Ruim vier weken na het begin van de oorlog in Gaza zijn al meer dan 10.000 Palestijnse doden gevallen. Dat blijkt uit cijfers van het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid in Gaza, dat onder controle staat van Hamas. Hoe betrouwbaar zijn de cijfers die Hamas communiceert?
Meer dan 10.000 doden in vier weken geteld in Gaza: hoe betrouwbaar zijn de cijfers van Hamas?
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
In Gaza zijn sinds de verrassingsaanval van Hamas op Israël op 7 oktober 10.022 Palestijnen om het leven gekomen. 4.104 van de slachtoffers zijn kinderen. Er zijn ook 25.408 gewonden.
Dat blijkt uit de laatste cijfers die vandaag zijn vrijgegeven door het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid in Gaza. Dat ministerie wordt gecontroleerd door Hamas, zelf een partij in het conflict.
Dat de cijfers afkomstig zijn van het ministerie, geeft elk nieuwsmedium, dus ook VRT NWS, vanzelfsprekend mee. En ook dat dat ministerie wordt gecontroleerd door Hamas, de extremistische Palestijnse organisatie die het in Gaza voor het zeggen heeft, en in de Europese Unie op de terreurlijst staat.
Soms wordt ook kortweg gemeld: "dat blijkt uit cijfers van Hamas". Waardoor mediagebruikers zich misschien de vraag stellen: hoe betrouwbaar zijn die cijfers?
Biden heeft cijfers in twijfel getrokken
De cijfers werden een tiental dagen overigens nog in twijfel getrokken door de Amerikaanse president Joe Biden. "Geen idee of de Palestijnen de waarheid vertellen over het aantal mensen dat gedood is", zei hij eind vorige maand. "Ik twijfel er niet aan dat er onschuldigen gestorven zijn, dat is de prijs voor het voeren van een oorlog".
"Ik heb geen vertrouwen in de cijfers die de Palestijnen hanteren", voegde Biden er nog aan toe - zonder duidelijk te maken waarom.
Het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid in Gaza reageerde op de aantijgingen door een lijst vrij te geven met de namen en identiteitsgevens van - op dat moment - zo'n 7.000 Palestijnen die om het leven waren gekomen bij de Israëlische bombardementen.
Hulporganisaties vertrouwen al jaren op die cijfers
De gegevens konden niet worden geverifieerd door internationale hulporganisaties. Maar die organisaties vertrouwen wel al jaren op de cijfers van het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid. En die zijn behoorlijk accuraat, zeggen zowel VN-organisaties als ngo's.
Hoe komen die cijfers naar buiten? Terwijl Gaza al vier weken lang wordt gebombardeerd door het Israëlische leger, is het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid in Gaza op dit moment de enige officiële bron. Formeel valt dat ministerie onder de Palestijnse Autoriteit, maar in de praktijk wordt het gecontroleerd door Hamas, dat sinds 2007 de macht heeft overgenomen in Gaza en er scherp op toeziet welke informatie naar buiten gaat.
Het aantal doden en gewonden dat het ministerie rapporteert, is gebaseerd op gegevens afkomstig van ziekenhuizen en mortuaria en van de Rode Halve Maan, zusterorganisatie van het Rode Kruis.
"De cijfers zijn misschien niet van minuut tot minuut perfect accuraat, maar ze weerspiegelen grofweg wel het aantal doden en gewonden", meent Mike Ryan van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
"Het ministerie van Volksgezondheid in Gaza heeft toegang tot informatiebronnen die niemand anders heeft", zegt Omar Shakir, directeur Israël en Palestina bij mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW). Volgens hem liggen de cijfers die sinds 7 oktober naar buiten komen over het algemeen binnen de lijn van wat kan worden verwacht, gezien de intensiteit van de aanvallen in een dichtbevolkt gebied als Gaza. "Ze komen ook overeen met wat blijkt uit getuigenissen enerzijds en satellietbeelden anderzijds."
Volgens Human Rights Watch is er hoe dan ook een verschil tussen het aantal slachtoffers dat meteen na een aanval naar buiten wordt gebracht, en de gegevens die later worden verzameld, wanneer er meer duidelijkheid is.
Maar de organisatie zegt dat de cijfers uit Gaza over het algemeen betrouwbaar zijn. Ook bij eerdere oorlogen tussen Israël en Hamas zijn geen grote afwijkingen vastgesteld, zegt HRW.
Dat blijkt ook uit gegevens die een commissie van de Verenigde Naties publiceerde in de nasleep van de oorlog van 2014. Op basis van eigen onderzoek van medische dossiers kwam de VN-commissie in haar telling uit op 2.251 doden.
Meteen na de feiten had het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid in Gaza 2.322 doden geteld.
Ook het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken en B'tselem, een Israëlische organisatie die mensenrechtenschendigen tegen Palestijnen rapporteert, kwamen uiteindelijk uit bij tellingen die in dezelfde lijn lagen: respectievelijk 2.125 en 2.202 doden.
