In Groot-Brittannië zijn het voorbije jaar 32 procent meer kwallen waargenomen dan in de 12 maanden daarvoor. Dat blijkt uit een rapport van de Marine Conservation Society waarover de BBC bericht. Er werden onder meer opmerkelijk meer exotische soorten uit warmer water gespot. Het zeewater voor de Britse kust was afgelopen zomer recordwarm. VRT NWS vroeg aan kwallenexpert Hans De Blauwe hoe het zit aan de Belgische kust.
Ongewoon veel kwallen gespot voor de kust van Engeland en Wales, met ook veel exotische gasten
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Het rapport is gebaseerd op waarnemingen van het publiek van oktober 2022 tot en met vorige maand. Het totale aantal waarnemingen is met een derde gestegen. De soort die het meest werd waargenomen is de grote bloemkoolkwal (Rhizostoma pulmo).
Vooral aan de westkust, in Cornwall en in Wales, zijn meer kwallen waargenomen. In zowat 1 op de 10 gevallen ging het om grote groepen kwallen van meer dan 100. Er zijn ook heel wat meer kwallen gezien die normaal in warmere wateren voorkomen. De BBC heeft het zelfs over "een boom van ongewone kwallen".
Het gaat onder meer om kristalkwallen (Aequorea forskalea), een soort die maar zelden wordt waargenomen voor de Britse kust. Zij leven normaal in warmere wateren, maar de omstandigheden waren in juni blijkbaar ideaal. Er zijn ook kompaskwallen (Chrysaora hysoscella) gezien, net als een Portugees oorlogsschip (Physalia physalis).
We hebben een boom van ongewone kwallensoorten gezien
BBC
Tot slot zijn er 12 zeeschildpadden gespot, met daarbij zelfs vier meldingen van de grote lederschildpad.
Populaties van kwallen zijn sowieso onderhevig aan natuurlijke schommelingen die soms sterk kunnen zijn. Maar experts denken dat de klimaatopwarming wel eens mee verantwoordelijk kan zijn voor de sterke stijging dit jaar.
De gemiddelde temperatuur van onze zeeën en oceanen bereikte recordhoogtes dit jaar. Voor de kust van Engeland en Wales was het water in juni zelfs 3 tot 4 graden warmer dan normaal door een mariene hittegolf. De verwachting is dat bepaalde warmwatersoorten verder naar het noorden zullen oprukken naargelang de zeeën verder opwarmen.
Hoe zit het precies bij ons?
Aan onze Belgische kust duiken er de afgelopen jaren meer Aziatische oorkwallen (Aurelia coerulea) op, ook na het seizoen.
Van het Portugees oorlogsschip (geen kwal maar drijvende poliepenkolonies), hoeven we niet meteen iets te vrezen aan onze kust. "Zij komen uit tropische oorden met de Golfstroom naar de kusten van het Verenigd Koninkrijk en Ierland en met de stroming doorheen het Kanaal eventueel naar onze kust", zegt kwallenexpert Hans De Blauwe aan VRT NWS. "Maar doordat de meeste stranden op de kusten van beide landen en van Frankrijk, raken er maar weinig tot aan de Belgische kust."
Het fenomeen is zo divers dat het moeilijk is om conclusies te trekken
Hans De Blauwe, kwallenexpert
Volgens De Blauwe is het moeilijk om trends te zien is het aantal kwallen, al dan niet gelinkt aan warmer zeewater. Sommige kwallensoorten, zoals de oorkwal, planten zich net minder goed voort bij een zachte winter, onderstreept hij.
"Het fenomeen is zo divers dat het moeilijk is om conclusies te trekken. Ik denk dat stromingspatronen (afhankelijk van de windrichting) belangrijker zijn dan temperatuurstoename op dit moment", zegt hij aan VRT NWS.
"Van het ikea-lampenkapje (de naam die De Blauwe heeft bedacht voor kristalkwallen, red.), een zeldzame soort in België, was er een bloei langs de Belgische en Nederlandse kust in 2015 . Maar daarna is dat niet meer voorgekomen."
