In Spanje heeft Leonor de Todos los Santos de Borbón y Ortiz in het parlement haar "toewijding aan de natie" beloofd. Een traditie voor de troonopvolger die 18 wordt. Koning Felipe kon zijn tranen net bedwingen, wellicht ook beseffend welk lot zijn oudste dochter wacht: het koninklijke imago opblinken, een verdeeld land dienen en haar familie verenigen. Maar eerst wacht een andere opgave. Leonors tomeloze inzet en perfectie worden gewaardeerd, maar ze blijkt kleurloos voor heel wat Spanjaarden.
Royals op zondag - Toekomst van Spaanse monarchie rust op frêle schouders van "perfectionistische" prinses Leonor
Sandra Cardoen
Gepubliceerd:
Halloween. Een hoogdag voor het Spaanse koninklijke gezin, al 18 jaar. Op 31 oktober 2005 verzekerden de toenmalige kroonprins Felipe en zijn vrouw Letizia de troonopvolging met de komst van de kleine Leonor. Maar zelfs toen was het niet 100 procent zeker dat Leonor ooit de toekomstige koningin zou worden. In de Spaanse grondwet staat verankerd dat mannelijk erfrecht geldt voor de troon. Met andere woorden: als er nog een zoon zou volgen, kreeg die voorrang. Het werd uiteindelijk één zus - infanta Sofía - in 2007. Leonor schoof niet op in de rangorde. En met haar 51 jaar lijkt het nu ook zeer onwaarschijnlijk dat koningin Letizia aan een derde zwangerschap begint. Er is een troonopvolger en een vervanger (in hoogste nood), en de voorbereiding van Leonor is bovendien al járen aan de gang. Tot in de puntjes uitgewerkt, zoals bij onze kroonprinses Elisabeth.
Het vlekkeloze parcours
Van Leonor wordt gezegd dat ze het meeste op haar vader lijkt: verantwoordelijk, nieuwsgierig en bedachtzaam. Naast het gewone onderwijs kreeg ze thuis extra lessen geschiedenis met het oog op haar rol. Heikele kwesties worden niet gemeden. Leonor is zich goed bewust van de strijd in Catalonië om onafhankelijkheid. Ze is een bolleboos met talenknobbel. De kroonprinses (of de prinses van Asturië genaamd in Spanje) spreekt vloeiend Engels, een mondje Frans, kent de Spaanse regionale talen (onder meer Baskisch en Catalaans wat van strategisch belang kan zijn) en leerde tussendoor Mandarijn. Op haar 13de verjaardag gaf ze haar eerste toespraak. Het was de herdenking van de 40ste verjaardag van de Spaanse grondwet. Ze herinnerde de aanwezigen eraan dat "de politieke vorm van Spanje de parlementaire monarchie is". Dat deed ze met de glimlach, en staand op een trapje. Grootvader en peter koning Juan Carlos verklapte achteraf dat ze nerveus was. Of wat had je gedacht op die leeftijd.
BEKIJK - Leonor (13) speecht kort, vader Felipe wijkt geen seconde van haar zijde:
Sindsdien volgden al verplichte fotosessies, werkbezoeken met en zonder ouders, toespraken en deelt de prinses vlotjes haar eigen prijzen uit (die van Asturië). Ook een opvallend terugkerend gegeven: in zowat elke toespraak benadrukt Leonor de liefde voor Spanje en drukt de hoop uit dat "alles beter zal worden", althans voor jongeren - haar generatie.
Leonor combineert haar functie met studies. Ze haalde in mei nog haar diploma op het prestigieuze United World College of the Atlantic in Wales waar ook prinses Elisabeth en de Nederlandse prinses Alexia zaten. Bij de diploma-uitreiking omschreef een docent haar als iemand "met een vastberaden passie voor studeren, een liefde voor diepgaande gesprekken en het begrijpen van anderen".
De studies zijn bij lange nog niet afgerond. De kroonprinses is deze zomer begonnen aan een intensieve legeropleiding van drie jaar, want ooit wordt ze opperbevelhebber van het leger. Daarna wacht wellicht nog een universitaire graad in binnen- en/of buitenland. Vader Felipe studeerde na het leger rechten in Madrid en trok naar Washington voor een master politicologie.
Het brokkenparcours
Leonor is niet te betrappen op een fout. Het heeft haar een onfeilbaar imago opgeleverd. Geen fouten, Felipe en Letizia zijn ervoor beducht na jaren van schandalen en zware imagoschade voor het Spaanse koningshuis.
Oud-koning Juan Carlos maakte het bont met maîtresses, luxereisjes en miljoenenfraude. Hij houdt zich tegenwoordig op de vlakte in Abu Dhabi (in het verre Midden-Oosten) en bezoekt af en toe zijn familie in Spanje, of woont er zeilraces bij. Het zit Spaanse politici - premier Pedro Sánchez op kop - hoog dat Juan Carlos zich nooit openlijk excuseerde voor zijn gesjoemel.
Ex-schoonbroer Iñaki Urdangarin zat in de cel voor corruptie. Een rechtszaak waarin overigens Felipes zus Cristina ook beboet werd. In september lekte de scheidingsovereenkomst van Cristina en Iñaki uit. De sensatiepers had het over een "gouden handdruk" voor Iñaki die de Spanjaarden moeilijk weten plaatsen.
Ook over koningin Letizia is al veel inkt gevloeid. De Spaanse krant El Mundo heeft het over een "kil, afstandelijk en bazig" imago. Maar nuanceert dat Letizia van burgermeisje tot een van de meest gevolgde Spaanse vrouwen werd gebombardeerd en ze zich moest aanpassen. "Ze won aan professionaliteit, maar door een buitensporig verlangen naar perfectionisme verloor ze aan spontaniteit en menselijke warmte." De fameuze schoonmoederperikelen gooiden enkel maar olie op het vuur. In april 2018 gingen beelden viraal waarop Letizia de gewaardeerde oud-koningin Sofía na een paasviering letterlijk op afstand houdt. Een troebele relatie. De krant El País had het over twee koninklijke families: die glimlachend voor de lens van de camera en die verzuurd in huiselijke kring. BEKIJK - Chaos tijdens fotomoment, Letizia duwt Sofía's hand weg:
Wordt onbekend onbemind?
Felipe en Letizia willen de averij beperken en de toekomst van hun (klein)kinderen veilig stellen. Ze begonnen aan die missie toen Felipe in 2014 de troon besteeg. Geen opzichtige luxe meer of elitair gedoe. Het koppel ging voor een ernstige en sobere koninklijke koers, eentje die Leonor duidelijk volgt. Zij zit met haar zus Sofía in een ware gezinsbubbel waarbij weinig privédetails naar buiten lekken. Niemand lijkt de 18-jarige écht te kennen. En daar begint het schoentje te wringen.
Het Spaanse sensatieblad ¡Hola! hield recent een bevraging bij 2.100 Spanjaarden (tussen de 18 en 65 jaar) en de prinses kreeg een 6,2 als score. ¡Hola! spreekt van een goede score, hoewel "een voorzichtige voldoende" de waarheid misschien meer eer aandoet. De bevraagden wensen dat de kroonprinses meer evenementen bijwoont, door het hele land reist en aanwezig zou zijn op sociale media.
De eenvoud die Felipe en Letizia aan de dag willen leggen, laat niet bepaald toe Leonor beter te leren kennen. Terwijl collega-troonopvolgers Ingrid Alexandra (Noorwegen) en Christian (Denemarken) een internationaal galafeestje kregen voor hun 18de verjaardag was dat een pak intiemer voor Leonor. De Spaanse kroonprinses blonk op die gala's trouwens uit in haar afwezigheid. Geen uitnodiging? Onhaalbaar met de militaire opleiding? Een officiële verklaring kwam er nooit. Het Spaanse nieuwsmedium 20Minutos vond de afwezigheid niet zo gek. "Spaanse vorsten wonen meestal geen festiviteiten bij, zelfs niet op uitnodiging", klinkt het. "Het is niet gebruikelijk." Nuance is wel dat Leonor nog geen vorstin is.
Is ze dan een wereldvreemd muurbloempje? Nee. Voor haar 18de verjaardag werd een privéfeest gegeven op het paleis van El Pardo. Fotografen waren niet welkom. Onder de aanwezigen werden bij het naar binnen rijden grootvader Juan Carlos gespot net als Leonors neven en nichten. Ook leden van de voormalige Bulgaarse koninklijke familie (koning Simeon II vluchtte naar Spanje en zijn kinderen groeiden er op) en de gewezen Griekse koninklijke familie (de Spaanse koningin Sofía is de zus van Constantijn II, de laatste koning van Griekenland) schoven aan.
Vorige zomer kreeg Leonor ook al een feest met haar vriendenkring op een geheime locatie in hartje Madrid, inclusief dj en catering. De tientallen gasten moesten naar verluidt wel "absolute discretie" garanderen, het zaalpersoneel kende op voorhand de naam van de eregast niet.
