Uit de Gazastrook komen de voorbije weken allerlei gruwelijke beelden van dode en gewonde Palestijnse burgerslachtoffers naar buiten. Op sociale media wordt echter beweerd, ook door Israëlische overheidsprofielen, dat Palestijnen beelden van slachtoffers zouden "in scène zetten". Die beschuldigingen zijn vals, maar toch heeft deze "Pallywood"-complottheorie veel aanhangers. Een analyse van enkele prominente gevallen.
"Pallywood": de complottheorie die Palestijnen ervan beschuldigt acteurs in te huren om oorlogsslachtoffers te spelen
Rien Emmery
Gepubliceerd:
Op sociale media gaat de voorbije weken regelmatig het woord “Pallywood” viraal. Het begrip wordt gebruikt voor vermeende Palestijnse propaganda waarbij slachtoffers van beschietingen en bombardementen zouden in scène gezet worden door "crisisacteurs", met de bedoeling om de westerse media te bespelen en Israël in een kwaad daglicht te stellen.
Profielen die deze beschuldigingen uiten, waaronder ook officiële profielen van de Israëlische overheid, doen dat om twijfel te zaaien over de dodentol van Israëlische bombardementen in Gaza. Maar de meest prominente beschuldigingen die gedeeld worden met de hashtag #Pallywood blijken onterecht en zijn helemaal geen "Palestijnse ensceneringen". Enkele voorbeelden.
1. Bewegende lijkzakken
Enkele tientallen personen liggen op de grond, bedekt met witte lakens. Maar dan zien we enkele van hen bewegen - ze zijn niet dood. Een video van die scène wordt op sociale media gedeeld met de boodschap dat we kijken naar Palestijnen die slachtoffers in Gaza zouden in scène zetten.
Dat klopt niet, zo blijkt uit artikels van verschillende internationale factcheckers, waaronder Knack en Reuters . De beelden werden tien jaar geleden al online geplaatst door de Egyptische krant El Badil. We zien geen Palestijnse acteurs, maar een protestactie van leden van de Moslimbroederschap tegen de staatsgreep van het Egyptische leger in 2013.
Conclusie
De video dateert al van 2013 en komt uit Egypte. Het toont een protest van de Moslimbroederschap na een staatsgreep van het Egyptische leger.
Dat in de "bewegende lijkzakken" Palestijnse acteurs zouden zitten, beoordelen we als onwaar.
Is kraanwater ongezond? Wat is Pallywood? En zweverige pseudowetenschap ontmaskerd!
2. Palestijnse influencer
Saleh Aljafarawi is een Palestijnse zanger en influencer die actief is op YouTube en Instagram. Hij deelt er de voorbije weken video's over de situatie in Gaza.
Op sociale media wordt de man door sommigen echter "Mr. Pallywood" genoemd. Hij wordt ervan beschuldigd zich voor herhaaldelijk te hebben voorgedaan als slachtoffer, en er worden zelfs collages gemaakt van alle "rollen" die "crisis actor" Aljafarawi zou hebben gespeeld. In de collage zien we bijvoorbeeld een man die lijkt op Aljafarawi liggen op een ziekenhuisbed.
De man in het ziekenhuisbed is echter niet Aljafarawi, en de video dateert niet van vorige maand noch komt ze uit Gaza. Via Reverse Image Search vinden we de originele TikTokvideo terug achter dit beeld. De video is er geüpload op 18 augustus 2023.
Op de beelden, zo ontdekten factcheckers van Associated Press , is de 16-jarige Mohammed Zendiq te zien. Hij verloor in juli 2023 een been bij een clash met het Israëlische leger in het vluchtelingenkamp Nour Shams op de Westelijke Jordaanoever.
Een andere afbeelding uit de collage insinueert dat Aljafarawi verstopt zit in een witte lijkzak waarin hij rechtop zit te scrollen op zijn smartphone. Over die foto werd op sociale media al eerder geclaimd dat het zou gaan om een enscenering van Palestijnse doden.
De foto heeft echter niets met Gaza te maken, zo ontdekten de factcheckers van Snopes . Het gaat om een kind in Thailand dat vorig jaar deelnam aan een verkleedwedstrijd voor Halloween. De foto werd toen gepubliceerd in de lokale pers .
Conclusie
De man is het ziekenhuisbed is niet Aljafarawi, maar Mohammed Zendiq, die in juli 2023 een been verloor op de Westelijke Jordaanoever.
De persoon in het witte pak met smartphone is een kind dat deelneemt aan een verkleedwedstrijd in Thailand.
We beoordelen de bewering dat het hier zou gaan om dezelfde Palestijnse influencer die herhaaldelijk "slachtoffer speelt" als onwaar.
3. Beelden tonen geen "pop" maar het lichaam van een gedode Palestijnse jongen
Het officiële X-profiel @Israel en verschillende andere Israëlische overheidskanalen deelden een video waarin te zien is hoe een Palestijnse man een kind naar een ziekenhuis brengt en later een lichaam in een lijkzak vasthoudt.
Over die beelden beweert onder andere de Israëlische ambassade in Oostenrijk dat we geen echt kind zien, maar een "bloedige pop". Ze noemen de video een product van "de Pallywood fake news-fabriek van Hamas".
Dat klopt echter niet. De bewuste video is op 12 oktober gefilmd en op Instagram geplaatst door fotograaf Moamen El Halabi. Ook AFP-fotograaf Mohammed Abed maakte die dag beelden van het overleden kind.
De Britse openbare omroep BBC interviewde de familie van het slachtoffer. Het gaat om de 4-jarige jongen Omar Bilal al-Banna. Hij stierf toen het gebouw waarin hij zich bevond geraakt werd door een luchtaanval.
Conclusie
Het gaat niet om een pop, maar om de 4-jarige Omar Bilal al-Banna, die op 12 oktober omkwam bij een luchtaanval. Dat bevestigen verschillende persfotografen en de familie van de jongen.
We beoordelen de claim dat de beelden geen echt slachtoffer zouden tonen als onwaar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van andere Vlaamse redacties. Zoek je meer verhalen van VRT NWS over factchecking desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be of vul je vraag in op de website van deCheckers.
VRT NWS is erkend lid van de International Fact-Checking Organisation.
