In Brussel is het grootste correctionele proces ooit gestart in ons land - met maar liefst 129 beklaagden: 124 mensen, 4 bedrijven en een onbekende (iemand die het gerecht voorlopig niet kon identificeren). Alles draait rond drugs: de invoer van cocaïne uit Zuid-Amerika en cannabis uit Marokko. We nemen u mee in een onderzoek, dat (alweer) een uitloper is van Sky ECC.
Tafels vol wit poeder en 1 miljoen euro cash: van drugsonderzoek tot megaproces tegen 124 verdachten
Drie maanden na het einde van het assisenproces over de aanslagen, zullen de deuren van het Justitia-complex vandaag opnieuw openzwaaien voor - alweer - een groot proces. Over drugstrafiek deze keer, waarin ons land als draaischijf opereerde.
Hoe het begon...
Dinsdag 26 oktober 2021, klokslag 5 uur. Op maar liefst 114 plaatsen in ons land valt de politie binnen, met als doel een groot drugsnetwerk op te rollen. Het is een uitloper van het SKY ECC-onderzoek.
Om dat verhaal helemaal te begrijpen, moeten we dus eigenlijk terug naar 9 maart 2021. "Een historische dag", noemde toenmalig Justitieminister Van Quickenborne het toen. De politie maakt bekend dat ze de "onkraakbare" versleutelde telefoondienst Sky ECC toch heeft kunnen kraken en maar liefst twee jaar lang heeft kunnen meelezen met de plannen van een hele rist criminelen. Dat heeft geresulteerd in (intussen) honderden dossiers met duizenden verdachten.
De meest recente cijfers:
571 dossiers - daarvan zijn er 379 nieuwe dossiers, en 192 dossiers waarin er dankzij Sky ECC nieuwe informatie kwam.
344 (definitieve) vonnissen, voor in totaal 1.125 jaar aan celstraffen (die cijfers dateren van maart)
165 miljoen euro crimineel geld in beslag genomen
Er wordt een "nieuwe criminele wereld op heel het Brusselse grondgebied" ontdekt, "die er tot nu toe in geslaagd was om grotendeels onopvallend te blijven", klinkt het bij Eric Jacobs, topman bij de politie die 26e oktober. Het draait allemaal om import van cocaïne vanuit Zuid-Amerika en van cannabis uit Marokko. Die drugs worden ingevoerd en in ons land uitgehaald, in laboratoria herverpakt en vervolgens verdeeld over de rest van Europa.
Wat de speurders tijdens hun onderzoek allemaal aantreffen, is niet min. Zo worden maar liefst negen drugslabs ontmanteld - in loodsen, maar vaak ook in doodgewone rijhuizen. Vaten en vaten vol chemicaliën of drugsafval, tafels en kommen vol wit poeder, schriftjes met gekribbelde nota's hoe zo'n laboratorium gerund moet worden, wapens, stapels cash geld (onder meer verstopt in slipjes), tientallen auto's, gouden munten, luxeproducten - denk aan tassen van Dior of Louis Vuitton -, materiaal om valse documenten te fabriceren, stoorzenders, voortstuwingsmotoren voor duikers en ga zo maar door.
Scrol over de kaart om te ontdekken wat de onderzoekers per locatie aantroffen:
De drugs waren vloeibaar gemaakt en in doodgewone voorwerpen, zoals kledij, geïnjecteerd. In sommige laboratoria moesten die drugs daaruit gehaald worden met chemische producten - een zogenoemde cocaïne-wasserij - en vervolgens werd de cocaïne opnieuw tot blokken geperst. In andere laboratoria werd de zuivere cocaïne dan weer versneden of gemengd met andere producten om er zoveel mogelijk winst uit te halen. Heel veilig en professioneel ging het er in de laboratoria niet aan toe. Zo zijn er op een van de locaties duidelijk sporen van een brand te zien. Ook liggen de drugs overal verspreid op tafels, in kommen, in kasten. In een schriftje ontdekten de speurders ook krabbels, met chemische processen, maar allemaal amateuristisch getekend.
Wat staat er te gebeuren?
Intussen is het lijvige onderzoek (400 kartons!) afgerond en het proces belooft opnieuw een huzarenstukje voor justitie te worden.
In het dossier zijn maar liefst 129 beklaagden (124 mensen, 4 bedrijven en een onbekende). Belgen, maar ook onder meer Albanezen, Colombianen, Algerijnen en Fransen. Het is niet één grote bende, wel een kluwen van verschillende bendes. Een zaak lijkt hen te binden: hun versleutelde berichten - eerst via Encrochat, daarna via Sky ECC - deden hen de das om.
Daarvan zitten er nog tientallen in de gevangenis, verspreid over het hele land. Dat betekent dus ook dat zij elke zittingsdag in principe zullen moeten overgebracht worden naar de rechtbank. "Dat is niet altijd optimaal. Vandaar dat sommigen weigeren om te komen. Er zitten ook beklaagden in andere landen en sommigen zitten ook in een andere procedure. Het is een heel ingewikkeld proces", zegt advocate Julie De Moor, die daarmee toelicht waarom niet alle beklaagden in persoon aanwezig zijn. Opmerkelijk: op de beklaagdenbank zit ook een politie-inspecteur van de zone Brussel Zuid. Hij zou informatie verstrekt hebben uit politiedatabanken en op die manier zijn beroepsgeheim geschonden hebben. Er loopt ook apart nog een onderzoek naar een advocaat uit Brussel, die ook betrokken zou zijn bij dit dossier.
De hoofdmoot draait om drugs, maar de bende zou meer op zijn kerfstok hebben, denk aan afpersing, ontvoering, wapenhandel, valsheid in geschrifte en witwassen.
Eigenlijk had het proces begin november al moeten starten, maar door een wrakingsprocedure liep het meteen vertraging op. Vandaag is het dan toch echt kunnen beginnen. De eerste vier beklaagden werden op de eerste zittingsdag verhoord, zij worden gezien als mogelijke leiders van een criminele organisatie. De meeste advocaten van de beklaagden kaarten aan dat het onderzoek volgens hen niet legaal is verlopen. Het hele proces zal naar schatting vijf maanden in beslag nemen
