Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD) stuurt vandaag alle Vlaamse gemeenten een brief waarin hij hen vraagt de lokale integrale veiligheidscellen samen te roepen. In dat overlegorgaan moeten ze nagaan hoe ze omgaan met de mogelijke gevolgen van het Israëlisch-Palestijns conflict en hoe geweld kan worden voorkomen. Dat kondigde hij gisteren in "VTM Nieuws" aan.
Minister Somers vraagt gemeenten lokale integrale veiligheidscellen samen te roepen nu Israëlisch-Palestijns conflict fel woedt
Met de omzendbrief wordt ook een nieuw rapport van het OCAD, het orgaan dat de terreurdreiging onderzoekt, meegestuurd. De topman van OCAD bevestigde zaterdag in een gesprek in "De ochtend" op Radio 1 nog dat dreigingsniveau 3 in ons land waarschijnlijk nog een hele tijd aangehouden zal worden. Dat betekent dat de dreiging "ernstig" is.
"De Gaza-crisis zorgt voor een "emotioneel triggerevent", een gebeurtenis die een zware emotionele impact heeft op de bevolking, bij ons en wereldwijd", legde Gert Vercauteren, topman van OCAD, uit. "In dat klimaat is natuurlijk het risico groot dat bepaalde mensen hun woede of frustraties gaan uiten op een gewelddadige manier. We zien nu ook al dat het aantal dreigingsmeldingen toeneemt."
Somers vraagt de gemeenten daarom dan ook de lokale integrale veiligheidscel (LIVC) bijeen te roepen. Deze LIVC's zijn een multidisciplinair overlegplatform in de bestrijding van gewelddadige radicalisering doordat zij personen die zich in een radicaliseringsproces bevinden vroeg opsporen en geïndividualiseerde opvolgtrajecten uitwerken voor hen.
Signalen van woedende mensen tijdig opvangen
"We hebben dat instrument, die LIVC, in de nasleep van de IS-crisis gecreëerd", legt Somers uit in "De ochtend". "Op basis van concrete gevallen bespreekt men in dat overlegorgaan hoe men er preventief mee omgaat en wanneer preventie niet meer werkt, wanneer er echt gevaar dreigt, wordt het een politionele, repressieve zaak. Dat instrument werkt heel goed en bestaat in 89% van onze gemeenten."
"En ik heb hen nu gevraagd om samen te komen op basis van een nieuw rapport van OCAD dat de situatie op het terrein uitlegt. In al die gemeenten is het belangrijk om rond de tafel te gaan zitten en te praten over welke signalen er zijn opgevangen van woedende mensen. En hoe we ervoor kunnen zorgen dat die woede niet escaleert tot geweld." Somers benadrukt dat het daarom zelfs in kleine gemeenten waar het conflict niet of minder speelt toch ook interessant is om samen te zitten, om problemen in de kiem aan te pakken.
Wat is OCAD? Het OCAD is het Coördinatieorgaan voor de Dreigingsanalyse. Ze maken een situatieschets van in hoeverre ons land wordt bedreigd door individuen of groeperingen. Dat gaat van terrorisme tot extremisme en problematische radicalisering. Op basis van analyses is er ook een dreigingsniveau. Momenteel staat dat voor het hele land op niveau 3 of "ernstig", op een schaal van 4.
Wat is de OCAD-lijst? De OCAD-lijst is een databank met namen en informatie over potentieel gevaarlijke individuen of groeperingen in ons land die worden opgevolgd. De lijst werd in 2016 opgericht na de aanslagen in Zaventem en Maalbeek. Er staan Syriëstrijders op, maar ook buitenlandse terroristische strijders en mensen die deelnemen aan terreurdaden in eigen land.
De minister benadrukt dat er ook een heel uitgebreid ondersteuningsaanbod wordt aangereikt aan de gemeenten en dat er intussen heel veel expertise is opgebouwd in vergelijking met 10 jaar geleden. "Er zijn gespecialiseerde experten die men kan inschakelen wanneer men denkt die nodig te hebben. Wij hebben het Wij/Zij-netwerk dat rond Kazerne Dossin bestaat, dat biedt een aanbod aan rond het tegengaan van polarisatie. Maar we hebben ook mensen die gespecialiseerd zijn op het vlak van sociale media, psychische ondersteuning, omgang met geradicaliseerde jongeren."
"Met wie vanuit frustratie in verkeerd denkpatroon komt gesprek aangaan"
Minister Somers heeft er alle begrip voor dat veel mensen zich emotioneel heel betrokken voelen bij het Israëlisch-Palestijnse conflict. "Protestacties lijken me de legitimiteit zelf, maar wie vanuit die frustratie, opgejaagd via sociale media in een verkeerd denkpatroon komt, met die mensen moeten we in een vroeg stadium het gesprek kunnen aangaan."
Er zijn de voorbije weken al verschillende incidenten geweest, benadrukt de minister. "Vorige week is er ook nog iemand opgepakt in Brussel die veel verder wilde gaan dan gewoon protesteren. Tegelijk heb ik het gevoel dat er al veel structuur van democratische organisaties rond het protest en de verontwaardiging zit die dat ongenoegen kanaliseren en dat is net wat je nodig hebt in een democratische rechtsstaat."
"We hebben in het Vlaams Parlement een decreet gestemd rond het gedeeld beroepsgeheim. Een jongerenwerker die radicalisering vaststelt, kan dan binnen die structuur van de LIVC informatie delen zonder dat hij het beroepsgeheim schendt en dan kan je heel concreet rond die mensen werken. Hoe pakken we dit aan? Is dit meteen een zaak voor de politie? Of kunnen we met gezagsfiguren die ze nog vertrouwen het gesprek aangaan? We hebben er al heel veel ervaring mee. Zo zijn er al honderden mensen die op het verkeerde pad dreigden te komen, teruggebracht naar meer democratische vormen van uitingen van meningen en dat is wat we moeten doen in die gemeenten."
