Mannetjesorka "Reveil" aangespoeld in De Panne: "Helaas het einde voor het dier"

Het dier werd vanmorgen rond 9 uur voor het eerst waargenomen voor de kust van Koksijde. "De eerste foto was van ver genomen en heel onduidelijk, maar vanaf 10 uur hebben we het dier continu kunnen volgen en waren we ook zeker dat het om een orka ging", vertelt Kelle Moreau van het Instituut voor Natuurwetenschappen.

"Het dier zwom heel langzaam van Koksijde richting De Panne. Het zag er niet springlevend uit, en zwom dicht langs de kust. Dat is niet wat je van een orka zou verwachten."

Enkele uren later, rond 15 uur, spoelde de orka aan op het strand van De Panne. "We hebben met de reddingsdiensten geprobeerd het dier te ontmoedigen om dichter bij land te komen, maar dat is niet gelukt. Het dier is op het strand terecht gekomen met het hoge water. Dat zal helaas het einde van het dier betekenen."

De orka is ondertussen gestorven, bevestigt de burgemeester van De Panne Bram Degrieck (Het Plan-B). "Het gaat om een jongvolwassen dier van zo'n zes meter lang en we hebben het dier ook een naam gegeven: Reveil." Morgen vindt op het strand een autopsie plaats.

"Orka's komen voor aan de Schotse kust en aan de noordkust van Spanje. Dat is niet zo gek ver weg", vertelt zoogdierenspotter Billy Herman, die het dier vanmorgen volgde en al snel vaststelde dat het om een mannetje ging. "Zij hebben vinnen van 2 meter hoog, da's een smalle deur die bovenkomt."

"Orka's zijn groepsdieren en leven normaal in familieverband", vertelt Moreau, "Maar jonge mannetjes verlaten op een bepaalde leeftijd de groep om een eigen kudde te starten. Het lijkt dan ook niet zo uitzonderlijk dat dit mannetje alleen werd aangetroffen, maar dat is het wel. Zeker hier, in het zuiden van de Noordzee, komen de dieren zelden voor."

Een orka aan de Belgische kust is zeer uitzonderlijk. Sinds 1900 zouden bij ons slechts vier waarnemingen gebeurd zijn en voor de laatste stranding van een orka in België moeten we al terug naar 1850. Vorig jaar in oktober spoelde er wel al een vrouwtjesorka aan aan de kust van Cadzand, in Nederland. Ook dat dier overleefde het niet. 

Orka's jagen op vissen en zeehonden. "Op zich is er hier wel voedsel genoeg", vertelt Jan Haelters, bioloog bij het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen. "Maar het blijft toch vreemd en heel uitzonderlijk dat ze hier zo dicht bij onze kust komen."

Hoe het dier hier precies terecht kwam, is nog niet duidelijk. "Het kan gaan om een dier dat op zoek was naar een nieuwe kudde of een dier dat werd verstoten, maar het meest waarschijnlijke scenario is dat de orka afgedreven is door onderliggende gezondheidsproblemen", vertelt Moreau. 

De autopsie van morgen zal hopelijk aantonen waarom het dier te zwak was geworden om nog verder te zwemmen.