De Amerikaanse fastfoodketen McDonald's ligt onder vuur na een actie van zijn restaurants in Israël. De Israëlische vestigingen hadden gratis maaltijden aangeboden aan Israëlische militairen. McDonald's-restaurants van Turkije tot Koeweit distantiëren zich van de actie en hebben miljoenen steun gedoneerd aan de Palestijnen in Gaza.
McDonald's onder vuur in Midden-Oosten na omstreden actie van Israëlische hamburgerrestaurants
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Gratis maaltijden voor militairen van het Israëlische leger. Met die promo-actie pakten de Israëlische hamburgerrestaurants van McDonald's uit, onder meer op de sociale media. Op diezelfde sociale media kwamen meteen oproepen om de Amerikaanse fastfoodketen te boycotten. Op sommige plekken in de Arabische wereld zouden zelfs restaurants beklad of gevandaliseerd zijn.
De reactie van de McDonald's-afdelingen in de Arabische wereld en andere islamitische landen liet niet lang op zich wachten. In Saudi-Arabië, Oman, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten, Jordanië, Egypte, Bahrein, Pakistan en Turkije distantieerden de afdelingen van McDonald's-restaurants zich snel en uitdrukkelijk van de Israëlische actie.
"Oman steunt Gaza", postte McDonald's Oman op X, het voormalige Twitter. De afdeling doneerde 100.000 dollar (zo'n 95.000 euro) aan Gaza. In totaal haalden de verschillende afdelingen in islamitische landen meer dan 3 miljoen dollar (ruim 2,8 miljoen euro) op voor Gaza.
In hun posts maakten McDonald's Oman en de andere afdelingen duidelijk dat zij bedrijven zijn uit het land zelf, die hun eigen beslissingen nemen en onafhankelijk kiezen welke acties ze al dan niet opzetten.
Franchise
Want ja, McDonald's is een Amerikaanse fastfoodketen, wereldwijd als dusdanig bekend. Maar wat veel klanten niet weten, is dat het overgrote deel van de restaurants wordt beheerd door een franchisenemer.
In de meeste gevallen is dat een lokaal bedrijf dat met McDonald's (de franchisegever) een contract heeft gesloten. De vestigingen zijn dus zelfstandig, maar maken tegen betaling gebruik van de McDonald's-formule. Ze gebruiken de recepten, maar moeten zich houden aan de huisstijl, producten en beleidslijnen van de keten.
Geen oorlogen tussen landen met McDonald's-restaurants?
Voor het Amerikaanse moederbedrijf is het voorval in het Midden-Oosten natuurlijk vervelend. Het is weliswaar niet de eerste keer dat McDonald's wordt geraakt door een conflict. Kort na de de Russische inval in Oekraïne besloot de fastfoodketen zich, na meer dan 30 jaar, terug te trekken uit Rusland.
De oorlog tussen Rusland en Oekraïne maakte overigens duidelijk dat een populaire theorie, geïnspireerd door McDonald's, minder steek houdt dan gedacht. In 1999 formuleerde Thomas Friedman, econoom en columnist van de Amerikaanse krant The New York Times, zijn zogenoemde "golden arches"-theorie (naar de gouden bogen die samen de "M" van McDonald's vormen).
Daarin stelde hij, weliswaar met de nodige ironie, dat het nog nooit is gebeurd dat twee landen waar een vestiging van McDonald's is, elkaar de oorlog hebben verklaard. Ketens als McDonald's vestigen zich enkel in landen waar er genoeg welvaart en stabiliteit is, is de achterliggende gedachte.
De oorlog tussen Rusland en Oekraïne, beide vertrouwd met McDonald's, ontkracht de theorie. In het Midden-Oosten hebben Gaza noch de Westelijke Jordaanoever een McDonald's-hamburgerrestaurant. Maar onder meer Libanon, dat ook dreigt te worden meegetrokken in het conflict, heeft er wel.
