Al honderd jaar uitgestorven bij ons, maar nu terug in de Schelde: de houting

Medewerkers van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) halen in het Sigma-overstromingsgebied in Kruibeke regelmatig visnetten boven om de waterkwaliteit en de vispopulatie te meten. In 2013 zat er tijdens een proefvangst op de Schelde al eens een kleine houting in de netten. Nu troffen de onderzoekers een volwassen exemplaar van 43 centimeter aan.

"Dat is fantastisch nieuws, want de soort wordt in onze streken al honderd jaar zo goed als uitgestorven beschouwd", zegt Jeroen Van Wichelen, die zeldzame vissoorten onderzoekt bij het INBO. "Zo’n vis krijg je als onderzoeker maar enkele keren te zien tijdens je carrière."

De houting is een zalmachtige vis die in zee leeft, maar komt paaien in zoet water. "De soort is heel gevoelig aan verontreiniging. Dat we hem nu terug aantreffen, betekent dat onze waterkwaliteit er stilaan op vooruitgaat", zegt Van Wichelen. "Ooit zat er in de Schelde bijna geen vis meer, maar dankzij alle milieu-inspanningen van de voorbije twintig jaar keren bepaalde soorten stilaan terug."

Eén zwaluw maakt de lente niet, en dat geldt ook voor de houting. "Er is met de vangst veel geluk gemoeid, want er zwemt zeker nog geen grote populatie houtingen in de Schelde", zegt Van Wichelen. "Waarschijnlijk gaat het om een afstammeling van een herstelprogramma dat men al enkele tientallen jaren uitvoert in Nederland en Duitsland."

Het is volgens Van Wichelen geen toeval dat de houting bovengehaald werd in de polders van Kruibeke. "In de loop van de geschiedenis zijn heel wat belangrijke overstromingsgebieden langs de Schelde verloren gegaan. Dankzij het Sigmaplan ligt in Kruibeke sinds 2010 de grootste overstromingspolder langs de stroom. Aanvankelijk riep die veel tegenstand op, maar nu begint het project wel zijn vruchten af te werpen."

Van Wichelen hoopt dat de houting dezelfde weg opgaat als de fint. "Die soort kun je beschouwen als het neefje van de houting. De fint was op de Schelde ook zo goed als verdwenen op de Schelde, maar begint het intussen weer goed te doen. Dat is heel bemoedigend voor het beleid dat we al jarenlang voeren om de waterkwaliteit te verbeteren."