Na vrijspraak voor hof van assisen, oordeelt rechtbank nu (opnieuw) dat arts die de euthanasie van Tine Nys uitvoerde "geen fout maakte"

We spoelen even terug naar 31 januari 2020. Een assisenjury spreekt drie artsen - onder wie Joris Van Hove - vrij voor gifmoord, de enige straf die in de wet voorzien is voor inbreuken tegen de euthanasiewet. De familie van Tine Nys was bijna tien jaar daarvoor naar de onderzoeksrechter gestapt omdat ze vonden dat de euthanasie van de vrouw niet correct was uitgevoerd. Tine Nys had daar in 2010 om gevraagd, op basis van jarenlang psychisch lijden. 

Maar na de uitspraak van de assisenjury oordeelde het Hof van Cassatie dat het hof niet goed uitgelegd had waarom Van Hove vrijgesproken was. Dat betekende dat het proces overgedaan moest worden. Alleen op burgerlijk gebied weliswaar. Dat wil zeggen dat hij sowieso onschuldig was aan gifmoord, maar dat er wel nog bekeken moest worden of hij een fout gemaakt had en daarvoor een schadevergoeding moest betalen aan de familie van de vrouw. 

En dus kwam er een nieuw proces. Dat ging eigenlijk al in mei 2021 van start, maar lag twee jaar stil omdat er nog extra vragen gesteld moesten worden aan het Grondwettelijk Hof. Nu heeft de rechtbank in dat proces beslist dat de arts geen fout gemaakt heeft die een inbreuk vormt op de grondvoorwaarden van de euthanasiewet. Hij moet dan ook geen schadevergoeding betalen aan de familie van de vrouw.

In de motivering van de rechtbank staat dat het psychisch lijden van Tine Nys aanwezig was sinds haar puberteit. "Ze kende tijdens haar leven ook relatief goede periodes. (...) Maar op deze relatief goede periodes volgden steeds slechte, moeilijke episodes die gepaard gingen met suïcidedreiging en meerdere zelfmoordpogingen. Het patroon van deze episodes kon niet worden doorbroken", staat te lezen. 

Dokter Van Hove was zelf niet aanwezig bij de uitspraak, maar zijn advocate zegt "bijzonder opgelucht" te zijn. "Dokter Van Hove is terecht ingegaan op de wens van Tine Nys. Deze beslissing is niet alleen belangrijk voor ons, ook voor alle andere artsen en mensen die nu in rust, vertrouwen en hoop hun wens voor euthanasie kunnen hebben. Wij hopen dat het doek hier vandaag mag vallen."

De familie kan wel nog in beroep gaan tegen die beslissing. "We beraden ons", klinkt het bij hun advocaat Joris Van Cauter. Hij hekelt de huidige wetgeving over euthanasie. "Tot op vandaag heeft de wetgever niet gedaan wat hij moet doen, namelijk een nieuwe wet schrijven waar iedere voorwaarde gekoppeld wordt aan een strafbepaling. Het is niet gerespecteerd, maar door een kaduke wetgeving kan het hier niet gesanctioneerd worden."

Wim Distelmans, professor palliatieve geneeskunde aan de VUB en voorzitter van de Commissie Euthanasie, reageert opgelucht op de afloop van dit proces. "Een terechte uitspraak", zegt hij als we hem aan de lijn krijgen. "De commissie heeft dit meer dan 10 jaar geleden als 'goed' geëvalueerd. Voor alle betrokkenen was het onbegrijpelijk dat dit tot een assisenproces, en nu dit nieuwe proces geleid heeft. Dat is kafka ten top."

Niet alleen voor de betrokkenen, ook voor andere artsen die euthanasievragen behandelen, is Distelmans tevreden. "Ik weet uit goede bron dat sommige artsen geen euthanasie meer willen toepassen, zelfs niet bij terminale kankerpatiënten. Ze hebben schrik gekregen door dit proces. Ik hoop dat artsen opnieuw bereid zijn om dat wel te doen door deze afloop."

Hij benadrukt wel dat er dringend nood is aan een nieuwe wetgeving rond euthanasie - iets waar momenteel aan gewerkt wordt. "Op dit moment wordt elke inbreuk op de euthanasiewetgeving, hoe klein ook, als gifmoord geklasseerd. Dat is onbegrijpelijk en onaanvaardbaar. Intussen zijn ze wel bezig om de wet aan te passen, om een verschil in strafmaat te voorzien."