Minister Diependaele (N-VA): "Het moet onmogelijk zijn om nog een woning te verhuren aan iemand zonder verblijfsdocumenten"

Wie vandaag een woning wil huren, moet door de verhuurder geregistreerd worden. Wanneer iemand geen wettige verblijfspapieren heeft en dus geen rijksregisternummer, volstaan de geboortedatum en -plaats om de registratie geldig te maken. Iemand zonder wettig verblijf mag dus een woning of appartement huren en kan een huurcontract afsluiten. Huisvesting behoort tot de grondrechten.  

Diependaele wil de regels nu aanpassen. "Er moet in de registratie een verwijzing komen naar wettelijke verblijfspapieren. Dat betekent dat het onmogelijk moet zijn om te verhuren aan iemand die er geen heeft", zegt hij. 

Volgens Diependaele zetten mensen die illegaal in ons land verblijven een grote druk op de private huurmarkt. "We weten niet om hoeveel mensen het gaat. Ik heb deze week cijfers gehoord van tussen de 100.000 en 200.000 mensen die in de illegaliteit leven. Dan kan je al raden van waar een groot deel van de druk op de huurmarkt op komt." Mensen zonder papieren komen niet in aanmerking voor een sociale woning. 

"Ik vind dit een bijzonder slecht voorstel", reageert Pascal Debruyne. Hij is onderzoeker bij het Kenniscentrum Gezinswetenschappen aan hogeschool Odisee en gespecialiseerd in asiel en migratie. "Het belangrijkste is om een duurzame oplossing te zoeken en dat doe je echt niet door mensen dak- en thuisloos te maken."

"Je hebt een adres nodig. In de eerste plaats om een kans te maken om je onwettig verblijf om te zetten in een wettig verblijf. Ook in de praktijk maakt het een verschil. Een dak boven het hoofd biedt een vorm van rust en respect. Zo kunnen mensen uit de overlevingseconomie stappen en nadenken over welke toekomst ze willen", aldus Debruyne. 

De aanpassing van het decreet moet ook huisjesmelkers aanpakken. Veel mensen zonder verblijfsdocumenten worden het slachtoffer van huisjesmelkerij. Diependaele: "We mogen niet toestaan dat een verhuurder op één of andere manier kwetsbare mensen gaat uitbuiten. Om verhuurders aan te pakken die misbruik maken van mensen zonder papieren, hebben we meer info nodig over de huurder." 

Diependaele dringt aan op een overleg met de federale regering. Vlaanderen is bevoegd voor huurwetgeving, de registratie van huurcontracten valt onder het federale niveau.

De minister grijpt het debat over de situatie van mensen zonder papieren aan om zijn voorstel te doen. Dat laait op sinds een terrorist maandagavond twee Zweedse voetbalsupporters doodde in Brussel. De man verbleef hier illegaal.

"Ik denk dat er heel terecht debat ontstaan is. De vraag is hoe het kan dat als je in de illegaliteit in ons land verblijft je toch een volledig normaal leven kan opbouwen zonder dat er vanuit de overheidsdiensten enige vat op is", aldus Diependaele. 

Binnen de federale regering ligt het dossier van de woonstbetreding opnieuw op tafel. Op dit moment zijn die verboden. De politie mag de woning van wie illegaal in het land verblijft niet betreden om hen op te pakken en naar gesloten opvangcentrum over te brengen. Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole De Moor wil woonstbetredingen wel mogelijk maken, maar dat ligt gevoelig bij sommige regeringspartijen.

"De voorstellen van afgelopen dagen zijn gepresenteerd op basis van emotie. Het zou beter zijn om de situatie eerst grondig te analyseren en dan pas met een oplossing te komen", zegt Tinne Claus van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. "Wat maandag gebeurd is, is in de eerste plaats het gevolg van een veiligheidsprobleem. Dat probleem is niet per se gelinkt aan mensen in onwettig verblijf. Bij hen ligt nu wel de focus, terwijl ze al in een heel precaire situatie leven."