"Vanuit Europa zien we Joe Biden misschien nog te veel als wereldleider, terwijl hij vooral de Amerikaanse president is, die zeer pro-Israëlisch is." Dat zegt politicoloog Peter Van Aelst (UA) nadat Biden tijdens een bezoek aan het Midden-Oosten opnieuw de onvoorwaardelijke steun van de VS voor Israël heeft uitgesproken en niet echt heeft geprobeerd om de situatie te ontmijnen. Toch merkt Van Aelst op dat de buitenlandse missie ook vanuit Amerikaans standpunt niet volledig geslaagd is.
Biden stelt zich in Israël niet als de ideale bemiddelaar op: een gemiste kans?
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
"Je kan het bezoek van Biden aan het Midden-Oosten moeilijk een uitgesproken succes noemen", zegt politicoloog en Amerikakenner Peter Van Aelst (UA) in "De ochtend" op Radio 1. "Een deel van de missie is mislukt."
De reis van Biden had namelijk twee heel verschillende doelen, stelt Van Aelst: "Trouwe bondgenoot Israël steunen en op die manier landen als Iran afschrikken om tussen te komen in het conflict. Maar ook: de spanningen in de regio temperen door een aantal Arabische leiders te ontmoeten. En dat laatste is niet gelukt."
"Bezoek van Joe Biden aan Midden-Oosten kan je moeilijk een uitgesproken succes noemen"
De ontmoeting met de Arabische leiders werd immers geannuleerd na de verwoestende inslag op het Al Ahli-ziekenhuis in Gaza, maar volgens Van Aelst was het geplande overleg sowieso niet evident. "De Arabische leiders stonden al erg onder druk om Biden niet te ontmoeten. Zeker de Palestijnse leider Mahmoud Abbas krijgt veel kritiek omdat hij niet hard genoeg zou optreden tegen Israël en het Westen."
Olie op het vuur
De uitspraak van Biden in Israël dat de raketinslag in Gaza "van de andere kant lijkt te komen", zal ongetwijfeld nog meer olie op het vuur hebben gegooid. Van Aelst gaat er dan ook van uit dat er niet snel zal worden gezocht naar een nieuw moment voor een overleg tussen Biden en de Arabische leiders.
"Op dit moment denk ik niet dat de Amerikaanse president daar veel kan gaan doen, maar dat betekent natuurlijk niet dat men niet achter de schermen allerlei contacten probeert in stand te houden."
Gemiste kans
Vanuit Europa lijkt het misschien vreemd dat Biden dergelijke uitspraken doet, maar volgens Van Aelst zien we hem misschien nog te veel als wereldleider. "Terwijl hij in eerste plaats gewoon de Amerikaanse president is, die zeer pro-Israëlisch is." Iets wat men in de Arabische wereld wel beseft. "Hij wordt daar helemaal niet gezien als neutraal of de ideale bemiddelaar."
Toch vindt Van Aelst dat Biden een kans heeft laten liggen om de situatie iet of wat te ontmijnen. "Wat de Amerikaanse president heel goed kan, is emotionaliteit tonen in een speech. Dat heeft hij duidelijk getoond naar de Israëlische slachtoffers toe, maar in mijn ogen had hij ook voor de slachtoffers in Gaza iets meer empathie kunnen tonen."
"Hij heeft dat in omfloerste termen wel gedaan en heeft Israël ook opgeroepen tot wat terughoudendheid, maar hij had er - denk ik - een stap verder in kunnen gaan."
Björn Soenens: "De band tussen de VS en Israël krijg je niet kapot"
Wat Biden doet, is natuurlijk helemaal niet nieuw. Hij is niet de eerste - en ongetwijfeld ook niet de laatste - Amerikaanse president die de onvoorwaardelijke steun voor Israël uitspreekt. De innige band tussen die twee landen gaat decennia terug. Harry Truman was in 1948 zelfs de allereerste wereldleider die Israël officieel erkende als staat. Hij deed dat slechts 11 minuten nadat Israël de onafhankelijkheid uitriep.
"Er is een grote Joodse gemeenschap in de VS en Israël wordt nu eenmaal gezien als de thuisstaat voor die gemeenschap", verklaart Amerikacorrespondent Björn Soenens in "Het kwartier" - de dagelijkse nieuwspodcast van VRT NWS - waarom de Amerikanen de Israëli's zo'n warm hart toedragen.
"In de hele VS wonen meer dan 6 miljoen joden en in een stad als New York wonen zelfs meer joden dan in Jeruzalem en Tel Aviv samen", vertelt Soenens. "Die culturen en gemeenschappen zijn zo erg met elkaar verbonden, die band ga je nooit kapot maken."
Biden in Israël. Moet ik beleggen in wapens? En haat en liefde voor Brussel
"Israël wordt door sommige Amerikanen zelfs beschouwd als de 51e staat van Amerika", merkt Soenens op. "Wanneer op Fox News wordt gesproken over Israëlische gijzelaars in Gaza, opperen sommige mensen zelfs dat Amerika die zelf moet gaan bevrijden. De manier waarop Amerika naar het land kijkt, krijgt bijna koloniale trekjes."
"Maar vergis je niet: de band met de Israëlische regering is minder sterk. Er zijn heel veel kritische Amerikanen die het beleid van Netanyahu zelfs verachten. Je moet ook een onderscheid maken tussen de pro-Israëllobby - die vaak wordt gesteund door traditionele christenen in de VS - en de pro-Joodse lobby."
