De Nederlandse voormalige theatermaker en poppenspeler Jozef van den Berg is overleden. Hij brak plotseling met het theater en leefde na zijn carrière op de planken tientallen jaren teruggetrokken als orthodoxe monnik in een hut in Nederland. Zijn laatste dagen bracht hij door in een klooster in Griekenland.
Jozef van den Berg (74) overleden: van acteur en poppenspeler tot monnik en kluizenaar
Kristien Bonneure
Gepubliceerd:
Jozef van den Berg, afkomstig uit het Nederlandse Noord-Brabant, was in de jaren 70 en 80 heel bekend in ons land. Hij bracht ontroerende voorstellingen, onder meer met poppen die in een kist woonden. Aan die theatercarrière maakte hij zelf abrupt een einde, op scène in Antwerpen. Een markant moment in de theatergeschiedenis.
Jozef Van den Berg is overleden in het orthodoxe Transfiguratieklooster in Sochos, in de buurt van Thessaloniki in Griekenland. Daar verbleef hij om gezondheidsredenen. Hij zou daar dinsdag ook worden begraven.
Jozef Van den Berg begon als rondtrekkende poppenspeler voor kinderen. Later maakte hij zijn eigen voorstellingen in het theater, voor kinderen en volwassenen. “Moeke en de dwaas” was zijn bekendste stuk, met zelfgemaakte karakterpoppen die in een kist woonden: Portemonnee, Mevrouw de Heks, Meneer de Koning, Grootoog, Pietje de Rups, Frederik de Vogel of Mannetje Pluim. Een aantal voorstellingen werd uitgezonden op televisie. Enkele andere titels: “Appeloog”, “De geliefden” of “De dans van de bultenaar”. Van den Berg reisde er de wereld mee rond, van Australië tot Canada.
Eind jaren tachtig speelde Jozef Van den Berg zijn laatste stuk “Genoeg gewacht” voor zijn broer die ernstig ziek was en in een rolstoel zat. Op 14 september 1989 zou hij die voorstelling brengen in De Singel in Antwerpen, maar toen gebeurde er iets heel bijzonders.
Ik kan geen dingen meer zeggen die niet waar voor mij zijn. Mijn theaterleven zit er op
Jozef van den Berg
Voor het stuk zou beginnen richtte Van den Berg het woord tot het publiek. Hij kondigde aan dat hij per direct het theater vaarwel zei: “Voor mij is het voorbij. Ik zoek de werkelijkheid. Ik kan geen dingen meer zeggen die niet waar voor mij zijn. Ik zeg u allen goeiendag. Mijn theaterleven zit er wat dat betreft op. Ik ga. Het ga u allen goed. Het geld wat u hebt betaald kunt u terugkrijgen bij de kassa. Tot ziens.”
De monnik in het fietsenhok
Jozef van den Berg bekeerde zich een jaar later tot het orthodoxe christendom. Hij werkte nog aan enkele stukken, maar die werden nooit opgevoerd. Hij ging in afzondering wonen in Nederland, eerst in een vroegere fietsenstalling en later in een zelfgebouwde hut. Daar gaf hij advies aan mensen die langskwamen.
Hij was zeker niet mensenschuw, zeggen buurtbewoners aan het Brabants Dagblad . Hij werd ook herhaaldelijk geïnterviewd over zijn geloof. Zo ging Friedl' Lesage hem twee keer in Nederland opzoeken, onder meer voor "Touché" op Radio 1. Bijzonder detail: de kist waar vroeger zijn poppen in woonden, was later zijn altaar.
In september 2014, 25 jaar na zijn plotse afscheid van het theater, doorbrak Jozef van den Berg zijn isolement en kwam hij eenmalig terug naar De Singel in Antwerpen voor een gesprek.
