Welke pompoen is eetbaar en welke niet? "Smaakt hij bitter, blijf er dan af"

Er bestaan talloze soorten pompoenen. De ene is eetbaar én lekker, de andere is ook eetbaar, maar heeft dan weer minder smaak. En hoe weet je dat een pompoen giftig is?  We sommen de meest bekende pompoenen op. 

Je kent de flespompoen misschien beter als "butternut" en kunt hem herkennen aan zijn typische flesachtige vorm. Hij heeft vanbinnen zo goed als alleen vruchtvlees, er zitten dus nauwelijks draden of pitten in. Bovendien is hij makkelijk open te snijden. "Daarom is hij ook zo populair in de keuken. Hij is eenvoudig en snel klaar te maken. Het zach­te vrucht­vlees heeft een zoe­te, noot­ach­ti­ge smaak en is ideaal voor in de soep, in de pan of in de oven", legt pompoenkweker Lieven uit.

"Hij is trouwens overheerlijk in de oven met wat olijfolie en sojasaus bij. Gebruik zeker ook de schil, want die is ook eetbaar."  

De Hokkaido is net als de flespompoen klein en weegt maximaal 2 tot 3 kilogram. In de supermarkt vind je meestal de oranje versie. "Omdat de klant die het liefste koopt, maar hij bestaat ook in het groen of grijs. De binnenkant is altijd fel oranje."  

Wil je hem doorsnijden, neem dan eerst een goed mes en snijplank. "Hij heeft een stevig vruchtvlees dus je moet wat kracht uitoefenen. Deze pompoen heeft enorm veel smaak omdat hij minder water en meer voedingsstoffen bevat, zoals suikers, vitaminen en mineralen."

Net als de flespompoen is hij ideaal voor in de soep, in de pan of in de oven. "Al heeft deze pompoen nog iets meer zetmeel. Hou je van een dikkere soep, dan is de Hokkaido ideaal."

Deze pompoen is groter en zwaarder en herken je aan zijn geribbelde terracotta buitenkant. De binnenkant is groengeel en soms ook oranjegeel. Hij is al een stuk groter dan de bovenstaande pompoenen en weegt minimaal 5 kilogram. "In de winkel kan je er gelukkig vaak een helft of een kwart van kopen. Maar net omdat hij zo groot is, bevat de pompoen meer water en is hij minder zoet. De kwaliteit is minder", zegt Lieven.

Deze pompoen heeft wel een dunne schil. "Daardoor is hij makkelijker open te snijden dan een flespompoen of een Hokkaido. Dankzij zijn zachte smaak is hij wel ideaal voor in je soep."

Deze ovale pompoen is ideaal voor iedereen die een koolhydraatarm dieet volgt. "Aan de binnenkant heb je spaghettiachtige slierten die tevoorschijn komen wanneer je het vruchtvlees kookt. De klassieke spaghettislierten kan je prima vervangen door deze pompoendraden. Een lekker alternatief als je de pasta even aan de kant wil laten."

"De kunst is om de pompoen in zijn geheel te koken. Prik eerst een paar gaatjes in de schil zodat de pompoen niet ploft tijdens het koken", geeft de pompoenkweker als tip. "Als je er na het koken makkelijk in kan prikken, is ze mals genoeg en dus ook gaar. Haal wel de pitten er zeker nog uit. Voeg er wat rode pesto of een saus aan toe en je hebt een heerlijke koolhydraatarme spaghetti."

De slierten smaken ook lekker in een ovenschotel. "Doe er wat feta, pittige kruiden en olijfolie bij en laat het gratineren. Het zou een recept van Pascale Naessens kunnen zijn", lacht Lieven. "In een soep zou ik ze niet verwerken: de slierten zijn minder aangenaam in de mond bij het eten van een soep."

Je kan veel verschillende pompoenen gebruiken als decoratie voor Halloween. Vaak kiezen mensen voor de ronde klassieke pompoen met ribbels en dikke schil. "Doorgaans weegt hij 5 tot 10 kilogram. Deze ronde pompoen is redelijk hol vanbinnen, en is dus ideaal om uit te hollen en om een kaars in te zetten."

Maar mag je deze ook pompoen opeten? "Doorgaans is deze pompoen wel eetbaar. Tenzij er expliciet vermeld wordt dat die niet eetbaar is. Deze pompoen heeft wel minder smaak."

Niet alle pompoenen zijn eetbaar. Sommigen zijn zelfs giftig. "Er is één regel die je altijd moet hanteren: smaakt de pompoen bitter, blijf er dan af", waarschuwt pompoenkweker Lieven David. "Dat betekent dat er giftige stoffen in zitten."  

Je herkent enerzijds een giftige pompoen aan de smaak, maar je kan hem ook herkennen aan de buitenkant. "Heeft de pompoen een keiharde schil, veel "pukkels" of een wratachtige structuur, dan is die meestal giftig. Ook een pompoen met een gekke vorm, moet een alarmbel doen afgaan", waarschuwt Lieven.

Ook de binnenkant kan je helpen om de twijfel weg te nemen. "Zit er geen of nauwelijks vruchtvlees in, of zitten er meer pitten in dan vruchtvlees, dan mag je er bijna zeker van zijn dat de pompoen niet eetbaar is."

Is het veilig om toch te proeven als je twijfelt? "Je mag perfect proeven en de pompoen weer uitspuwen als hij bitter smaakt. Desnoods spoel je daarna nog eens je mond met water."

Het Antigifcentrum waarschuwt op haar website ook voor de giftige pompoen. "Die bevatten cucurbatine, een gifstof die voor een zeer bittere smaak zorgt. En die kan soms tot ernstige vergiftiging leiden." Even proeven kan, maar je mag er niet van eten.

"Symptomen treden al snel op na een inname van slechts een kleine hoeveelheid. Men begint te braken, men krijgt koliekachtige buikpijn en hevige en soms bloederige diarree. Dit kan leiden tot uitdrogingsverschijnselen. Ook kunnen duizeligheid, uitgesproken speekselvloed en hartkloppingen optreden. Krijg je een van deze symptomen, raadpleeg dan meteen een arts", waarschuwt het Antigifcentrum.