In Frankrijk neemt de roep om maatregelen tegen een zogenaamde bedwantsenplaag toe. Het aantal meldingen bij verdelgers stijgt inderdaad, maar sommige experts vragen zich af of sociale media de plaag niet groter maken dan ze is. Er doen immers ook enkele misleidende beelden de ronde. Onze redactie vond minstens twee voorbeelden die viraal gingen.
CHECK - Over de bedwantsen in Parijs doen misleidende beelden de ronde
In het kort
Wat? Op sociale media zijn berichten over de Parijse bedwantsen alomtegenwoordig.
Maar? Sommige experts vragen zich af of de sociale media het probleem niet groter maken dan het is. Er duiken immers ook misleidende beelden op. Zo doet een foto de ronde van een insect dat waarschijnlijk geen bedwants is. In een andere video worden misleidende beelden getoond van bedwantsen in de trein.
Op Franse sociale media krioelt het de laatste weken van beelden van bedwantsen. Ze lijken massaal op te duiken in hotels, ziekenhuizen en bioscopen. Ook de metro lijkt niet meer veilig.
De plaatsvervangende burgemeester van Parijs, Emmanuel Grégoire, zei tegen de Franse tv dat de Parijse autoriteiten een toename van het aantal oproepen hadden ontvangen, en dat verdelgers de afgelopen weken een ongewoon hoog aantal verzoeken hadden gekregen voor ontsmetting.
Maar sommige experts vragen zich af of er wel sprake is van een explosie van bedwantsen. Zij denken dat sociale media er ook voor iets tussen zitten. Zo vraagt Nicolas Roux de Bézieux, oprichter van het bedwantsenopsporingsbedrijf Dogtector zich in webmagazine Slate af of de toename van het aantal persartikelen niet groter is dan de toename van het aantal bedwantsen.
Ook de Franse medisch-entomoloog Jean-Michel Berenger zit op dezelfde golflengte. "Bedwantsen zijn sociale netwerken en de media binnengedrongen. Omdat ze na de Tweede Wereldoorlog verdwenen waren, waren we ze vergeten en hun heropleving geeft aanleiding tot soms irrationeel gedrag."
Bovendien doen ook misleidende beelden de ronde over de Parijse bedwantsen. Onze redactie vond ten minste twee beelden die misinformeren.
1. Een insect, maar geen bedwants
De ophef rond de bedwantsen begon vorige week met deze foto op X.
Een spoorwegarbeider en vakbondsafgevaardige van SUD-rail Paris Nord postte de foto en zei dat er bedwantsen opgedoken waren in de Parijse metro. Hij eiste in zijn tweet ook dat er maatregelen genomen werden om de gezondheid en de veiligheid van het personeel te beschermen.
In de nasleep van deze foto sloegen verschillende vakbonden alarm. De foto werd volgens de tweet genomen op de RER, de snelmetro in Parijs. Deze tweet werd zo’n 110.000 keer bekeken. Volgens de Franse krant La Libération zou het op de foto niet om een bedwants gaan. Het spoorwegbedrijf SNCF bevestigde aan het dagblad dat het op de foto niet om een bedwants zou gaan. De krant liet bovendien de bioloog Claudio Lazzari van het Instituut voor Research on Insect Biology aan het woord. Hij bevestigde dat het zeker niet om een bedwants gaat.
Ook de Vlaamse insectenkenner Peter Berx denkt niet dat het om een bedwants gaat. "Maar een foto blijft een onzekere bron, zeker omdat ze in dit geval van te ver genomen werd." Ook volgens Kurt Jordaens, entomoloog bij het AfricaMuseum, lijkt het niet om een bedwants te gaan.
Conclusie
Op Twitter werd een foto gepost van een zogenaamde bedwants op de Parijse RER.
De foto ging viraal, maar experts betwijfelen sterk of het over een bedwants gaat.
We beschouwen deze foto daarom als eerder onwaar.
2. Niet op de trein, wel thuis
Ook CNN liet misleidende beelden zien over de bedwantsen. In een video die ze op 2 oktober publiceerden, tonen ze eerst een ruim shot van de TGV, de hogesnelheidstrein. Vervolgens zoomen ze in op een zetel. De video doet vermoeden dat het om een zetel van die trein lijkt te gaan. Tegelijkertijd horen we in de voice-over dat "de Franse ambtenaren zeggen dat de bedwantsen de Franse transportnetwerken zijn binnengedrongen."
Maar na verificiatie van de beelden lijkt het niet om een zetel van de trein te gaan. Via een omgekeerde zoekopdracht via Google vinden we foto’s van Reuters terug van een verdelgingsoperatie in de Franse gemeente L'Haÿ-les-Roses. Op deze foto’s is dezelfde grijze zetel te zien die ook in de video te zien is. De beelden van de zetel zijn dus vermoedelijk bij iemand thuis opgenomen en niet op de trein. Ook de krant La Libération situeert de zetel bij mensen thuis.
Conclusie
CNN postte een video over de bedwantsen op de Parijse treinen.
In de video werden misleidende beelden gebruikt van een verdelging bij mensen thuis.
We beschouwen deze video daarom als misleidend.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van andere Vlaamse redacties. Zoek je meer verhalen van VRT NWS over factchecking desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be of vul je vraag in op de website van deCheckers.
VRT NWS is erkend lid van de International Fact-Checking Organisation.
