De Zweedse politie zal hulp krijgen van het leger in de strijd tegen gewelddadige bendes. Dat heeft premier Ulf Kristersson gemeld. Het leger zal vooral ondersteunende taken op zich nemen, zodat de politie zich kan focussen op het bestrijden van de bendes zelf. Zweden kampt met een golf van drugsgerelateerd geweld, met deze maand maar liefst 12 doden. Dat is een record.
"Ongekend niveau van terroristisch geweld": Zweden schakelt leger in tegen criminele bendes na reeks van dodelijke aanslagen
"De politie kan dit niet meer alleen aanpakken." Dat is de duidelijke boodschap van de Zweede premier Ulf Kristersson op een persconferentie. Hij komt net uit een lang overleg met de opperbevelhebber van het leger Micael Bydén en de nationale politiecommissaris Anders Thornberg. Aanleiding is een golf van drugsgerelateerd bendegeweld.
De regering wil die bendes nu hard aanpakken en kijkt daarvoor naar een nauwe samenwerking tussen de politie-eenheden en het leger. De soldaten zullen een mandaat krijgen om, binnen het kader van de huidige wetgeving, de politie te ondersteunen.
"Bij het Zweedse leger is er uitgebreide expertise bijvoorbeeld rond risicobeoordeling en computertechnologie", zegt Kristersson. Volgens het hoofd van de politie Anders Thornberg zullen de soldaten kunnen helpen bij surveillancemissies, logistieke opdrachten en de ondersteuning van analyses.
"In een tweede stap moet de wet worden gewijzigd en de politie meer mogelijkheden krijgen om bijstand te vragen wanneer de soldaten expertise hebben in situaties die niet onder de huidige wetgeving vallen", aldus de premier. Over welke expertise van defensie het juist gaat, is niet duidelijk.
Recordaantal doden
Dat het Scandinavische land zijn leger oproept de politie bij te staan, is bijzonder en maakt duidelijk hoe ernstig de situatie in het land is. Afgelopen maand zijn al 12 mensen omgekomen door geweld tussen verschillende bendes, onder wie een 13-jarige jongen. Het is een probleem dat al langer heerst, want vorig jaar zijn 62 mensen omgekomen door bendegeweld. 2023 is op weg dat recordjaar te evenaren of zelfs te verbreken.
"Helaas is er weinig dat erop wijst dat er snel een einde zal komen aan dit ernstige geweld. We achten waarschijnlijk dat er geen gewelddadige incidenten zullen plaatsvinden voordat we de trend kunnen ombuigen", zegt commissaris Thornberg. "Dit is een ongekend niveau van terroristisch geweld."
"Uiteindelijk moet het de verantwoordelijkheid van de staat zijn om ervoor te zorgen dat georganiseerde criminelen in Zweden niet één persoon per dag doodschieten", besluit de premier.
Vooral jonge daders
Anders Thornberg merkt ook op dat de daders vooral zeer jong zijn. "Er zijn zelfs kinderen die zelf contact opnemen met netwerken om een moord te plegen", zegt hij. De politie van Uppsala meldde eerder deze week dat de helft van hun arrestaties rond bendegeweld jonger zijn dan 18 jaar.
Vaak rekruteren de bendes jongeren met een migratieachtergrond uit achtergestelde buurten. Premier Kristersson zegt dat de Zweedse wetgeving strenger moet worden om de rekrutering van kinderen en tieners de kop te kunnen indrukken.

