Internationale dag tegen voedselverspilling en afval: 5 tips om verspilling tegen te gaan 

900.000 ton. Zoveel eetbaar voedsel heeft de Vlaming in 2020 verspild. Dat is voldoende om 800.000 mensen een jaar lang mee te voeden. Vlaanderen, en met uitbreiding België, doet het helemaal niet goed als het gaat over verspilling. Enkel Cyprus doet het slechter in Europa.  

Tussen 2015 en 2020 daalde de verspilling wel met 5 procent, maar toch moet het beter, zegt het Federaal Agentschap voor de veiligheid van de voedselketen (FAVV). Daarom komen ze vandaag, op de internationale dag tegen voedselverspilling en afval, met vijf bruikbare tips om beter om te gaan met voedsel.  

Als je twijfelt of je een voedingsmiddel nog mag eten, check je best de vervaldatum. Soms staat er "te gebruiken tot", andere keren "ten minste houdbaar tot". Veel mensen vinden dit verwarrend en het zorgt er soms voor dat eten onnodig wordt weggegooid. Dus: wat is het verschil en waarom wordt dat onderscheid gemaakt?

"Te gebruiken tot" gaat over delicate producten met een uiterste consumptiedatum. Dat zijn producten die sneller bederven zoals vlees en vis. Bij deze producten hou je je best aan de datum die op de verpakking vermeld staat. 

Op andere producten staat een datum met "ten minste houdbaar tot". Daar heb je iets meer speling. Ze hebben een minimale houdbaarheid, maar je kan het product vaak nog na die datum gebruiken. Omdat het gaat over droge producten of voeding in blik, kan je zelf de "kijk-ruik-proef" test doen om te zien of het product nog in orde is. Vaak als het op een correcte manier bewaard bleef, kan het geen kwaad dat je chocolade een beetje wit uitslaat of je frisdrank wat minder bubbels heeft. 

Een herbruikbare winkelzak meenemen naar de supermarkt is bij steeds meer mensen al een gewoonte, maar je kan ook meer inzetten op herbruikbare verpakking van producten zelf. Bij steeds meer winkels heb je de optie om producten te kiezen die je in je eigen verpakking kan meenemen. Dat begint bij fruit en groenten, maar gaat soms ook verder met bloem of noten. 

Door een verpakking mee te pakken, kan je zelf beter inschatten wat je nodig hebt en dan ook exact die hoeveelheid meenemen. Zo vermijd je dat je een voorraadkast van onnodige producten hebt die je niet vaak gebruikt of soms zelfs vergeet, waardoor ze slecht worden. 

Als je kiest voor een eigen verpakking, let je er best wel op dat de verpakking proper is, zodat de verkoper de verpakking niet weigert. Ook bekijk je best of op je verpakking het logo – het officiële label met een vork en glas - staat dat aangeeft dat het materiaal geschikt is om voeding in te bewaren.

Een appel met enkele bruine vlekken, een wortel die zacht geworden is, een tomaat met rimpels: het ziet er niet altijd even prachtig uit, maar dat wil niet zeggen dat je de producten niet kan verwerken in bijvoorbeeld compote of soep. Gewoon de slechte stukken wegsnijden en je kan het perfect verwerken. 

Wel opletten als er schimmelvorming optreedt, dan kan je de producten niet meer gebruiken. Dat gebeurt vooral bij groenten en fruit die veel water bevatten. Bij vastere groenten en fruit kan de schimmel vaak niet diep doordringen. Als je dan 2 tot 3 centimeter rondom de schimmel snijdt, kan je het fruit of de groente nog gebruiken. 

Een koelkast is ingedeeld in zones. Vaak staat in de koelkast duidelijk aangegeven welke producten waar bewaard moeten worden. In een overvolle koelkast is het vaak moeilijk om die plaatsing te respecteren. Daarom is het belangrijk dat je voor je de koelkast inlaadt, nadenkt over de plaatsing van je producten. Zo zal je voeding langer meegaan. 

De restjes, geopende bokalen, soep, room, gebak en kazen plaats je best in de bovenste zone van de koelkast. Helemaal beneden plaats je dan best je fijne vleeswaren en verpakt vlees en vis. Vaak heb je in de koelkast een lade die bestemd is voor groenten en fruit. In de deur zet je best de drankflessen, kaas, sauzen en melk. 

De origineelste ideeën verschijnen vaak op je bord door enkele restjes in je koelkast die je dwingen om een nieuw recept te creëren. Dan moet je de restjes wel op de juiste manier bewaren. Het belangrijkste daarbij is dat je de overschotjes niet te lang op tafel laat staan na de maaltijd. Best plaats je de restjes onmiddellijk in afgesloten dozen in de koelkast.  

De bewaartijd van de restjes hangt af van het type voedsel. Eten uit blik kan je vaak lang bewaren in je koelkast, maar dan steek je ze best in een aparte opbergdoos. Het blik in de koelkast zetten is geen goede oplossing. Bereide groenten kan je drie tot vier dagen bewaren. Bereide vis bewaar je best twee dagen, bereid vlees kan je nog een dagje langer bijhouden.  

Voeding die al eens werd ontdooid kan je niet opnieuw invriezen. Wanneer je dat toch doet, zullen de bacteriën zich opnieuw beginnen te ontwikkelen. Dit geldt niet voor producten die je na ontdooien nog eens gekookt hebt: de meeste bacteriën zijn dan vernietigd.