Beelden vanuit het Italiaanse eiland Lampedusa gingen deze maand de wereld rond, toen er meer dan 11.000 migranten en vluchtelingen aankwamen in een kleine week. Zit er een nieuwe migratiecrisis aan te komen of is die al volop aan de gang? Kasper Goethals volgt als journalist bij "De Standaard" het dossier migratie op de voet en kwam langs bij "Vranckx & Byloo".
Komt er een nieuwe migratiecrisis aan? "We vergeten diplomatie te voeren met Afrika"
Goran Verluyten
Gepubliceerd:
In de podcast "Vranckx & Byloo" maken conflictjournalist Rudi Vranckx en radiopresentator Vincent Byloo de stand van de wereld op. Ze hebben het over de Arabische wereld, maar evengoed over het hart van Europa of de klauwen van de Russische beer. Dat allemaal op zoek naar het bredere verhaal. De podcast is ook beschikbaar op VRT MAX.
Komt er een nieuwe migratiecrisis aan?
Dit jaar wagen opnieuw meer migranten en vluchtelingen zich aan de gevaarlijke oversteek van de Middellandse Zee. 137.000 mensen arriveerden al in Italië, 83 procent meer in vergelijking met een jaar eerder. En ook het aantal mensen dat de oversteek niet overleeft, ligt hoger dan vorig jaar.
Een goedkope en populaire migratieroute via Tunesië ligt volgens "De Standaard"-journalist Kasper Goethals aan de basis van de toegenomen migratie, vooral naar Italië. “Vanuit Tunesië is het slechts 200 kilometer tot Lampedusa en die route won het afgelopen jaar aan bekendheid, vooral bij migranten vanuit West-Afrika.”
Ook de Europese beleidsmakers zagen de migratiecijfers richting Italië het afgelopen jaar weer de hoogte inschieten en probeerden in te grijpen door onderhandelingen op te starten met Tunesië. In het verleden had men ook met Turkije en Libië een deal onderhandeld om de migratie tegen te houden, en die deals waren telkens succesvol in het tegenhouden van migratie richting Europa.
Er vertrokken veertig procent meer migranten vanuit Tunesië na de deal dan in de weken ervoor
Uit de onderhandelingen met de Tunesische president Kais Saied kwam uiteindelijk een deal: in ruil voor financiële steun zou het land migranten tegenhouden. Maar die deal blijkt niet zo succesvol als de eerdere migratiedeals. “Afgelopen zomer zag je de migratie vanuit Tunesië eigenlijk alleen maar stijgen,” zegt Goethals. “Er vertrokken bijna veertig procent meer migranten vanuit Tunesië na de deal dan in de weken ervoor.”
Bovendien bleek ook dat Tunesië duizenden migranten naar de woestijn liet brengen en hen daar achterliet zonder eten en drinken. Tientallen mensen werden later dood teruggevonden, honderden anderen zijn nog steeds vermist. “Dat kan gelden als één van de meest dodelijke deportaties aan onze buitengrenzen sinds de Tweede Wereldoorlog.”
"De vraag blijft hoe we moeten omgaan met migratie vanuit Afrika"
Volgens Goethals is het duidelijk dat men vanuit Europa moeilijk grip kan krijgen op de Tunesische president. Langs de ene kant kan Tunesië de miljarden van Europa goed gebruiken omdat het er economisch niet bijster goed gaat. Maar anderzijds wil de Tunesische president aan zijn achterban tonen dat hij niet aan de leiband van de EU loopt.
“De vraag blijft dan hoe we wel moeten omgaan met die migratie vanuit Afrika,” aldus Goethals. Volgens hem komen de deals er enkel als er al een crisis gaande is. “Men laat telkens na om te werken aan een fundamenteel beleid van diplomatie met de Afrikaanse landen van herkomst.”
“Het is voor velen misschien taboe, maar misschien moet er worden nagedacht over een manier van visumvrij reizen voor sommige Afrikaanse landen. Het wordt tijd dat we op een volwassen manier met die landen gaan onderhandelen.”
