Op de militaire luchtmachtbasis van Koksijde wordt deze week een grootschalige militaire oefening gehouden. Meer dan 600 militairen uit 18 verschillende NAVO-landen bereiden zich er voor op een mogelijke chemische, biologische, radioactieve of nucleaire aanval. VRT NWS ging mee op deze "Toxic Trip".
"Toxic Trip": hoe honderden militairen uit 18 NAVO-landen zich in Koksijde voorbereiden op chemische aanvallen
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Met loeiende sirenes komt een ambulance de militaire luchtmachtbasis van Koksijde opgereden. Militaire hulpverleners haasten zich naar een helikopter. Aan boord van het toestel: twee piloten en verschillende passagiers die mogelijk besmet zijn met een onbekend gif.
Het gaat gelukkig om een oefening, maar toch nemen de deelnemers de situatie heel serieus. Alles wordt zorgvuldig ontsmet, de passagiers worden vakkundig uit de helikopter geloodst en naar een ontsmettingspost overgebracht. Aan de zijlijn kijken de instructeurs van de verschillende NAVO-landen aandachtig toe of alle procedures nauwgezet gevolgd worden.
Chemische aanval
In totaal zijn ze met meer dan 600, de militairen die de afgelopen week afzakten naar Koksijde voor de grootschalige militaire oefening. De legers van 18 verschillende NAVO-landen, en partnerlanden als Oostenrijk en Zuid-Korea, bundelen hun kennis om beter te kunnen reageren op (toekomstige) chemische, biologische, radiologische en nucleaire dreigingen.
"Toxic Trip", zo wordt de oefening ook wel genoemd, wordt één keer om de twee jaar georganiseerd. Iedere ochtend en middag zijn er telkens acht scenario’s waaraan de teams kunnen deelnemen. Deelnemende naties kunnen op die manier realistische scenario’s uitvoeren om hun vaardigheden te demonstreren.
Het gaat dan vaak om het opsporen van gebieden die door CBRN (zie kadertje hieronder) getroffen zijn, het analyseren van stalen, het evacueren van slachtoffers en het decontamineren van personeel en materieel, zoals voertuigen en vliegtuigen.
Wat betekent CBRN?
CBRN staat voor Chemische, Biologische, Radiologische en Nucleaire Maatregelen. Het is een term die wordt gebruikt om te verwijzen naar een reeks maatregelen en protocollen die zijn ontworpen om te reageren op en bescherming te bieden tegen dreigingen en incidenten met betrekking tot chemische, biologische, radiologische en nucleaire (CBRN) materialen.
En dat nemen de deelnemers erg serieus. "We bereiden ons al een jaar lang voor op deze oefening", zegt Stéphi Vansteenkiste, kapitein bij het Belgische leger. Zelf nam ze vandaag ook actief deel aan de oefening. "We moeten vooral blijven oefenen, zodat we klaar zijn voor een nucleaire, chemische of radiologische situatie. Op dit moment is de NAVO daar klaar voor, maar we moeten vooral zorgen dat dat zo blijft."
Ook Sam Gybels werkt al lang toe naar deze oefening. Hij is expert bij defensie voor medische CBRN. "We werken bij deze oefening heel nauw samen met de Canadezen", vertelt hij. Ondertussen kijkt hij toe hoe één van de helikopterpassagiers grondig ontsmet wordt. "Het Belgische leger neemt vooral het operationele deel voor zijn rekening, het Canadese leger focust zich vooral op het medische deel."
"De Canadese medische training is erg uitgebreid, daar kunnen we in België nog veel van leren. Daarom zijn deze NAVO-oefeningen zo interessant, omdat we kunnen zien wat we van elkaar kunnen overnemen. Op dit moment verloopt die samenwerking erg vlot."
Ook toekomstige bondgenoten present
En ook de Zweden zakken af naar Koksijde, ook al zijn ze officieel (nog) geen lid van het militaire bondgenootschap. "Het is zeker niet de eerste keer dat Zweden deelneemt aan een militaire oefening met de andere NAVO-landen", vertelt Ekman Frederiksson, sergeant bij het Zweedse leger.
"In 2009 was Zweden zelf het gastland voor een grootschalige oefening", vertelt hij. Volgens Frederiksson is het erg belangrijk dat het Zweedse leger deelneemt aan de oefeningen. "De dreiging is de laatste jaren toegenomen. Als je denkt aan wat er gebeurd is met Aleksej Navalni (de Russische oppositieleider die vergiftigd werd, red.), dan blijven dit soort oefeningen erg relevant."
De oefeningen in Koksijde duren nog tot donderdag. Daarna keren alle militairen terug naar huis.
Komen chemische aanvallen vaak voor?
Neen, niet vaak. Na de Eerste Wereldoorlog werden verschillende verdragen, waaronder het Verdrag van Genève van 1925, aangenomen om het gebruik van chemische wapens te verbieden. Een ander verdrag, de Chemical Weapons Convention (CWC), dat in 1997 in werking trad, is het belangrijkste internationale verdrag dat het gebruik, de productie en de opslag van chemische wapens verbiedt.
Toch betekenen die verdragen niet dat de dreiging rond het inzetten van nucleaire en chemische wapens is afgenomen. Sinds de start van de oorlog in Oekraïne heeft de Russische president Poetin er al meermaals mee gedreigd om die wapens in te zetten.
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
