President Joe Biden is vanmiddag aangekomen in de staat Michigan en heeft post gevat aan een stakingspiket van autoarbeiders. Die staken al bijna twee weken en eisen onder andere een loonsverhoging van maar liefst 40 procent. Het is de eerste keer ooit dat een president mee aan een piket staat. Hij moedigt de arbeiders aan om te blijven strijden voor betere lonen, ondanks de bezorgdheid dat een langdurige staking de economie zou kunnen schaden.
Amerikaans president Biden houdt wacht aan stakingspiket (met megafoon): "Jullie verdienen aanzienlijke loonsopslag"
Jarno Treuttens
Gepubliceerd:
"Hou vol!", klinkt het bij de president, terwijl hij al grinnikend verschillende stakende arbeiders een vuistje geeft. Hij lijkt haast opgelaten, ondanks dat voor de eerste keer in zijn 88-jarig bestaan de grootste autovakbond massaal het werk neerlegt.
Volmondig zegt Biden "ja" wanneer hem gevraagd wordt of de arbeiders een loonsverhoging verdienen van 40 procent, één van de eisen de vakbond. Shawn Fain, het hoofd van de vakbond, is tevreden dat Biden is gekomen. "Dank u, meneer de president, dat u samen met ons dit generatiebepalend moment beleeft."
Wat wil de Amerikaanse vakbond United Auto Workers (UAW)?
Een loonsverhoging van 40 procent, verspreid over 4 jaar
Indexering van de lonen
Invoering van een vierdagenweek (en meer betaalde vakantiedagen)
Betere pensioenen
Minder tijdelijke werknemers en meer werkzekerheid
De staking is begonnen op 15 september in drie fabrieken (Ford, General Motors en Stellantis), met in totaal 12.700 werknemers die het werk hebben neergelegd. Een week later hebben 5.600 arbeiders uit distributiecentra het werk neergelegd.
"Ik heb het al vaak gezegd. Wall Street heeft dit land niet gebouwd, de middenklasse heeft dit land gebouwd, en de vakbonden hebben de middenklasse gebouwd."
"Bedrijven waren in de problemen, maar nu doen ze het fantastisch goed. En weet je wat? Jullie zouden het ook ongelooflijk goed moeten doen", galmt het door de megafoon van Biden.
In dit geval mogen we ook het woord "historisch" in de mond nemen, want het is de eerste keer ooit dat een zittende president deelneemt aan een stakingspiket. Biden heeft dit wel meermaals gedaan toen hij senator van Delaware was, zegt hij.
In Laat legt Amerika-correspondent Björn Soenens uit dat de actie van Biden niet uit het niets komt. "Al tijdens zijn campagne kwam Biden met de boodschap dat hij de president zal zijn die het meest van de vakbonden zal houden."
Dat een president zich zo openlijk uitspreekt voor de vakbonden, is een uitzondering. De vakbonden in Amerika zijn dan ook niet populair. Slechts tien procent van de Amerikanen is bij een vakbond aangesloten. De verklaring daarvoor, ligt net zo goed bij een president. "In de jaren 80 brak een grootschalige staking van de luchtverkeerleiders uit. Toenmalig president Ronald Reagan dreigde ermee de 11.000 stakers te ontslaan als ze niet terug aan het werk gingen. Enkele weken later voegde hij de daad bij het woord."
Volgens Soenens was dat een zware klap voor de vakbonden. "Sindsdien hebben de vakbonden heel wat macht verloren en is de ongelijkheid in het land sterk toegenomen. Biden wilde daar met zijn beleid verandering in brengen", zegt Soenens. "Biden wil dat de Democratische partij iets doet aan haar imago van "Limousine Liberals", van een partij die er enkel is voor de rijke progressieven. Volgens hem moet de partij opnieuw voeling zoeken met haar basis, namelijk de arbeiders."
Ook Donald Trump op bezoek in Michigan
Bidens tegenhanger, Donald Trump, komt vandaag ook naar Detroit om daar een eigen evenement te houden in een poging om auto-arbeiders het hof te maken, ook al zeggen vakbondsleiders dat hij geen bondgenoot is. Naar verwachting zal Trump geen stakingspiket bezoeken.
"Gekke Joe Biden, die de auto-industrie om zeep helpt met zijn zwak standpunt over China en zijn aandringen om alle auto's elektrisch te maken, die stuk voor stuk in China gemaakt zullen worden. Hij zag dat ik deze week naar Michigan zou gaan, dus de fascisten in het Witte Huis kondigden zojuist aan dat hij er heen gaat", postte Trump deze week op zijn social media Truth Social.
Staking kost economie al meer dan één miljard dollar
Volgens de Amerikaanse denktank Anderson Economic Group kost de staking naar schatting al 1.6 miljard dollar voor de economie. Dat blijkt uit een tussentijdse berekening die ze hebben gemaakt op 22 september . Ze verwachten dat met een langere staking de verliezen zullen uitbreiden naar meer assemblage- en toeleveringsfabrieken en naar dealers en klanten in de VS.
De denktank waarschuwt ook voor de gevolgen van een langdurige staking. "Omdat de auto-industrie sterk vervlochten is met toeleveranciers en assemblagefabrieken, zal het sluiten van één fabriek leiden tot ontslagen en sluitingen bij andere fabrieken. Dat geldt ook voor toeleveringsbedrijven."
De drie autofabrikanten zijn naar eigen zeggen niet kwaad dat Joe Biden een bezoek brengt aan het stakingspiket. "Onze focus ligt niet op politiek, maar blijft gericht op te goeder trouw onderhandelen met de UAW om zo snel mogelijk tot een overeenkomst te komen", klinkt het bij General Motors. "
"President Biden zei dat de UAW-leden 'een contract verdienen dat hen en de middenklasse ondersteunt'. Wij zijn het daarmee eens en hebben een recordaanbod gedaan", luidt dan weer een verklaring van Stellantis.
Van politiek belang
Michigan is een van "rust belt"-staten, een gebied dat lange tijd binnen de VS het zwaartepunt van de industrie vormde. Ze zijn strategisch zeer belangrijk voor de nakende presidentsverkiezingen eind volgend jaar.
Historisch gezien waren deze staten voornamelijk pro-Democraten, maar in 2016 verraste Donald Trump vriend en vijand toen hij in een aantal van deze staten na decennia opnieuw een meerderheid kon halen als Republikein. In een goed blaadje staan bij de arbeiders kan dus een grote impact hebben op wie in 2024 in het Witte Huis mag intrekken.
