Investeringen in kinderopvang en premie voor elektrische auto: dit betekenen de maatregelen uit de Septemberverklaring voor jou

De Vlaamse regering investeert 270 miljoen euro extra per jaar in de kinderopvang. Zowel de groepsopvang als de onthaalouders krijgen extra ondersteuning. 

De 270 miljoen euro dient vooral om meer personeel per kind te kunnen voorzien. De regering wil de zogenoemde begeleider-kindratio naar beneden. Vandaag zijn er Vlaanderen gemiddeld acht of negen baby's en peuters per begeleider, die ratio moet op termijn lager. Naar 1 begeleider per 5 kinderen in groepen met enkel baby’s, 1 begeleider per 8 oudere kinderen en naar 7 kinderen in gemengde groepen.

Er wordt ook extra geïnvesteerd in de beschikbaarheid voor ouders die zoeken naar een plaats. Er komen 5.000 extra plaatsen bij. Als ouders werken, dan hebben ze vandaag al voorrang voor kinderopvang, maar de regelgeving wordt nog verder uitgewerkt. 

De regering voert ook het statuut van "logistieke medewerker" in. Dat extra personeel moet de echte kinderbegeleiders ondersteunen, zodat die zich meer kunnen focussen op de zorg voor de kinderen.

Om het verschil tussen werken en niet werken groter te maken, verhoogt de regering de jobbonus. Dat is een bedrag dat mensen jaarlijks krijgen bovenop hun loon. Tot nu toe kwam iedereen die maximaal 2.900 euro bruto verdiende daarvoor in aanmerking. Volgend jaar wordt dat iedereen die tot 3.000 euro bruto verdient en vanaf 2025 3.100 euro. Dan zullen ongeveer 1,1 miljoen Belgen aanspraak kunnen maken op de bonus. 

De bonus verschilt per werknemer. Hoe minder je gemiddeld verdient, hoe hoger de bonus. De regering verhoogt de bonus voor iedereen die ervoor in aanmerking komt. Voor de laagste inkomens trekt regering de bonus op naar 650 euro volgend jaar en 700 euro in 2025, in plaats van 600 nu. Iedereen die recht heeft op de bonus - het maakt niet hoeveel je precies verdient - krijgt ook 50 euro extra, zowel dit jaar als in 2024 en 2025.

De regering komt met een nieuw premiesysteem voor elektrische wagens. Elke burger kan daar aanspraak op maken. Ook vzw's en aanbieders van deelauto's kunnen een beroep doen op de premies. 

Je krijgt een premie als je een elektrische wagen koopt die maximaal 40.000 euro kost. Voor nieuwe wagens bedraagt de premie volgend jaar 5.000 euro, voor tweedehands 3.000 euro. Daarna wordt de premie jaar na jaar afgebouwd. Voor nieuwe wagens naar 4.000 euro in 2025 en 3.000 euro in 2026. Voor tweedehands wagens 2.500 euro in 2025 en 2.000 euro in 2026. 

Eerder bestond er al een premiesysteem voor elektrische wagens voor particulieren, maar de regering schafte het af in 2019. De premie bedroeg toen maximaal 4.000 euro.  

De regering investeert 105 miljoen extra per jaar in het onderwijs. Een deel van het geld wordt ingezet om het lerarentekort verder aan te pakken. Zij-instromers zullen 15 jaar anciënniteit kunnen meenemen, in tegenstelling tot 10 jaar vandaag. Op die manier moet het voor mensen uit een andere sector aantrekkelijker worden om de overstap te maken naar het onderwijs. 

De regering investeert ook 15 miljoen extra per jaar in lerarenopleiding. Ze wil daar ook de lat hoger leggen, zodat de opleiding betere leerkrachten aflevert. Daarnaast komen er ook extra middelen voor het technisch en beroepssecundair onderwijs en het hoger onderwijs. Er is extra geld voor studentenvoorzieningen, hogescholen en universiteiten. 

Er komt ook extra geld voor het leerlingenvervoer in het bijzonder onderwijs. De regering wil dat een leerling maximaal 90 minuten op de bus zit, maar dat is nog niet voor iedereen het geval.

De regering investeert 226 miljoen euro om op lange termijn 3.300 extra betaalbare koten bouwen. Ze wil zo het tekort aan betaalbare studentenhuisvesting doen slinken. Een basiskot kost gemiddeld 350 euro per maand. 

Om die koten te bouwen zal de regering een beroep doen op de woonmaatschappijen, die ook verantwoordelijk zijn voor sociale woningen. De hogescholen en universiteiten staan in voor de toewijzing, de verhuur en de uitbating van de basiskoten. 

Het onderdeel van je elektriciteitsfactuur dat naar de Vlaamse overheid gaat, zal komend jaar niet stijgen. Het gaat dan bijvoorbeeld over distributie- en transmissiekosten, nu bedraagt dat ongeveer 150 euro per jaar. Dat wil niet zeggen dat je energie- of elektriciteitsfactuur in het algemeen niet kan stijgen volgend jaar. Dat hangt af van de prijs die de leveranciers vragen en van federale heffingen en belastingen. 

Om de energiefactuur structureel te verlagen blijft de regering inzetten op renovatiepremies. De huidige steun voor isolatie, dak- en raamwerken, warmtepompen, etc. wordt met een jaar verlengd. Normaal zou het bedrag vanaf januari 2024 afgebouwd worden, maar de verlaging wordt voorlopig met een jaar uitgesteld. 

Om al die maatregelen te kunnen betalen moet de regering de investeringen compenseren met besparingen. Volgend jaar stevenen we namelijk af op een begrotingstekort van 2,6 miljard euro. Daar komt nog een miljard extra bovenop van de Oosterweelwerken, maar die telt de regering er zelf niet bij. Het doel is nog steeds om in 2027 een begroting in evenwicht te hebben, de kosten van de Oosterweelwerf niet meegerekend. 

De regering bespaart in de eerste plaats op de zogenoemde doelgroepenkorting. Dat is een belastingverlaging voor bedrijven die iemand aannemen die het moeilijk heeft op de arbeidsmarkt. Het gaat dan bijvoorbeeld over laaggeschoolde jongeren en oudere werknemers. Werkgevers zullen minder korting krijgen dan nu het geval is.

Het budget voor gezinszorg zal minder snel stijgen dan eerder was aangekondigd. Via gezinszorg worden mensen met een zorgbehoefte zoals ouderen of mensen met een beperking thuis ondersteund. Ook de premie voor zonnepanelen zal sneller verdwijnen dan eerder aangekondigd. Nu kan je nog maximaal 750 euro krijgen als zonnepanelen installeert, vanaf 1 januari stopt het premiesysteem.

De regering breidt ook de kilometerheffing voor vrachtwagens uit. De heffing zal ook gelden in havengebieden en op bepaalde sluiproutes, dat was in mei al aangekondigd. Ten slotte zal ook de zogenoemde Elia-compensatie op termijn uitgedoofd worden. Dat is een bedrag dat gemeenten sinds 2008 krijgen van de Vlaamse overheid als compensatie voor de afschaffing van de Elia-taks.