Ex-gedetineerde Nick getuigt over staking in gevangenissen: "Dan is er niet veel nodig om de boel te doen ontploffen"

Voor 48 uur lang, sinds gisterenavond 22 uur tot dinsdagavond 22 uur, legt het gevangenispersoneel het werk neer. Dat komt door de overbevolking in onze gevangenissen. De toestand is onhoudbaar geworden, klinkt het bij de vakbonden. Dat leidt tot agressie tegen het personeel en onder de gedetineerden.

De overbevolking in de gevangenissen is al decennialang een pijnpunt, getuigt ex-gedetineerde Nick De Ridder in "De ochtend" op Radio 1. “Dat was al zo toen ik op mijn 18e de gevangenis inging, en vandaag, op mijn 35 jaar, is het nog steeds een probleem.”

De Ridder is al zeven jaar vrij, maar hij heeft tijdens zijn periode in de gevangenis zelf meerdere stakingen meegemaakt. "De sfeer is dan heel gespannen. Wandelingen, douches, telefoontjes en bezoek... dat alles valt weg of het verloopt dan heel moeizaam."  

Het leidt allemaal tot frustraties, vertelt De Ridder. "De politie is dan ook aanwezig waardoor de gemoederen snel verhitten. De gevangenis is bovendien een agressieve omgeving. Er is dus niet veel nodig om de boel te doen ontploffen."

Stakingen zijn in het verleden al uit de hand gelopen, getuigt De Ridder. “De sfeer is dan absoluut niet gezellig. Ik ben zelf nooit in verzet gegaan, maar ik heb het wel al bij anderen zien gebeuren.”

De Ridder heeft al in verschillende gevangenissen gezeten. Volgens hem is de overbevolking vooral te merken in de arresthuizen. “Daar zitten vaak veel gedetineerden die nog wachten op veroordeling. Het bakje is er vol.”

“De gedeelde cellen waar je dan met twee à drie personen moet verblijven, zitten overvol. Er zijn te weinig bedden, dan slaapt iemand dus op de grond. Ik zeg niet dat het een hotel moet zijn, maar de vrijheidsberoving is al een straf op zich. Opsluiting doet iets met een mens."

De gevangenen moeten dan onderling voor een regeling zorgen, getuigt De Ridder. “Meestal is het zo dat de persoon met de langste straf het bed krijgt. Maar ik heb bijvoorbeeld ook een persoon met een handicap in mijn cel gehad. Ja, je kan als mens die persoon niet op de grond laten slapen. Het is niet omdat je gedetineerde bent dat je geen menselijke waarden meer hebt.”

“Ik ben groot voorstander van inzetten op re-integratie. Hoe menselijker, hoe beter. Ook voor de samenleving. In detentiehuizen zetten ze meer in op individuele begeleiding en dat maakt de transitie naar de maatschappij veel makkelijker. De voorbereiding verloopt alleszins veel beter vanuit detentiehuizen.”

Dat heeft De Ridder zelf kunnen ondervinden. “Met mij gaat het goed nu. Ik heb een gezin nu, ik ben papa. Ik werk als buddy-coach in de bijzondere jeugdzorg. Daar ben ik vooral bezig met jongeren die strafbare feiten hebben gepleegd. Als ervaringsdeskundige kan ik bij hen de gevangenis en criminaliteit deromantiseren."

In de gevangenis in Turnhout was er vrijdagavond nog een opstand. 75 gedetineerden wilden toen niet meer terug naar de cel. Aanvankelijk was de onvrede vooral te wijten aan een telefoonstoring, waardoor er niet meer gebeld kon worden. Maar ook het nieuws over de komende staking leidde tot verdere onrust. 

Vorige week was er sociaal overleg met federaal minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD), maar dat leverde weinig op. Deze week volgt mogelijk nieuw sociaal overleg.