Bedrijfscrèches oplossing voor opvangtekort? "500.000 euro investeren zonder zeker te zijn van een vergunning"

De Vlaamse regering heeft een akkoord bereikt over de begroting van 2024. Minister-president Jambon zal daarover morgen meer toelichting geven tijdens de Septemberverklaring in het halfrond. Wat al zeker is, is dat er méér geld zal komen voor de kinderopvang. Hoeveel budget er naar de kinderopvang gaat en welke initiatieven daarmee precies gefinancierd zullen worden is nog niet bekend. 

Er is wel nog altijd een prangend plaatstekort in de kinderopvang. Dat ondervond Maarten Michielssens, CEO van EnergyVision en sinds drie maanden papa aan den lijve. "Sinds kort hebben we een crèche voor 2 dagen per week, maar dat is absoluut niet evident geweest. Vanaf het moment dat we wisten dat mijn vrouw zwanger was, zijn we op zoek gegaan naar een crèche. Eerst hebben we bij de publieke kinderopvang geprobeerd. Daar kreeg ik te horen: 'Meneer, ik mag het eigenlijk niet zeggen, maar je zou beter je job opgeven. Als je werkloos bent, dan maak je meer kans op een plek.'"

Ook via zijn werknemers werd Maarten Michielssens al eerder geconfronteerd met het plaatstekort in de kinderopvang: "We hebben medewerkers die 4/5e of 3/5e werken omdat ze geen opvang vinden voor hun kind of naar de andere kant van de stad moeten om daar een veel te dure opvang te hebben. We hoopten dat de overheid dat al lang had opgelost, maar de realiteit is dat we zelf een oplossing proberen te vinden."

De oplossing die Maarten Michielssens probeert uit te werken is een bedrijfscrèche. Ze zijn hier vorige zomer mee gestart, maar de crèche is er nog steeds niet. "Na gesprekken met de overheid, Kind & Gezin en architecten bleek uiteindelijk dat we ons gebouw helemaal zouden moeten aanpassen om een geschikte ruimte voor de crèche te voorzien. Een deel van de parking moet bijvoorbeeld tuin worden, alles samen is dat een investering van 500.000 euro", zegt Maarten Michielssens. 

Maar waar vooral het schoentje knelt, is op vlak van vergunningen. Maarten Michielssens legt uit: "We moeten eerst al die kosten doen en dan pas kunnen we een aanvraag voor een vergunning indienen. We zijn dus zo zot om eerst 500.000 euro te investeren, om dan niet zeker te zijn dat we een vergunning zullen krijgen." 

Het is op dit moment dus geen sinecure voor bedrijven om een eigen crèche op te starten. Werkgeversorganisatie Voka lanceerde eerder deze week al het idee dat werkgevers mee zouden betalen voor de kinderopvang voor hun werknemers (in een fiscaal aantrekkelijke constructie). 

Op politiek vlak zijn de liberalen alvast vóór, want ook Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD) legde de piste van bedrijfscrèches al op tafel vorige zondag in 'De zevende dag'. Een voorbeeld van zo'n bedrijfscrèche is 'De Speelberg', de crèche op de site van het AZ Delta ziekenhuis in Roeselare. Daar kunnen werknemers terecht met hun kindje van 6 uur 's morgens tot 19.20 uur 's avonds. Die crèche is dus langer open dan een reguliere crèche, net omdat de werkgever, het ziekenhuis in dit geval, mee financiert om ook buiten de kantooruren personeel in de crèche te voorzien.

Maar niet iedereen in de politiek is vóór het concept van de bedrijfscrèche. Hannes Annaf van oppositiepartij Vooruit reageerde vanmiddag in 'De zevende dag': "Ik begrijp vooral dat het vanuit een noodzaak is, omdat de overheid eigenlijk faalt in het voorzien van kinderopvang voor alle kinderen. Daar zouden we eigenlijk echt naartoe moeten. Dus ik snap natuurlijk dat werkgevers, zeker in tijden van krapte op de arbeidsmarkt, naar alternatieven gaan zoeken. Wat voor mij vooral belangrijk is, is dat de kwaliteit gegarandeerd kan worden."

Daar sluit Nathalie Winters van de christelijke vakbond ACV Puls zich bij aan: "Ik begrijp dat bedrijfsleiders mee willen zoeken naar opvang voor kinderen. Maar het is de overheid die moet voorzien in basisvoorzieningen zoals een toegankelijke, kwaliteitsvolle kinderopvang."

Beiden zijn dus niet resoluut tegen het idee van de bedrijfscrèche, maar stellen zich wel wat kritische vragen. Hannes Annaf van Vooruit vindt bijvoorbeeld dat de bedrijfscrèche niet toegankelijk genoeg is: "Op deze manier zijn er heel wat kinderen die uit de boot vallen. Niet iedereen heeft het geluk om in een bedrijf te werken waar een kinderopvang is. Uit studies blijkt nu bijvoorbeeld al dat kinderopvang heel ongelijk verdeeld is met bijvoorbeeld méér crèches in rijke wijken. Wat ik gewoon wil zeggen is: 'We moeten een plek voorzien voor élk kind.' Dat zou de ambitie moeten zijn van de Vlaamse regering." Nathalie Winters van ACV Puls vult aan: "De ouder mag ook niet afhankelijk worden van de werkgever voor de kinderopvang. Wat als de ouder ontslagen wordt?"

Daar heeft Maarten Michielssens van EnergyVision ook al over nagedacht: "We hebben nu al beslist dat als je ontslag neemt of ontslagen wordt de plek voor je kind blijft. We hebben ook een heel diverse werknemersgroep, van maatpak tot magazijnier, dus de diversiteit in onze toekomstige bedrijfscrèche is ook gegarandeerd."