Ondanks beterschap in de voorbije jaren serveren te veel scholen nog altijd ongezonde voeding. Dat blijkt uit de driejaarlijkse preventiepeiling van het Vlaams Instituut Gezond Leven in het basis- en middelbaar onderwijs. En ook op het vlak van beweging is er op school nog werk aan de winkel.
Vaak vlees en frieten, te weinig groenten: warme maaltijden op school zijn nog te ongezond
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Eerst het goede nieuws: Vlaamse en Brusselse scholen zijn wel degelijk bezig met gezonde voeding, zo toont een enquête van het Vlaams Instituut Gezond Leven. In 93 procent van de bevraagde basisscholen en in 94 procent van de secundaire scholen is bijvoorbeeld gratis kraantjeswater beschikbaar. Dat is een sterke vooruitgang tegenover de enquête van 2019.
Tegelijk gaan fruitsap, gezoete melkdranken en gesuikerde frisdranken er meer en meer uit. Gezond Leven heeft als streefdoel om dat soort dranken nooit meer - of enkel nog op speciale gelegenheden - aan te bieden. In de meeste scholen is dat al het geval.
Toch is er ook nog wat werk aan de winkel in veel scholen, zeker als het gaat over warme maaltijden. Zo voert vlees nog altijd het schoolmenu aan. Nog geen derde van de scholen biedt minstens 1 keer per week vleesvervangers (zoals peulvruchten, soja, tofu, ...) aan.
Te vaak frietjes
En ook met de groenten is het niet bijster goed gesteld. "Wij raden aan om dagelijks een volwaardige portie groenten te voorzien bij de warme maaltijd", zegt adviseur Laura Vandeweghe van Gezond Leven. "Dat is een half bord groenten. Maar slechts de helft van de scholen voldoet aan die aanbeveling." Er is wel beterschap tegenover 3 jaar geleden: toen bood nog maar een derde van de scholen een volwaardige portie groenten aan.
Vooral in het secundair onderwijs wordt de frituurpan ook nog te vaak bovengehaald. Bijna twee derde van de middelbare scholen biedt minstens 1 keer per week frieten of kroketten aan.
We moeten ook leerlingen op een positieve manier aanmoedigen om nieuwe dingen te proeven en smaken te ontdekken
Laura Vandeweghe, Vlaams Instituut Gezond Leven
"We moeten de scholen, maar ook de cateraars, blijven stimuleren en ondersteunen om permanent een gezonde voedingsbasis te blijven voorzien, met meer plantaardige alternatieven", vindt Vandeweghe. "Dat aanbod moet ook toegankelijk zijn voor alle leerlingen op school. Daarbij mogen we ook niet vergeten dat we leerlingen op een positieve manier moeten aanmoedigen om nieuwe dingen te proeven en smaken te ontdekken."
Stilzitten
Ook opvallend trouwens: waar Vlaamse en Brusselse scholen vrij sterk presteren als het gaat over aandacht voor mentaal welbevinden, is dat veel minder het geval voor beweging. Anders gezegd: leerlingen moeten vandaag op school te lang stilzitten, concludeert Gezond Leven uit de bevraging.
De overgrote meerderheid van de scholen heeft wel lessen lichamelijke opvoeding en speelpauzes, maar in de klas zelf worden leerlingen te weinig gestimuleerd om het lange stilzitten te doorbreken. In het middelbaar heeft nauwelijks een vierde van de scholen daar voldoende aandacht voor.
Stilzitten tijdens de lessen doorbreken, kan nochtans op verschillende manieren, oppert Femke De Meester, stafmedewerker sedentair gedrag bij Gezond Leven. "Scholen en leerkrachten kunnen inzetten op bewegingstussendoortjes. Ook bewegend leren, waarbij je bepaalde onderdelen van de les rechtstaand of buiten doet, is een mogelijkheid. Daarnaast kunnen ze er ook voor zorgen dat hun klasruimte zo ingericht is dat het zittend leren wordt doorbroken."
