De president van Syrië Bashar al-Assad is aangekomen in China voor een staatsbezoek. Hij reist voor het eerst naar Peking sinds de start van de burgeroorlog in zijn land. "Hij is vooral op zoek naar geld", duidt Syrië-expert Fernande van Tets.
Syrische president Assad bezoekt China voor het eerst in bijna 20 jaar "op zoek naar geld"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Het laatste bezoek van Assad aan China dateert uit 2004, maar na een afwezigheid van bijna 20 jaar verschijnt hij nu dus opnieuw op het internationale toneel. Assad werd samen met een delegatie uitgenodigd door de Chinese president Xi Jinping voor een top én voor de openingsceremonie van de Zuidoost-Aziatische Spelen.
Het bezoek van Assad aan China is niet alleen een deugd, maar ook een noodzaak. "Hij heeft geld nodig", vertelt Fernande van Tets. Ze is Syrië-expert en voormalig correspondent in het Midden-Oosten. "Bijna 90 procent van de bevolking leeft inmiddels onder de armoedegrens. Er zijn ook heel veel protesten. Mensen willen dat er opnieuw iets opgebouwd wordt na de jaren van oorlog."
De burgeroorlog in Syrië
De Syrische burgeroorlog is een langdurig conflict dat begon in maart 2011 in Syrië. Het begon als een vreedzaam protest tegen het autoritaire regime van president Bashar al-Assad, maar escaleerde al snel tot een gewapend conflict. Tal van partijen zijn bij het conflict betrokken, waaronder het Syrische regime, rebellen, jihadistische groeperingen, Koerdische milities en internationale actoren zoals de Verenigde Staten, Rusland en Iran.
De oorlog heeft geleid tot een enorme humanitaire crisis, met miljoenen ontheemden en vluchtelingen, evenals grove schendingen van de mensenrechten, waaronder chemische aanvallen en belegeringen van bevolkte gebieden.
Het conflict is nog steeds onopgelost.
En dan werd het land nog eens getroffen door een vernietigende aardbeving. Meer dan 50.000 mensen kwamen daarbij om het leven, onder wie 6.000 mensen in Syrië. In de nasleep van de natuurramp werden de diplomatieke relaties tussen Syrië en Saudi-Arabië nieuw leven in geblazen, en daar zat China zeker voor iets tussen.
Op zoek naar geld
Maar die reconstructie, die kost handenvol geld. Geld dat China voor handen heeft en misschien wel in Syrië wil investeren. Sinds vorig jaar maakt Syrië ook deel uit van het Chinese Belt and Road Initiative, waarmee China zijn invloed in ontwikkelingslanden probeert uit te breiden door te investeren in infrastructuurprojecten als havens, spoorwegen of dammen.
"China heeft in 2017 beloofd om 2 miljard euro te investeren, onder andere om industriële parken te bouwen", weet van Tets. "Alleen is van die belofte nog maar weinig terecht gekomen. Assad gaat tijdens zijn bezoek natuurlijk proberen om die steun opnieuw aan te zwengelen."
De steun van China aan Syrië gaat trouwens verder dan louter op financieel vlak. Het land heeft het regime van Assad ook altijd diplomatieke steun verleend. China heeft tot 8 maal toe zijn veto gebruikt in de veiligheidsraad van de Verenigde Naties om te voorkomen dat er sancties werden opgelegd aan Syrië. Chinese autoriteiten werken ook nauw samen met de Syrische veiligheidsdiensten over de aanwezigheid van duizenden Chinese strijders die in Syrië zijn gestationeerd.
"Dankzij de Chinese diplomatieke steun werd Syrië ook nooit doorverwezen naar het Internationaal Strafhof in Den Haag voor oorlogsmisdaden die tijdens de burgeroorlog hebben plaatsgevonden."
Buitenbeentje
Assad mag in China dan wel welkom zijn, heel wat westerse landen zien hem nog steeds als een buitenbeentje. De Verenigde Staten willen de aanwezigheid van Assad op het wereldtoneel dan ook allesbehalve normaliseren. Daar trekt China zich weinig van aan. Het is dan ook niet vreemd dat Assad volmondig instemt op een uitnodiging voor een staatsbezoek.
Het ziet er niet naar uit dat de westerse landen zich zullen laten beïnvloeden door de houding van China, al doet er zich wel een kleine verandering voor, ziet van Tets. "Het Westen is er vrij duidelijk over dat bepaalde zaken moeten veranderen vooraleer de diplomatieke relaties opnieuw kunnen worden hervat", concludeert ze. "Toch zie je dat er in Denemarken gezegd wordt tegen vluchtelingen dat Syrië veilig is om terug te keren. Ook Zweden zegt dat."
"Er is zeker een kanteling gaande. Hoe meer landen zich daar achter scharen, zeker ook grote landen als China, hoe makkelijker ook andere landen Syrië opnieuw zullen steunen. Het is net dat waar Syrische activisten heel veel schrik voor hebben."
