Topsporters worden voortdurend gescreend: waarom is de hartafwijking bij wielrenner Nathan Van Hooydonck zo laat gevonden?

Vorige week viel de wielrennerswereld even stil: Nathan Van Hooydonck, de meesterknecht van Jumbo-Visma, had een auto-ongeluk nadat hij onwel was geworden in zijn wagen. Hij werd ter plaatse gereanimeerd en in zorgwekkende toestand naar het ziekenhuis afgevoerd, waar hij kort in een kunstmatige coma werd gehouden.

Verschillende onderzoeken later is het verdict gevallen: een afwijking aan de hartspier. De Essenaar heeft intussen een inwendige defibrillator die eventuele nieuwe hartritmestoornissen moet corrigeren. Hij moet noodgedwongen een kruis over zijn profcarrière maken.

Topsporters als Van Hooydonck worden elk jaar minstens één keer aan een grondige medische screening onderworpen. "Daarbij wordt doorgaans op z’n minst naar het hart en longen geluisterd, worden pulsaties en de elektrische activiteit van het hart gecontroleerd, wordt de mechaniek van de hartklep onderzocht enzovoort", schetst cardioloog Pedro Brugada. Ook bloedanalyses en orthopedische observaties ontbreken niet.

Oftewel: professionele sporters worden zowat binnenstebuiten gekeerd. Toch duiken er geregeld berichten op van atleten die na jaren plots met – soms ernstige – hartproblemen blijken te kampen. 

"Je kan zo’n onderzoek vergelijken met een frame van een film", legt Brugada uit. "Tussen twee onderzoeken kan veel veranderen. Er kan iets over het hoofd worden gezien, iets ogenschijnlijk onschuldig kan verergeren of er kan een nieuwe ziekte de kop opsteken."

Daarbij denkt de cardioloog aan myocarditis, een ontsteking van de hartspier die meestal door een virus ontstaat. De voorbije jaren bleek het coronavirus vaak de schuldige te zijn.

Brugada consulteert soms bij Soudal-Quick Step. Nadat Remco Evenepoel afgelopen mei uit de Giro moest stappen na een coronabesmetting, heeft de cardioloog hem aan een uitvoerig onderzoek onderworpen. "Ik wilde geen enkel risico nemen vooraleer hij weer de fiets op kroop."

Soms is het net door intensief te sporten dat bepaalde onderliggende aandoeningen worden ontdekt. "Wie meer dan zes uur per week intensief aan duursport doet, loopt meer risico op voorkamerfibrillatie, een hartritmestoornis. Al is het ook een kwestie van daar aanleg voor te hebben. Het wordt in de toekomst dus zaak om te herkennen welke mensen het beter op beperkte inspanningsactiviteiten houden."

Brugada pleit er al langer voor om vaker – en ook bij jonge sportertjes – op mogelijke hartziekten te testen. "We controleren elk jaar miljoenen auto’s. Voor de veiligheid, zo wordt gezegd. Waarom zouden we dat dan niet met mensen kunnen doen? Het is een kwestie van organisatie. Zulke onderzoeken zijn misschien niet onfeilbaar, maar heel vaak brengen ze wél problemen aan het licht."