Een kind of jongere in het onderwijs afzonderen of fixeren zal enkel mogen bij acute situaties waarbij een leerling andere leerlingen of leerkrachten in ernstig gevaar brengt. Dat staat in nieuwe regels die Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) wil invoeren. Tot nu was er daarover geen helder kader, wat leidde tot onduidelijkheid en onzekerheid.
Minister Weyts komt met regels over afzondering en fixatie in onderwijs: enkel in acute situatie met gevaar voor anderen
Er bestaat al langer discussie over de (on)zin van het afzonderen of fixeren van kinderen en jongeren als maatregel of sanctie voor bepaald gedrag. In het onderwijs is er een bijkomend probleem: er is geen regelgevend kader. Daar dringt men vanuit het onderwijsveld - samen met de Kinderrechtencommissaris - nochtans al langer op aan.
Onderwijsminister Weyts komt nu met een kader dat volgens hem "kristalhelder" aangeeft wat wel en niet kan. "We konden dit onderwerp niet langer uit de weg gaan. Er zijn nu eenmaal leerlingen met ernstige gedragsproblemen. Veel scholen, onder meer in het buitengewoon onderwijs, staan op dit vlak soms voor serieuze uitdagingen."
Verbod met uitzonderingen
In principe wordt het verboden om leerlingen op school af te zonderen of te fixeren. Van dat principe kan enkel afgeweken worden in "acute situaties waarin medeleerlingen of onderwijspersoneelsleden ernstig gevaar lopen".
Scholen moeten de regelgeving rond afzondering en fixatie opnemen in het schoolreglement, om ouders te informeren. Als er toch gebruik gemaakt wordt van afzondering of fixatie, moet dit geregistreerd worden en besproken met de ouders.
Een school die een afzonderingsruimte wil aanhouden, moet er ook voor zorgen dat die ruimte aan bepaalde vereisten voldoet. Zo moet de ruimte veilig zijn en moet de leerling altijd contact kunnen nemen met een personeelslid.
Aftoetsen
Directrice Lidia Lamberigts van basisschool De Wikke in Maaseik, een school voor buitengewoon onderwijs, reageert positief op de regels. Op haar school is er een "time-outruimte" waar kinderen tot rust kunnen komen. "Door dit regelgevend kader kunnen wij en andere scholen onze regels aftoetsen. Dat vind ik goed."
Lamberigts en haar team ontwikkelden samen een visie rond het afzonderen of fixeren van kinderen. "We hebben daarvoor het Verdrag over de Rechten van het Kind gelezen en zijn te rade gegaan bij Zorg. We hebben heel wat watertjes doorzwommen."
We beseffen dat afzondering een grote impact heeft op alle betrokkenen dus we proberen dat zo sereen mogelijk te laten verlopen
Lidia Lamberigts, directrice in basisschool De Wikke
Bij hen is afzondering al het laatste redmiddel. "Voor een kind in de time-outruimte komt, zijn er al heel wat stappen doorlopen. Maar soms is het nodig. Wij grijpen in als kinderen een gevaar betekenen voor zichzelf of voor anderen. Maar we beseffen dat dit een grote impact heeft op alle betrokkenen dus we proberen dat zo sereen mogelijk te laten verlopen."
"We zullen ook steeds de ouders op de hoogte stellen, dat vinden wij heel belangrijk. Ik ben er dus wel zeker van dat wij aan de regels voldoen. Maar we zullen het kader zeker onder de loep nemen en alles blijven evalueren. Het is belangrijk dat iedereen binnen onze school mee is in dit verhaal."
