De nieuwe regels die de werksituatie van pakketbezorgers moeten verbeteren, kunnen ertoe leiden dat pakjes in de toekomst duurder worden. Die regels zijn vandaag goedgekeurd in de commissie Overheidsbedrijven. "Ik wil dat de sociale fraude stopt, en dat heeft een prijs", reageerde minister Petra De Sutter (Groen). Wat betekenen de nieuwe regels voor jou en voor pakketbezorgers?
Wordt een pakje duurder? Verbeterde werksituatie voor pakketbezorgers wordt wellicht doorgerekend
Tobias Santens
Gepubliceerd:
1. Maximale rijtijden en een minimumloon voor bezorgers
De bedoeling van de nieuwe regels is dat bezorgers van pakketten betere werkomstandigheden krijgen. Bij één op de drie controles in de sector worden inbreuken vastgesteld. Denk maar aan de inval in 2021 bij Post NL waar men op zwartwerk en illegale tewerkstelling stootte. Dat deze bedrijven vaak met onderaannemers werken en er veel concurrentie is, speelt mee.
Concreet zullen pakketbezorgers volgens de nieuwe regels maximaal 9 uur per dag mogen rondrijden, tot maximaal 10 uur op twee dagen per week. Die beperking zou ingaan vanaf juli 2026. Daarnaast zal de federale regering een minimumloon vastleggen die de bezorgers moeten krijgen, al is dat precieze bedrag nog niet bekend. Het voorstel dat pakketbedrijven minstens 80 procent van hun werknemers vast in dienst moeten nemen, werd geschrapt.
De regels rond maximale rijtijden en het minimumloon brengen uiteraard extra kosten mee, die de pakketbedrijven in de toekomst kunnen doorrekenen aan klanten. De hamvraag van deze nieuwe wet is dan ook: hoeveel hebben consumenten over voor een betere werksituatie van pakketbezorgers?
2. Pakje kopen en verzenden wordt (hoogstwaarschijnlijk) duurder
De regulator van de postsector, het BIPT, heeft gisteren nog onverwacht een economische analyse op het bureau van minister van Post Petra De Sutter (Groen) neergelegd. Het BIPT maakt daarin een inschatting van de economische impact van de nieuwe regels.
Bij pakketten die bezorgd worden door GLS, Post NL, DPD en Mondial Relay zouden de kosten met 10,6 procent kunnen stijgen, schat het BIPT in. Die extra kosten ontstaan vooral doordat deze bedrijven meer bezorgers moeten aannemen wanneer er een maximale rijtijd zal gelden, vanaf 2026.
Volgens de regulator kunnen die bedrijven dat "geheel doorrekenen aan de gebruiker", de consument dus. De regulator benadrukt wel dat het om een inschatting gaat, op basis van enkele aannames.
Volgens het BIPT is het logisch dat ook bpost, die de meeste pakketten bezorgt, de prijzen dan optrekt in lijn met zijn concurrenten. Ook wie zelf een pakje wil verzenden, zal mogelijk geconfronteerd worden met hogere tarieven, schat het BIPT in.
3. Extra winst voor bpost, minder voor andere bedrijven
Bedrijven die pakketten bezorgen, zullen de nieuwe regels voelen, zij het niet allemaal in dezelfde mate. Sommige bedrijven, zoals Post NL en GLS, zouden minder winst maken, of zelfs verlies, berekende de regulator. "Dat dergelijke operatoren op langere termijn actief (in België) blijven is gegeven dit resultaat aldus niet zeker."
Voor de grootste speler in de markt, bpost, is dat anders. Voor bpost zouden de kosten van de nieuwe wet minder zwaar doorwegen. Meer nog, bpost zou zijn marges op pakketten zien stijgen tot ruim 12 procent, raamt het BIPT. Dat betekent dat bpost per verzending van 100 euro aan pakketten, 12 euro winst zou maken.
De analyse van de waakhond is dan ook best hard. Als dezelfde regels gelden voor de grote én kleinere spelers, vindt het BIPT dat "discriminatoir". Volgens de regulator zijn "andere pistes beter geschikt om potentiële inbreuken aan te pakken." Ze verwijzen naar een Italiaans systeem dat focust op grotere bedrijven.
4. Hogere kosten voor kleine onlinewinkels
De wet heeft niet alleen een impact op bedrijven die pakketten bezorgen, maar ook op bedrijven die online producten aanbieden, zogenoemde “e-retailers”. Kleine onlinewinkels zullen op termijn meer moeten betalen als ze een pakje willen bezorgen aan een klant, schat de regulator in. Zij zullen die kost mogelijk “doorrekenen aan de consument”.
Dit kan de e-commercesector in België schaden
BIPT, de regulator van de postsector
Grote bedrijven die online producten aanbieden, zoals Amazon, bol.com en CoolBlue, hebben dan weer genoeg macht om te onderhandelen met de bezorgfirma’s. Daardoor zouden zij “weinig tot niet geïmpacteerd worden”. Zij zouden namelijk kunnen dreigen dat ze zelf hun pakjes wel zullen gaan rondbrengen, bijvoorbeeld.
“Dit kan de e-commercesector in België schaden”, schrijft het BIPT, “terwijl België op dit vlak net nog een achterstand heeft ten opzichte van vergelijkbare landen in Europa.”
Hoe reageert de politiek op die impact voor de consument en bedrijven?
In de commissie Overheidsbedrijven waren partijen uit de meerderheid en oppositie het vanmorgen eens dat wantoestanden aangepakt moeten worden. Maar oppositiepartijen en ook regeringspartij Open VLD hadden wel bedenkingen bij de impact op kleinere bedrijven. "Zijn al die regels praktisch haalbaar?", liet Kamerlid Marianne Verhaert (Open VLD) zich ontvallen.
"Ja, het kan zijn dat pakjes duurder worden en dat bepaalde kleine spelers verdwijnen, en zelfs grote spelers die met frauderende onderaannemers werken. Het is voor mij zeer goed nieuws als dat gebeurt, want dan gaan de rotte appels uit het systeem", reageerde minister van Post Petra De Sutter (Groen). "Ik wil dat die sociale fraude stopt, en dat heeft een prijs."
Vooral N-VA-Kamerlid Michaël Freilich uitte de kritiek dat de regels "op maat van bpost geschreven zijn". De minister benadrukte echter dat de regels ook voor bpost zullen gelden. "Ook zij zullen heel wat processen moeten aanpassen, wat een kost heeft", zei De Sutter. "Geloof mij, ook zij waren niet zo happy met dit wetsontwerp."
De wet zal nog een tweede keer besproken worden in de commissie Overheidsbedrijven, en wordt dan nog eens finaal gestemd door het voltallige parlement. Vanmorgen was echter duidelijk dat de regering "een compromis" over de regels heeft bereikt.
