Gents internationaal collectief brengt ode aan dichter Rumi, wiens verzen zelfs op het lichaam van Brad Pitt staan

Op eenvoudig verzoek komen de woorden van Rumi uit de mond van Farnoosh Khodadadeh; de Gentse Iraanse kent hele gedichten van hem uit het hoofd: ”Ik ben niet van het oosten, ik ben niet van het westen.” Farnoosh koos de gedichten voor de voorstelling “Rumi Passion”, waarin ze ook zelf zingt, samen met een internationaal gezelschap muzikanten, zangers en dansers.

Er zijn niet veel dichters van wie de verzen na een slordige 800 jaar nog gretig worden gelezen, als “inspirerende quotes” gedeeld op Instagram of getatoeëerd op een arm, zoals Brad Pitt deed. Eind dit jaar is het 750 jaar geleden dat Rumi overleed, maar hij leeft als nooit tevoren. 

De Nederlands-Iraanse schrijver Kader Abdolah publiceerde vorig jaar een boek over Rumi, “Wat je zoekt, zoekt jou”, met zijn levensverhaal én nieuwe vertalingen van zijn gedichten en verhalen. Dat boek is op korte tijd al aan z’n zevende druk toe. "Hij is de beroemdste in zijn soort en is nog altijd de beste aller tijden, want het leven brengt zulke parels slechts eenmaal voort", schrijft Kader Abdolah over Rumi. En nu is er de voorstelling “Rumi Passion”, met onder meer componist Osama Abdulrasol, zangeres en percussioniste Farnoosh Khodadadeh, met dans en natuurlijk ook de teksten van Rumi.

Wie was die man eigenlijk? Mohamed Jalal ad-Din Balkhi Rumi (1207-1273) werd geboren in wat nu Afghanistan is. Hij sloeg met zijn vader op de vlucht na de invasie van de Mongolen, onder leiding van Dzjengis Khan. Rumi reisde van stad naar stad, van Aleppo naar Bagdad, en belandde uiteindelijk in Konya, in het huidige Turkije. Op die manier kwam hij in contact met veel leermeesters, ook met de Griekse filosofen. 

Vooral zijn ontmoeting met Sjams van Tabriz was bepalend. Beide mannen zonderden zich veertig dagen of om te discussiëren, te dansen, te zingen, te bidden. Toen Sjams daarna de stad moest verlaten, begon de poëzie van Rumi pas echt te stromen. Rumi schreef verhalen en gedichten, vooral over de liefde. Ze blijven na 800 jaar nog populair; mensen kennen ze uit het hoofd.

Rumi hoorde bij de soefi-stroming van de islam, die God in elke mens ziet. “Het gaat over de liefde, niet over straffen en belonen”, verduidelijkt Osama Abdulrasol, componist van “Rumi Passion”. De soefi’s kennen we ook van hun bijzondere dansen, als “draaiende derwisjen”, waarbij ze in een soort van trance raken.

“Ik heb Rumi altijd graag gelezen,” zegt Filip Standaert, regisseur en mede-initiatiefnemer van “Rumi Passion”, “maar pas nu begrijp ik beter wat hij betekent, waar hij voor staat. Ik ben nog altijd verrast hoe eenvoudig en toegankelijk het is. Het gemis, de liefde, het zoeken, de opening naar iets beters, naar een beter mens worden: dat trekt me zeer sterk aan.”

De Gentse Iraanse Farnoosh Khodadadeh vat Rumi in één woord samen:  “Licht. Voor mij is hij een prachtig licht dat in mijn hart schijnt in moeilijke, donkere periodes. Ik ben in 1980 geboren in Iran; ik heb oorlog gekend. Het zijn de woorden die mijn mama gebruikt, de gedichten die altijd voorgedragen werden in huis. Mijn mama zong en zijn woorden zijn als een bloedstroom in mijn leven. Ze hebben de hoop doen vloeien.”

“Wat generatie na generatie in Rumi vindt, is de liefde. Laten we in tijden van polarisering met een andere bril naar elkaar kijken. Openstaan voor andere mensen en vertrekken vanuit het goede, vanuit de liefde”, voegt regisseur Filip Standaert eraan toe.  

Componist Osama Abdulrasol, met wortels in Babylon in Irak, verzamelde muzikanten uit Syrië, Iran, Turkije, maar ook Canada voor deze voorstelling en schreef alle muziek. Hij benadrukt Rumi’s universele karakter. “Ik heb een zaadje geplant dat een nieuwe boom moet worden. En ik heb een tempel in gedachten. Je komt binnen in een tempel in deze voorstelling.”