Het Werelderfgoedcomité van de Verenigde Naties heeft enkele historische plaatsen in Oekraïne op de lijst met bedreigd werelderfgoed geplaatst. Het gaat om de Sint-Sofiakathedraal en het Holenklooster in de hoofdstad Kiev en het middeleeuwse stadscentrum van de westelijke stad Lviv.
Iconische Sint-Sofiakathedraal in Kiev en historisch stadscentrum van Lviv op Unesco-lijst met bedreigd werelderfgoed
Freek Willems
Gepubliceerd:
Zowel de Sint-Sofiakathedraal en het Holenklooster in Kiev als het historische centrum van Lviv zijn Unesco-werelderfgoed en in principe dus beschermd. Noch de kathedraal in Kiev noch het centrum van Lviv is al rechtstreeks aangevallen door het Russische leger, sinds de start van de Russische invasie eind februari vorig jaar. Maar Rusland heeft Kiev, Lviv en andere Oekraïense steden al meermaals met raketten en drones bestookt.
Daarbij zijn al verschillende keren residentiële wijken en kritieke infrastructuur geraakt. De beslissing om de drie plekken op de lijst met bedreigd werelderfgoed te plaatsen, heeft op zich geen directe gevolgen voor Rusland, maar het VN-comité hoopt wel dat de beslissing de Russen ervan kan weerhouden om het erfgoed aan te vallen.
De Sint-Sofiakathedraal, in het centrum van Kiev, is gebouwd in de 11e eeuw, in opdracht van Jaroslav de Wijze, de zoon en opvolger van grootvorst Vladimir. De naam van de kathedraal is een verwijzing naar de Hagia Sophia in Istanbul. De kathedraal herbergt de grootste verzameling van mozaïeken en fresco's uit de Byzantijnse periode. Ze is omgeven door kloostergebouwen, waarvan sommige uit de 17e eeuw.
Het Holenklooster, net als de kathedraal aan de oever van de Dnjepr, is een complex van kloosters en kerken, gebouwd tussen de 11e en 19e eeuw. Sommige daarvan zijn met elkaar verbonden door een ondergronds labyrint van grotten over een afstand van 600 meter. Kathedraal en Holenklooster zijn volgens de Unesco "een meesterwerk van menselijk creatief genie".
Het historische centrum van Lviv, niet ver van de Poolse grens, bestaat uit onder meer een kasteel uit de 5e eeuw dat uitkijkt over een aaneenschakeling van straten en pleinen, die op hun beurt aangelegd zijn tussen de 13e en 17e eeuw. Er zijn ook verschillende religieuze gebouwen van zowel de joodse, orthodoxe, Armeens-orthodoxe als katholieke godsdienst.
"In zijn stedelijk weefsel en zijn architectuur is Lviv een uitstekend voorbeeld van de samensmelting van de bouwkundige en artistieke tradities van Oost-Europa met die van Italië en Duitsland", vindt de Unesco.
Eerder al Odessa
Begin dit jaar plaatste de Unesco de Oekraïense havenstad Odessa al op de lijst met bedreigd werelderfgoed. De voorbije maanden is de stad aan de Zwarte Zee echter al meermaals onder vuur genomen door Rusland, met als doel de haveninfrastructuur uit te schakelen om te voorkomen dat Oekraïne nog langer graan kan uitvoeren.
Oekraïne en Rusland hebben allebei de Unesco-conventie uit 1972 ondertekend en geratificeerd. Daardoor hebben ze zich ertoe verbonden om de plaatsen op de werelderfgoedlijst mee te helpen beschermen en mogen ze geen opzettelijke daden verrichten die het werelderfgoed zouden kunnen beschadigen.
De lijst met bedreigd werelderfgoed omvat meer dan 50 verschillende plaatsen. Door nieuwe plaatsen aan de lijst toe te voegen, wil de Unesco dringend internationale steun zoeken om ze beter te beschermen.
