39 minderjarigen zijn dit jaar kandidaat om Miss België te worden: "In de praktijk maken zij amper kans"

"Wij waren daar zeker mee bezig", zegt een ouder van een ex-kandidate die minderjarig was op het moment van haar deelname. "We hebben aan de organisatie gevraagd of ze niet te jong was. En zelf vroegen we ons dat ook af, maar onze dochter was wel matuur." 

"Achteraf bleek duidelijk dat haar leeftijd meespeelde. In de praktijk maken minderjarigen amper kans om Miss België te worden. De organisatie heeft dat achteraf ook expliciet aangegeven: onze dochter was te jong om te winnen", zegt de ouder, die anoniem wenst te blijven.

De afgelopen 25 jaar werd volgens onze informatie inderdaad nooit een minderjarige gekozen tot Miss België. "Men had daar open over moeten zijn als organisatie, voor we ongeveer 5.000 euro in haar kandidatuur staken", reageert de ouder.

Om deel te mogen nemen aan Miss België, de grootste schoonheidswedstrijd van het land, moeten kandidates minstens 17 worden in 2024 en mogen ze niet ouder zijn dan 26 jaar. Dat staat in het officiële contract dat deelnemers aan de wedstrijd moeten ondertekenen. 

Afgaand op het jaarboek van de verkiezing, nemen dit jaar vier 16-jarigen deel aan de wedstrijd. 35 kandidates zijn 17 jaar oud. Op een totaal van zo'n 200 kandidaten is dus bijna een vijfde minderjarig. Het aantal minderjarige deelnemers is daarmee sterk gestegen in vergelijking met voorgaande jaren. 

Vandaag vinden in Plopsaland De Panne de regionale voorrondes plaats van Miss België. Daar worden de provinciale missen - denk aan Miss West-Vlaanderen - gekozen. Tijdens de wedstrijd defileren kandidates in een bikini, ook de minderjarige kandidates.

“We moeten daar niet betuttelend over doen. Onze samenleving is op sommige vlakken minder preuts. We zien vaak foto’s van vrouwen in bikini of van mannen in bloot bovenlijf”, zegt Liesbet Stevens, adjunct-directeur van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen.

Wel waarschuwt Stevens voor een aantal risico’s. “De vrouwen die deelnemen, zijn zich best bewust dat foto’s van zo’n bikinidefilé seksueel geïnterpreteerd kunnen worden, zeker wanneer die online worden verspreid. Al denk ik dat die minderjarige meisjes dat ook beseffen.”

Ook Michel Maus, professor aan de rechtsfaculteit van de VUB, heeft enkele bedenkingen bij de deelname van minderjarigen aan Miss België. We toonden hem een exemplaar van het contract dat door elke kandidate ondertekend moet worden om te kunnen deelnemen aan de schoonheidsverkiezing.

“Mochten mijn jonge dochters hiermee afkomen, dan zou ik hen toch afraden om dergelijke overeenkomsten te ondertekenen als minderjarige”, zegt Maus. 

Het is een complex contract, klinkt het bij de professor. "Zo hangen er straffen boven het hoofd van de deelnemers als ze bepaalde verplichtingen niet nakomen." Hij verwijst daarmee onder andere naar een schadevergoeding van 5.000 euro die betaald moet worden als kandidaten zich negatief uitlaten over de organisatie in de media. 

"Bovendien staan er heel wat verplichtingen in het contract waar geen financiële compensatie tegenover staat. Als een meerjarige kandidate dit tekent, dan wordt die verondersteld de inhoud en de gevolgen van de overeenkomst te begrijpen. Maar voor minderjarige kandidaten is dit een ander verhaal, zeker als ze zelf tekenen, zonder dat een ouder mee tekent", klinkt het. 

"In dit geval moeten we ons de vraag stellen of hier geen sprake is van benadeling, omdat de ene partij bij de overeenkomst toch voordeel haalt uit het gebrek aan ervaring van de minderjarige. Beseft iemand van 16 of 17 wel wat ze hier ondertekent?” 

"Ik zou liever hebben dat men bij dergelijke overeenkomsten de ouders betrekt als de kandidaat minderjarig is. Dat zorgt dan voor de nodige juridische bescherming", stelt Maus.

Toch blijkt dat minderjarige kandidates vaak alleen het contract tekenen. We spraken met zes ex-kandidates die minderjarig waren op het moment dat ze de overeenkomst met Miss België ondertekenden. Zij bevestigen dat ze zelf het contract hebben ondertekend, zonder hun ouders.

Als minderjarige autonoom een contract tekenen, kan. Maar dan moet de overeenkomst aan een aantal strikte voorwaarden voldoen om rechtsgeldig te zijn, legt Maus uit. "Zo moet de minderjarige de gevolgen en verplichtingen van het contract kunnen begrijpen, en mag er geen sprake zijn van benadeling. In dit geval lijkt dit toch niet zo evident", klinkt het.

"Daarnaast is het voor minderjarigen moeilijker om grenzen te stellen, hun belangen in te schatten en zaken te weigeren", gelooft Stevens. "Als we dan zien dat de huisfotograaf van Miss België ex-kandidates benadert om naakt te poseren, dan vind ik het toch een aandachtspunt van de organisatie om die vrouwen daarin te ondersteunen."

Ten slotte stelt Stevens zich vragen bij het steeds jongere schoonheidsideaal dat wedstrijden als Miss België promoten. “Als deze trend van minderjarige missen zich verderzet, mogen we ons daar gerust vragen bij stellen als samenleving: willen we een schoonheidsideaal van de immer jonge vrouw wel blijven cultiveren?”