Waarom likken wetenschappers graag aan rotsen? Zitten er in je twee neusgaten evenveel neusharen? En kan elektriciteit op eetstokjes de smaak van je eten veranderen? Het zijn enkele voorbeelden van studies die afgelopen nacht een Ig Nobelprijs hebben gewonnen. Dat zijn de satirische wetenschapsprijzen voor onderzoek dat je eerst doet lachen en dan doet nadenken.
Een spin als grijpmachine, neusharen tellen en seksende ansjovissen: deze studies winnen een Ig Nobelprijs
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Al sinds 1991 worden elk jaar de Ig Nobelprijzen uitgereikt: een parodie op de echte Nobelprijzen die volgende maand worden toegekend. De Ig Nobelprijzen bekronen wetenschappelijk onderzoek dat op het eerste gezicht absurd en grappig is, maar je nadien ook doet nadenken.
De winnaars krijgen een briefje van 10 biljoen Zimbabwaanse dollar, een munt die niet meer bestaat en dus niets waard is. Er hebben dit jaar opnieuw geen Belgen gewonnen. De laatste keer was in 2020 voor een onderzoek naar misofonie, het krijgen van haatgevoelens en walging bij het horen van specifieke geluiden. Vaak gaat het om menselijke geluiden, zoals ademhaling, smakken of slurpen.
Dit zijn de winnaars
Literatuur : Onderzoek naar het jamais vu-effect, het verschijnsel waarbij iets (of iemand) dat je goed kent toch als onbekend overkomt. De onderzoekers bestudeerden dat door een bepaald woord zo vaak te herhalen tot het zijn betekenis verliest. Het jamais vu-verschijnsel wordt ook gelinkt aan bepaalde hersenaandoeningen, epilepsie en geheugenverlies.
Geneeskunde : Hebben we in elk neusgat evenveel neusharen? Dat was nog niet bekend. Wetenschappers zijn daarom gaan tellen in de neuzen van 20 lijken. Blijkt dat we gemiddeld ongeveer 120 haartjes per neusgat hebben die tussen 0,81 en 1,035 centimeter lang zijn. Die kennis kan nuttig zijn voor verder onderzoek naar een bepaalde vorm van haaruitval.
Machinebouw : Hoe je van dode spinnen een grijpmachine kan maken. De onderzoekers onderzochten waarom dode spinnen altijd opgekrulde poten hebben. En hoe ze met een holle naald en wat lijm de spinnenpoten weer konden laten bewegen om er een "grijprobot" van te maken.
Volksgezondheid : De uitvinding van een "slim toilet" dat via allerlei sensoren aan je urine en stoelgang kan zien of je ziek bent (met ingebouwde coronatest én anuscamera).
Natuurkunde : Onderzoek naar hoe de seksuele activiteit van ansjovissen het oceaanwater kan beïnvloeden. Het oceaanwater dat zich vermengt, is een belangrijk onderzoeksgebied voor klimaatwetenschappers. Blijkt nu dat het voortplantingsgedrag van ansjovissen een directe invloed heeft op de turbulentie in de oceanen.
Voeding : Japanse onderzoekers zijn erin geslaagd om de smaak van eten en drinken te veranderen via elektrische stimulatie. Ze deden dat door proefpersonen te laten eten en drinken met elektrisch geladen eetstokjes en rietjes. De smaak bleek te veranderen naar gelang het aantal volt. De onderzoekers willen zo nieuwe smaaksensaties ontdekken.
Taal en communicatie : Onderzoek naar wat er in de hersenen gebeurt bij mensen die achterwaarts spreken. Op hersenscans zagen ze dat de mensen die daar goed in zijn meer grijze massa hebben in de hersenen en dat de hersengebieden beter met elkaar samenwerken.
Chemie en geologie : Een wetenschapper uit Polen heeft beschreven waarom veel geologen en paleontologen aan rotsen likken. Door het oppervlak nat te maken worden fossielen en mineralen beter zichtbaar. In het verleden werd er ook aan stenen gelikt om te proeven van welk materiaal ze waren.
Onderwijs : Verveling is besmettelijk. Uit Chinees onderzoek blijkt dat als leerkrachten verveeld zijn, of verveeld overkomen, dat ook de leerlingen zich sneller gaan vervelen. Leerlingen blijken overigens niet goed te kunnen inschatten wanneer een leerkracht zich verveelt.
