De voorbije twee jaar heeft de federale overheid ruim 5.000 bijkomende plaatsen gecreëerd in het asielopvangnetwerk. In die periode heeft het Federaal Agentschap voor de Opvang van Asielzoekers (Fedasil) naar eigen zeggen meer dan 100 mogelijke pistes onderzocht, maar niet alle pistes bleken geschikt voor een opvangcentrum. Gisteren heeft staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole de Moor (CD&V) een aantal nieuwe voorstellen gedaan, maar voorlopig blijft dat nogal vaag. Waarom is het zo moeilijk om voldoende opvangplaatsen te vinden?
Dossier
De zoektocht naar opvang voor asielzoekers: een weg met bijzonder veel obstakels
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
De crisis in de asielopvang sleept al zo'n 2 jaar aan. Ondanks het feit dat er de voorbije 2 jaar zo'n 5.000 plaatsen zijn bij gekomen is er nog altijd een tekort. Dat heeft eerst en vooral te maken met de stijging van het aantal asielaanvragen. Uit cijfers van het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) blijkt dat er vorig jaar 32.219 asielaanvragen waren.
Vorige maand waren er 2.972 asielaanvragen, tegenover 2.398 beslissingen. Dat betekent dat de achterstand in dossiers vorige maand met 574 dossiers is toegenomen. En die achterstand was al groot. Eind juli waren er in totaal 23.021 dossiers die nog niet waren verwerkt, tegenover 23.237 dossiers eind april. Zelf heeft het CGVS over een normale werklast van 6.500 dossiers en een reële achterstand van 16.521 dossiers.
Meer aanvragen dus en een forse achterstand bij de verwerking van de dossiers. Het duurt gemiddeld 1,5 jaar voor een asielaanvrager een eerste beslissing krijgt, terwijl het doel 6 maanden is.
Dat betekent meer vluchtelingen in de opvang van Fedasil, want in principe loopt het recht op opvang van een vluchteling vanaf het moment waarop hij of zij asiel aanvraagt, tot er een verblijfsvergunning wordt afgeleverd of het dossier van de asielzoeker wordt afgewezen. De asielopvang is helemaal dichtgeslibd.
Wat is er gebeurd om meer plaatsen te creëren?
Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole de Moor (CD&V) en Fedasil hebben niet stilgezeten. We zijn gegaan van 27.242 opvangplaatsen eind augustus 2021 naar 34.264 eind vorige maand. Er werden nieuwe centra geopend in onder meer Bredene, Dilbeek, Jabbeke, Boom, Verviers, Evere en Sint-Jans-Molenbeek. Al gebiedt de eerlijkheid te vermelden dat een aantal van die centra alweer gesloten zijn.
Naast de collectieve opvangplaatsen van Fedasil, het Rode Kruis of een partnerorganisatie zijn er kleinschalige opvangplaatsen (meestal beheerd door een gemeente of een OCMW). Hoewel De Moor (CD&V) graag zou zien dat er meer dergelijke lokale opvanginitiatieven (LOI's) komen, is het aantal gedaald: van 5.631 eind augustus 2021 naar 4.666 eind vorige maand, min 965 dus.
Zelf had De Moor het onlangs nochtans over 6.600 plaatsen bij lokale opvanginitiatieven. Dat verschil - zo'n 2.000 plaatsen - heeft volgens haar kabinet te maken met plaatsen die nog bezet worden door al erkende asielzoekers die voorlopig nog geen woning op de gewone woningmarkt hebben gevonden.
Welke initiatieven worden er nog genomen?
De staatssecretaris blijft niet bij de pakken zitten en heeft verschillende initiatieven aangekondigd.
Tijdelijke opvang in jeugdcentra: daarover is eerder deze week een akkoord bereikt met Vlaams minister van Jeugd Benjamin Dalle (CD&V) (twee jeugdcentra in Beersel en één in Kasterlee).
Opvang in wooncontainers: een initiatief in Kampenhout voor 400 à 700 heeft geen vergunning gekregen van de burgemeester, andere pistes worden nog onderzocht.
Opvang op pontons: piste wordt nog onderzocht.
Opvang in campings en jeugdherbergen: nog geen concrete resultaten.
Noodopvang in Brussels Gewest: aantal plaatsen voor alleenstaande mannen wordt uitgebreid van 1.200 naar 1.500 plaatsen.
Werken aan een snelle procedure om mensen uit landen met een lage erkenningsgraad uit te zetten.
Zoeken naar manieren om mensen onder te brengen bij gastgezinnen.
Nieuwe opvangcentra openen op plaatsen die worden voorgesteld door de immobiliënsector: nog geen concreet resultaat.
Tweede zogenoemd Dublincentrum voor mensen die al in een ander Europees land asiel hebben aangevraagd, om hen in een tweede fase naar dat land terug te sturen.
In afwachting van al wat hierboven wordt vermeld blijft het opvangtekort bestaan en zullen alleenstaande mannelijke asielzoekers tot nader order op sraat blijven staan.
