Minister Crevits lanceert plan voor kinderopvang: 330 miljoen euro extra per jaar, minder kinderen per begeleider

Personeelstekorten, te weinig plaatsen en steeds meer onthaalouders die er de brui aan geven: het gaat niet goed met onze kinderopvang. Al jaren vraagt de sector om extra financiële middelen én om de kindratio, het aantal kinderen per begeleider, te verlagen. Vandaag komt Vlaams minister van Welzijn Crevits voor het eerst met een concreet plan om aan die noden tegemoet te komen.

Op vraag van de parlementaire onderzoekscommissie die er kwam na de wantoestanden in de kinderopvang, is begin dit jaar een studie gemaakt over de kind-begeleider-ratio. Zes maanden lang vergeleken onderzoekers de kinderopvang in Vlaanderen met die in zes andere landen en Wallonië. De conclusie: nergens moeten kindbegeleiders voor zoveel kinderen zorgen als in België. Bovendien zijn de leefgroepen – maximaal 18 kinderen – ook groter dan in de andere landen.

"We willen maatregelen nemen om te investeren in de kwaliteit van zowel de groepsopvang als de gezinsopvang", zegt minister Crevits. "Maar tegelijk willen we ook investeren in het verlagen van de ratio. Daar moeten we nu echt de eerste stap in zetten. Ik zou voor de allerkleinsten, de baby's, gaan naar een ratio van 1 begeleider voor 5 baby's. Bij de oudere kinderen gaan we naar een ratio van 1 op 8."

Voor verticale groepen (groepen waarbij peuters en baby's samenzitten) zal de ratio verlagen naar 1 op 7.

Op welke termijn deze aanpassing er zou komen, is nog onduidelijk: "We zitten natuurlijk met een praktisch probleem: als we dat onmiddellijk toepassen dan zouden er heel wat plaatsen verdwijnen en dan zouden veel ouders in de problemen zitten. Vandaar dat ik dit plan gerealiseerd zou willen zien op een termijn van 2 à 3 jaar."

De minister hoopt dat dit plan jonge mensen opnieuw zal doen kiezen voor een richting kinderzorg, om zo het personeelstekort dat jaar na jaar erger wordt, op te lossen. 

Concreet zou de minister 330 miljoen euro extra willen geven aan de kinderopvang per jaar. Een grote investering, maar die verdient zich volgens de minister zonder twijfel terug: "Elke euro die je steekt in de kinderopvang verdient zich uiteindelijk gewoon terug omdat kinderen ook pedagogisch opgevangen worden en het is ook een investering in ouders die we doen, want het gaat over ouders die voor 96 procent aan het werk zijn, dus dat is een goede zaak."

Hoe realistisch is het dat de Vlaamse regering haar plan ook goedkeurt? Minister van Begroting, Matthias Diependaele (N-VA), temperde eerder al de verwachtingen over extra investeringen in de sector.

Toch is Crevits hoopvol: "Ik ga heel hard pleiten binnen de regering om dat te doen. Ik heb ook een minister-president gehoord die absoluut bereid is om stappen te nemen. Er zijn voor mij geen veto's of rode lijnen, maar het is voor mij echt belangrijk dat we naar een Septemberverklaring kunnen gaan waarin we zien dat onze kinderopvang in Vlaanderen ook substantieel versterkt wordt. Sowieso zullen we niet anders kunnen dan extra investeren in de kinderopvang."

Vakbond ACV Puls stelt in een reactie dat die 330 miljoen euro een belangrijke stap is. "Dit bedrag is absoluut het minimum. Hier mag de Vlaamse regering niet meer aan raken." De vakbond vraag ook een gelijktrekking van de lonen van medewerkers. "Gelijk loon voor gelijk werk. Of je nu in de groeps- dan wel in gezinsopvang werkt, je loon mag niet afhankelijk zijn van de plek waar je werkt."

Onthaalouders die een werknemersstatuut wensen, moeten dit kunnen krijgen. Zo'n statuut biedt door het vaste maandelijkse loon meer financiële zekerheid en betere sociale rechten. Zo zal de stap naar een job als onthaalouder (gezinsopvang) aantrekkelijker worden, voert de christelijke vakbond aan.

ACV Puls roept de Vlaamse regering "expliciet op om haar verantwoordelijkheid nu op te nemen". Iedere euro die je investeert in de kinderopvang en in zorg en welzijn krijg je als samenleving dubbel en dik terug, luidt het

Doorheen de legislatuur daalde het aantal plaatsen binnen de kinderopvang met 2.000. Daarom wil de minister niet enkel de huidige kinderdagverblijven en onthaalouders versterken, maar ook op zoek gaan naar extra plaatsen. Dat kan in kinderdagverblijven, maar ook bij de categorie van de onthaalouders ziet de minister potentieel.

"Het dalend aantal plaatsen is deels te verklaren door onthaalouders die ermee stoppen. Op termijn willen we, op aanraden van de Nationale Arbeidsraad, het sui generis statuut waarin onthaalouders vandaag meestal werken, laten uitdoven. We willen zoveel mogelijk van hen een werknemersstatuut aanbieden. Momenteel zijn er al een kleine 600-tal die al zo'n statuut kregen. "

Zo'n statuut biedt door het vaste maandelijkse loon meer financiële zekerheid, omdat onthaalouders minder afhankelijk zijn van het aantal opgevangen kinderen. Bovendien biedt het werknemersstatuut betere sociale rechten.