De Raad van State heeft de beslissing geschorst van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole de Moor (CD&V) om voorlopig geen alleenstaande mannelijke asielzoekers op te vangen. Volgens de Raad van State is de beslissing van De Moor niet in overeenstemming met het recht op opvang voor asielzoekers.
Raad van State schorst beslissing om geen opvang te bieden aan alleenstaande mannelijke asielzoekers
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Na de beslissing van staatssecretaris De Moor van eind vorige maand om voorlopig geen opvang aan te bieden aan alleenstaande mannelijke asielzoekers trokken een aantal vluchtelingenorganisaties naar de Raad van State. Zij wijzen erop dat de overheid opvang moet voorzien voor al wie hier asiel aanvraagt. Ze worden daarin nu gevolgd door de Raad van State.
In de praktijk zal dit alles weinig veranderen, want al vóór eind augustus kregen alleenstaande mannen in feite meestal geen opvangplaats meer aangeboden. Eigenlijk was de beslissing van De Moor een bestendiging van wat al in de praktijk aan het gebeuren was. Het arrest van de Raad van State slaat alleen maar op de beslissing van De Moor en verandert eigenlijk niets aan de realiteit die sowieso al bestond.
De Raad van State verwijst naar de wet van 12 januari 2007. Die bepaalt dat er materiële hulp moet worden geboden aan al wie verzoekt om internationale bescherming. Die materiële hulp (bed, bad en brood) staat voor onderdak, eten, kledij, medische, sociale en psychologische begeleiding, een dagelijkse uitkering voor kleine uitgaven en toegang tot juridische bijstand en tot diensten zoals tolken en opleidingen.
Vluchtelingenwerk Vlaanderen tevreden
"Het was een heel logische beslissing", reageert Joost De Potter van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. "De Raad van State geeft aan dat het niet klopt dat de overheid alles doet voor de opvang van asielzoekers."
Volgens Vluchtelingenwerk Vlaanderen zegt de Raad van State duidelijk dat de wet andere opties voorziet, bijvoorbeeld door het invoeren van een spreidingsplan. "Maar de regering wil dat niet", zegt De Potter. Hoe dan ook heeft het arrest volgens hem een belangrijke precedentswaarde. "Want staatssecretaris De Moor had eigenlijk het bedje gespreid voor toekomstige regeringen, zodat die makkelijker zouden kunnen zeggen dat ze al genoeg deden voor asielzoekers."
"Beleid verandert niet"
Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole de Moor (CD&V) ziet geen aanleiding om haar beleid bij te sturen. "Er zijn geen plaatsen op overschot", reageert ze op X, het vroegere Twitter. De schorsing door de Raad van State betekent niet dat we opeens plaats hebben voor iedereen, luidt het nog. "Mijn beleid zal dus niet veranderen: absolute prioriteit gaat naar gezinnen en kinderen."
"Wij blijven het als middenveldorganisatie belangrijk vinden dat wij de rechtstaat verdedigen en dat we duidelijk maken dat de federale regering onwettig beleid voert", zegt Tine Claus van Vluchtelingenwerk Vlaanderen.
"Dit is en blijft een tijdelijke beslissing die ik genomen heb om te verzekeren dat er voldoende plaatsen zijn voor gezinnen en kinderen", laat De Moor nog weten. "Ik blijf aan opvang werken, maar ik blijf ook zeggen dat opvang alleen de oplossing niet is. Nog altijd komen er heel wat mensen in Europa toe die géén bescherming nodig hebben, of reizen er mensen door naar ons land, hoewel ze als in een ander land bescherming hebben gekregen."
Vicepremier Petra De Sutter (Groen) reageert tevreden op het arrest van de Raad van State. "De Raad van State oordeelde dat mannen geen opvang geven onwettelijk is. Dat was verwacht en dat staat nu zwart op wit", zegt ze. DeSutter verwacht dat staatssecretaris De Moor alles in het werk stelt om te voorkomen dat er deze winter mensen op straat moeten slapen.
Het is zeker niet de eerste keer dat ons land door het gerecht op de vingers wordt getikt. Uit cijfers die VRT NWS kon verzamelen, blijkt dat er bijna 7.900 veroordelingen door de arbeidsrechtbank zijn geweest, waarvan er honderden uiteindelijk bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zijn terechtgekomen.
Daarnaast waren er een aantal collectieve zaken waarbij ngo's zich tot de rechtbank van eerste aanleg hebben gericht en een aantal procedures bij de beslagrechter.
Overheid moet rechtspraak respecteren, maar...
Een overheid die de wet met de voeten treedt: kan dat eigenlijk wel? Het antwoord op die vraag blijkt genuanceerder dan je zou verwachten.
"De overheid moet de rechtspraak respecteren", zegt grondwetspecialist Paul Van Orshoven. "Als dat niet gebeurt, kan er een veroordeling komen om de overheid tot actie aan te manen, met een dwangsom als dat niet gebeurt. Het probleem is alleen dat er bij de overheid niet veel in beslag te nemen valt, omdat de continuïteit van de openbare dienst verzekerd moet blijven." Dwangsommen noemt Van Orshoven "eigenlijk een maat voor niks".
"Er bestaat natuurlijk ook zoiets als overmacht", zegt Van Orshoven nog. "Het gaat dan over situaties waarbij iemand tot iets wordt verplicht dat hij of zij niet kan. Er is nu eenmaal onvoldoende plaats voor asielopvang, en je lost dat niet op in een handomdraai."
"Het is evident dat een overheid een beslissing van de rechter uitvoert, maar als dat niet kan, valt daar eigenlijk weinig méér over te zeggen. De overheid moet natuurlijk wel alles in het werk stellen om te voldoen aan wat de rechter oplegt, maar daarover oordeel ik niet."
