Staatssecretaris Leroy wil via quota meer vrouwen aan top van Bel20-bedrijven: hoe staat het met genderevenwicht en wat vinden bedrijfsleiders?

"Quota werken en zònder verliezen we tijd", stelt Marie-Colline Leroy. Daarom legt ze een uitbreiding van de quotawet op tafel. Daardoor moeten Bel20-bedrijven op termijn hun directiecomités evenwichtiger samenstellen door minstens een derde leden van elk geslacht aan te stellen.

In de praktijk gaat het over meer vrouwen. Nu maken vrouwen slechts 16,7 procent uit van de directies van die bedrijven, zo blijkt uit cijfers van maart van dit jaar. Het gaat dan over posities als bijvoorbeeld CEO, operationeel of financieel directeur. De directiecomités van Bel20-bedrijven bestaan gemiddeld uit ongeveer 7 personen.  

Als de regering ook effectief beslist om de wet uit te breiden, heeft dat impact op bijna alle bedrijven. Dat blijkt uit een vergelijking met de cijfers van Jump, dat dit voorjaar alle raden van bestuur en directiecomités analyseerde op vraag van Leroy. Met Cofinimmo, Galapagos, UCB hadden toen slechts 3 van 20 bedrijven al 33 procent of meer vrouwen in het directiecomité.

Dertien van de bedrijven hebben geen of slechts één vrouw in het directiecomité. Twee Bel20-bedrijven - An Steegen bij Barco en Ilham Kadri bij Solvay - hebben een vrouw als CEO. Gisteren kondigde Elia aan dat Catherine Vandenborre CEO ad interim wordt, na het vertrek van Chris Peeters naar Bpost. 

“België zit onder het gemiddelde. Directieteams zijn uitvoerende organen waar enorm veel beslissingen worden genomen. Door meer vrouwen in directiecomités te zetten, breng je andere ideeën én ervaringen mee. Dat is een verrijking voor de samenleving, voor de bedrijven en geeft ook vrouwen de kans om zich ten volle te ontplooien in hun carrières”, aldus de staatssecretaris, die benadrukt dat een nieuwe wet nodig is om te voldoen aan de Europese richtlijnen. 

Leroy voelt zich gesterkt door de impact die de quotawet heeft sinds de invoering in 2011. Die houdt in dat een raad van bestuur, naast het directiecomité het belangrijkste leidinggevende orgaan van een bedrijf,  voor minstens één derde uit vrouwen moet bestaan. In 2008 lag dat percentage vrouwen bij Bel20-bedrijven gemiddeld op 8 procent, vandaag is dat meer dan de vereiste 33 procent. 

Ondernemingen kregen in 2011 een overgangsperiode van 10 jaar om zich aan de wet aan te passen. Ondertussen voldoen de Bel20-bedrijven aan de wet. Leroy wil naast een uitbreiding van de wet naar directiecomités ook het quotum voor raden van bestuur verstrengen van 33 naar 40 procent.

"Quota zijn geen wondermiddel en schieten meestal hun doel voorbij", reageert Françoise Chombar op het voorstel. Ze was bijna 20 jaar lang CEO van Bel20-bedrijf Melexis en is er nu voorzitter van de raad van bestuur.  

"Ik het volledig eens ben met de vaststellingen en doelstellingen van staatssecretaris Leroy. Meer diversiteit is een bron van creativiteit en innovatie. Voor bedrijven leidt dat tot betere resultaten. Ik heb dit met mijn eigen ogen gezien en ben trots dat Melexis daar een schoolvoorbeeld van is", aldus Chombar. "Maar ik verschil met de staatssecretaris van mening over de weg ernaartoe."

Volgens Chombar moet de regering inzetten op ondersteuning voor gezinnen, zodat ouders voldoende tijd kunnen investeren in zowel hun kinderen als hun professionele leven. "Hoeveel mama’s krijgen geen grote sociale druk te verduren om hun professionele ambitie op te bergen zodra er kinderen op komst zijn?", zegt ze. Daarnaast moet de overheid nog meer inzetten op STEM-richtingen. Meisjes die die volgen hebben meer kans om leidinggevende te worden, aldus Chombar. 

Dewi Van De Vyver, CEO van EFFEX en ICT Woman of the Year 2020, juicht het voorstel van Leroy dan weer toe: "Ik zou het ook beter vinden als quota overbodig zijn, maar dat is nu eenmaal niet zo."

Het grote verschil tussen de raden van bestuur - waar al quota gelden - en directiecomités zijn daarvan het bewijs volgens haar: "Al jaren zijn er ook aanbevelingen aan Bel20-bedrijven om ook aandacht te hebben voor gendergelijkheid in directiecomités, maar daar komt weinig van in huis voorlopig. Het blijven overwegend mannen.”

Van De Vyver benadrukt dat net aan de top van bedrijven een evenwicht belangrijk is: "Beleid rond inclusiviteit en gelijkheid binnen bedrijven wordt aan de top beslist. Als daar geen gelijke verdeling is tussen mannen en vrouwen zal dat beleid niet zijn wat het moet zijn." Van De Vyver hoopt dat het voorstel van Leroy het haalt: "Dat zou de verandering in gang kunnen zetten. Al zal het nog tijd vergen voor we over echte gelijkheid kunnen spreken."

Leroy trekt nu met haar voorstel naar de regering, daar volgt ongetwijfeld nog discussie over de strengere quota.