De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken heeft Oekraïne een nieuw steunpakket van ruim 1 miljard dollar (zo'n 935 miljoen euro) beloofd. Bij de steun hoort ook munitie met verarmd uranium. Die is omstreden, omdat ze risico's inhoudt voor mens en milieu.
Volgende week worden de eerste M1 Abrams-tanks die de VS aan Oekraïne had beloofd, verwacht in Kiev. Daarbij zullen nu ook granaten met verarmd uranium worden geleverd.
Verarmd uranium is een bijproduct van verrijkt uranium, dat wordt gebruikt in nucleaire wapens. Het is een hard metaal dat in munitie wordt verwerkt om kogels en granaten harder te maken, zodat ze door het pantser van tanks geraken.
Kankerverwekkend
Maar verarmd uranium blijft lang na het gebruik van de munitie schadelijk voor mens en milieu. Het is kankerverwekkend en als het wordt ingeademd kan het de nieren en erfelijk materiaal beschadigen. Munitie die haar doel mist, kan over een lange termijn de bodem en het grondwater vergiftigen.
Ons land was in 2009 het eerste land in de wereld dat een verbod goedkeurde op de productie, het gebruik, de opslag van en de handel in wapens met verarmd uranium.
Voordien waren die al meer dan eens gebruikt in oorlogen. De VS zette wapens met verarmd uranium in in de Golfoorlog tegen Irak in 1991, in Servië en Kosovo in 1999 en bij de invasie van Irak in 2003.
Rusland reageert fel
De Amerikanen zijn overigens niet de eersten die verarmd uranium naar Oekraïne sturen. Eerder dit jaar, in maart, hebben ook de Britten dat gedaan. Samen met 14 Britse Challenger-tanks werd munitie met verarmd uranium geleverd.
De Russische president Vladimir Poetin reageerde daar toen fel op. Hij beschuldigde de Britten ervan "wapens met een nucleaire component" te leveren. Ook nu noemt het Kremlin de Amerikaanse levering van verarmd uranium een "misdaad", met groot gevaar voor de gezondheid. Het Westen zegt dan weer dat ook Rusland verarmd uranium inzet in Oekraïne.
Aan het begin van de zomer, in juli, nam de VS de ook al omstreden beslissing om clusterminitie naar Oekraïne te sturen. Ook clustermunitie - raketten en bommen die boven het doel ontploffen in verschillende kleinere springtuigen of submunities - is controversieel. Veel springtuigen blijven na het afvuren namelijk onontploft liggen en doden zo lang na de oorlog nog veel onschuldige burgers.
België heeft, net als de meeste andere NAVO-lidstaten, in 2008 een verdrag ondertekend tegen het gebruik en de productie van clustermunitie.
