Het Verenigd Koninkrijk stapt opnieuw in het Europees wetenschappelijk onderzoeksprogramma Horizon en het aardobservatieprogramma Copernicus. De Britten waren daar enkele jaren geleden bij de Brexit uitgestapt. Nu zullen ze jaarlijks opnieuw 2,6 miljard euro bijdragen aan de Europese begroting. In Britse wetenschappelijke kringen wordt opgelucht gereageerd.
Drie jaar na Brexit: Verenigd Koninkrijk stapt weer in Europese onderzoeksprogramma's Horizon en Copernicus
Freek Willems
Gepubliceerd:
De Brexit ligt alweer zo'n drie jaar achter ons. Op 31 januari 2020 stapten de Britten uit de Europese instellingen, op 1 januari 2021 ook uit de douane-unie en interne markt, nadat er na moeizame onderhandelingen een nieuwe handelsovereenkomst was gesloten.
Het Verenigd Koninkrijk stapte door de Brexit uit honderden akkoorden en verschillende Europese programma's, waaronder het uitwisselingsprogramma Erasmus voor studenten, het Europese kernenergieprogramma Euratom, het wetenschappelijke onderzoeksprogramma Horizon en het aardobservatieprogramma Copernicus. Bij die laatste twee programma's sluit het VK nu, drie jaar later, weer aan.
Over de terugkeer naar Horizon is maanden onderhandeld, gisteravond werd het akkoord beklonken tijdens een telefoongesprek tussen de Britse premier Rishi Sunak en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Drie jaar geleden, bij de Brexit zelf, werd ook al onderhandeld over een voortgezette deelname aan Horizon, maar die onderhandelingen zaten toen in een impasse zolang er meningsverschillen bestonden over het handelsakkoord en Noord-Ierland.
Nu is er volgens de Britse regering een "op maat gemaakte" nieuwe overeenkomst gesloten met de Europese Unie. Britse onderzoekers kunnen zich vanaf vandaag weer kandidaat stellen om deel te nemen aan onderzoeksprojecten in het kader van Horizon. Het Europese onderzoeksprogramma heeft een budget van 95 miljard euro voor wetenschappelijk onderzoek.
Naast Horizon wordt het VK ook weer betrokken bij Copernicus, een onderdeel van het Europese ruimtevaartprogramma. Via satellieten wordt de aarde continu geobserveerd om informatie over het klimaat en het milieu te verzamelen. Het Verenigd Koninkrijk zou jaarlijks gemiddeld zo'n 2,6 miljard euro bijdragen aan de Europese begroting voor Horizon en Copernicus.
Opluchting
In Britse wetenschappelijke kringen wordt opgelucht gereageerd. Heel wat onderzoeksprogramma's zijn immers té omvangrijk om alleen op nationaal vlak financiering te vinden, klinkt het. Bovendien leidde de Brexit tot het vertrek van wetenschappers in het VK en verloren sommige Britse onderzoekers hun leidende positie in een project.
"Van de vroege detectie van eierstokkanker, tot de ontwikkeling van groene-energienetwerken waarbij tientallen universiteiten en vele industriële partners betrokken zijn, stelt Horizon ons in staat om dingen te doen die niet mogelijk zouden zijn zonder dit niveau van samenwerking", reageert Sally Mapstone, voorzitter van de Britse Universiteiten.
