Parlement buigt zich straks over plasincident: waarom spreekt Van Quickenborne over "beschadigingsoperatie door politievakbonden"?

"Ze willen mijn vel, maar ik laat mij niet intimideren." Van Quickenborne aarzelde niet om de heisa die de afgelopen dagen ontstaan is, te verklaren als onderdeel van een langlopend conflict met de politievakbonden. "Dit is een beschadigingsoperatie die uitgaat van bepaalde vakbonden."

"Hij probeert ons uit te dagen door naar ons te wijzen", zegt VSOA-voorzitter Vincent Houssin. "Alsof wij het zijn die tegen een combi hebben geplast." Politiebonden ACV, VSOA en NSPV hebben de beelden naar eigen zeggen niet. "Ik heb dit ook gewoon vernomen in het nieuws, wij hebben hiervan niets naar buiten gebracht", aldus Joery Dehaes van ACV.

Hoe dan ook reageren de bonden fors op de nieuwe beelden van het plasincident. Carlo Medo van NSPV zei dat "iedereen zijn verantwoordelijkheid moet nemen en zijn conclusies moet trekken". VSOA reageerde op Twitter met veelzeggende hashtags #onbetrouwbaar en #liegenenbedriegen.

De forse uithalen van beide kanten hoeven niet te verbazen. Al maanden zijn de bonden en Van Quickenborne verwikkeld in een open oorlog. 

Het conflict vindt zijn oorsprong in een akkoord over loonsverhoging dat in januari vorig jaar gesloten werd. De politie haalde een loonsverhoging binnen van gemiddeld zo'n 1.000 euro bruto per jaar. Dat werd afgesproken tijdens een overleg tussen enkele bonden en vertegenwoordigers van de ministers. De regering besliste echter tijdens de begrotingsonderhandelingen in oktober om het akkoord niet in één keer door te voeren, de budgettaire toestand verplichtte de regering de loonsverhoging te spreiden over drie jaar.

De regering legde ook vast dat in ruil voor die trapsgewijze loonsverhoging de zogenoemde NAVAP-regeling bij de politie afgebouwd wordt tegen 2030. Die regeling laat onder meer agenten, cipiers en NMBS-personeel toe om in bepaalde gevallen op 58 jaar te stoppen met werken met behoud tot 75 procent van het loon tot hun pensioen. Volgens de bonden is er tijdens het sociaal overleg nooit afgesproken om die pensioenregeling af te schaffen.

De vakbonden verwijten Van Quickenborne persoonlijk de beslissingen over hun loon en pensioenregeling, hoewel Annelies Verlinden (CD&V) als minister van Binnenlandse Zaken ook bevoegd is voor de politie. "Minister Verlinden heeft het akkoord dat ze met ons heeft gesloten, proberen verdedigen binnen de regering. Maar zij zit niet mee in de kern. Het zijn de liberalen die doorgeduwd hebben om het akkoord nog aan te passen", aldus Carlo Medo van NSPV. "Het is een fetisj van Van Quickenborne om de politie te pakken", klonk het enkele maanden geleden bij ACV.

Volgens de minister zelf heeft hij echter nooit een akkoord gesloten met de bonden. Zijn vertegenwoordiger was wel degelijk aanwezig op het overleg, als co-voorzitter zelfs, en ondertekende het protocolakkoord. "Die handtekening is enkel een bewijs van aanwezigheid en zegt niks over een eventueel akkoord. Dat heeft de premier trouwens ook bevestigd in het parlement", verklaarde een woordvoerder van de minister. De bonden hebben dus ongelijk als ze hem woordbreuk verwijten, aldus Van Quickenborne. 

De bonden hebben daarop het afgelopen jaar al twee keer het ontslag gevraagd van Van Quickenborne en viseerden Open VLD met gerichte acties. Op het liberale congres in oktober gingen boze militanten toen in de clinch met hun eigen collega-agenten. Met duw- en trekwerk moesten die vermijden dat de bonden het gebouw binnen raakten. 

Het was de eerste van vele acties. De nieuwjaarsreceptie van de liberalen werd verstoord en toenmalig voorzitter Lachaert kreeg in februari voetzoekers in zijn richting toen hij in de West-Vlaamse stad Oudenburg een lezing ging geven. Een geplande actie van de politiebonden leidde er zelfs toe dat een evenement met Lachaert werd afgelast, omdat zijn veiligheid in gevaar was.

Het water tussen de minister en de bonden is diep en de kans lijkt klein dat daar de laatste maanden van de legislatuur nog verandering in komt. "Los van wat er nu gebeurt, was het al heel moeilijk om nog met hem samen te werken. We hebben totaal geen vertrouwen in hem", zegt Dehaes. Sinds het conflict blijven de vakbonden het grootste deel van de tijd afwezig van de overlegmomenten met de regering. De vooropgestelde hervormingen - zoals bijvoorbeeld de nieuwe politieopleiding waar minister Verlinden werk van wil maken - lijken zo een stille dood te sterven.