Om het drugsprobleem in Brussel onder controle te krijgen, is een goede samenwerking tussen alle betrokken actoren cruciaal, benadrukt drugscommissaris Ine Van Wymersch in "De ochtend" op Radio 1. Maar dan moet iedereen ook voldoende mensen en middelen krijgen. Op dit moment is daar geen geld voor, maar "er zijn wel creatieve oplossingen", aldus Van Wymersch. Ze pleit voor een "drugsfonds", zoals in Spanje. Via zo'n fonds moet het geld van de criminelen terugvloeien naar justitie, politie en hulpverleners.
Dossier
Drugscommissaris Ine Van Wymersch pleit voor "drugsfonds": "Misdaadgeld laten terugvloeien naar politie, justitie en hulpverlening"
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
"We moeten de drugsproblematiek aan de wortels aanpakken", zegt de drugscommissaris. Enkel inzetten op handhaving zal volgens haar het probleem niet oplossen. "Het heeft geen zin dat de politie gebruikers arresteert, om ze dan een paar uur later weer vrij te laten, omdat er te weinig elementen zijn voor vervolging."
Van Wymersch ziet drie domeinen die belangrijk zijn als we de drugsproblematiek in ons land onder controle willen krijgen: "Ten eerste is er de handhaving: politie en justitie. Daarnaast spelen ook hulpverlening en preventie een belangrijke rol. En tot slot is er de infrastructuur."
Enkel inzetten op handhaving is de oplossing niet, denkt Van Wymersch. "Ik denk dat iedereen beseft dat deze mensen in een kwetsbare maatschappelijke situatie zitten en dat de oplossing niet alleen van politie en justitie zal komen. Hun rol is de hulpverleners ondersteunen, zodat zij hun werk veilig kunnen doen."
Ine Van Wymersch: "Wat we leren uit het Zuidstation, kunnen we ook gebruiken in andere situaties"
Drugsfonds
Om ervoor te zorgen dat alle betrokken actoren hun werk kunnen doen, zijn er extra centen nodig. "Overal is men vragende partij voor meer mensen en middelen", beseft Van Wymersch. "Maar er is te weinig geld en dus moeten we op zoek naar creatieve oplossingen."
"Er zijn op dat vlak mogelijkheden", zegt de drugscommissaris. Ze verwijst bijvoorbeeld naar Spanje waar ze werken met een "drugsfonds". "Het geld van de criminelen vloeit via dat fonds terug naar de hulpverlening, maar ook naar politie en justitie."
Het drugscommissariaat buigt zich op dit moment onder meer over hoe zo'n fonds bij ons concreet zou werken en zal het resultaat voorleggen aan de regering en aan de Nationale Veiligheidsraad. "Als dat voorstel wordt opgenomen in het volgende regeerakkoord, kunnen we daar vanaf de volgende legislatuur mee aan de slag en kunnen we structureel iets veranderen."
Vlaams minister van Omgeving, Justitie en Handhaving, Zuhal Demir (N-VA), steunt het pleidooi van de drugscommissaris. Demir is al langer vragende partij voor een boetefonds om illegaal gedumpt drugsafval in de toekomst te kunnen opruimen op kosten van drugsveroordeelden. De minister vindt het jammer dat de bevoegde federale beleidsmakers op dat vlak "geen actie ondernemen".
“Er gaat groot geldgewin gepaard met drugscriminaliteit", aldus Demir. "Daarom wil ik tot een systeem komen waarbij we de financiële middelen uit het drugcircuit kunnen inzetten in de preventie, begeleiding van slachtoffers van drugcriminaliteit, maar ook in de sanering van de gebieden waar de chemische restproducten van druglabo’s werden gedumpt.”
Het Centraal Orgaan voor Inbeslagneming en Verbeurdverklaring (COIV) beheert in België de inbeslagnames in strafzaken van zaken met een bepaalde waarde. Dat kan gaan om gestolen goederen, vastgoed, juwelen, cash geld, geldsommen op bankrekeningen, ...
Het COIV beheert de in beslag genomen goederen en gelden totdat de rechtbank de verbeurdverklaring of teruggave beveelt. Bij een eventuele verbeurdverklaring worden door het COIV beheerde vermogensbestanddelen overgedragen naar de FOD Financiën.
In het jaarverslag 2022 van het COIV lezen we dat politie en parket vorig jaar in totaal voor 115 miljoen euro in beslag hebben genomen. Ongeveer 10 procent daarvan is geld dat rechtstreeks te maken heeft met drugshandel. In 2022 werd bijna 25 miljoen euro teruggegeven en meer dan 17,6 miljoen euro verbeurd verklaard.
Brussel-Zuid en Brussel-Noord
In Brussel blijkt vooral crack een groot probleem te zijn. "Het is de drug van de armen", zegt Van Wymersch. "Ze gebruiken het om even aan de realiteit te ontsnappen. Maar na de "high" komt vrijwel onmiddellijk de "crash"."
Onder meer in en rond de stations Brussel-Zuid en Brussel-Noord wordt die problematiek pijnlijk duidelijk. "Reizigers zien er vaak mensen op de grond liggen die volledig van de wereld zijn. Langdurige gebruikers beginnen ook te hallucineren en dwalen dan verward rond door de gangen van het station."
Dat druggebruik brengt logischerwijs vaak criminaliteit met zich mee. "Het is een verslaving. Mensen leven van dosis naar dosis en plegen criminele feiten om sneller aan die volgende dosis te kunnen geraken." Of ze gaan bedelen. "Want niet alle gebruikers belanden in de criminaliteit", benadrukt Van Wymersch. "Maar ook bedelen zorgt voor overlast in de stationsbuurten."
Een van de manieren waarop Van Wymersch de problematiek in de stations wil aanpakken, is door de infrastructuur aan te passen. Zo zijn er volgens haar te veel toegangswegen tot de stations, waardoor de spoorwegpolitie minder zicht heeft op wie er allemaal binnenkomt en zijn er ook te veel plaatsen waar dealers drugs kunnen verstoppen. "We hebben Infrabel en NMBS gevraagd de infrastructuur onder de loep te nemen", zegt ze op Radio 1.
