De vijf boeken van de week: verhalen van Erwin Mortier, Dany Verstraeten blikt terug en Jonas Boets in het spoor van Pieter Aspe  

In afwachting van een nieuwe, lijvige roman komt Erwin Mortier met een bundel korte verhalen: “Glorie en Heerlijkheid. Eindelijk ook verhalen” (uitgeverij De Bezige Bij). Het genre noemt Mortier "een literaire speeltuin, een schrijverslaboratorium waarin alles mogelijk is en niets te gek”. Hij hoopt dat iedereen evenveel plezier beleeft tijdens het lezen als hij tijdens het schrijven ervan. 

Als lezer word je meegezogen in een wereld van koffietafels, engelenmakers, klokkenmakers, pastoors, witte asperges in boter, blinde vinken, maïsvelden en jongenszweet. Mortier schetst in zijn kortverhalen een heel specifiek Vlaanderen. Het is het landschap van zijn kindertijd en jeugd in Hansbeke dat ook zijn literair landschap vormt, bevolkt met schrijvers zoals Cyriel Buysse, Virginie Loveling en Monika van Paemel. De verhalen gaan over de spanning tussen het dorp en de stad, de plattelandsbewoners en de bourgeoisie, tussen de kerk en het dorpskasteel dat steevast de burgemeester levert. 

Een ander terugkerend thema is het ouder worden, dat Mortier met een mengeling van afgrijzen en verwondering beschrijft. De jongens in zijn verhaal zijn puur, levenskrachtig en dierlijk. In “Onder de bramen” heeft Mortier het over de onvoorstelbaarheid van nooit meer jong zijn. Volgens de schrijver is ouder worden te omschrijven als een omgekeerde puberteit. Zelf wil hij niet meer terug "naar de 18-jarige bleekneus die hij was", vertelt hij op Radio 1.

Deze week hoor je in het Radio 1-programma "Zandman"  trouwens het volledig bewaard vervolgverhaal "Cécile van Renterghem grijpt haar kans". Erwin Mortier schreef het in 1990 voor Studio Brussel, negen jaar voor zijn officiële debuut "Marcel".  

Dany Verstraeten (67) presenteerde de allereerste nieuwsuitzending bij de start van de commerciële zender VTM in 1989, aan de zijde van Nadine De Sloovere. Deze week neemt hij afscheid van de VTM-kijker. Een lange carrière als nieuwsanker zit erop, goed voor ontelbare verhalen voor en achter de schermen, die Verstraeten bundelt in "Verankerd" (uitgeverij Ertsberg). 

Verstraeten zette zijn eerste stappen in de media in de jaren 80 bij de VRT. In 1989 maakte hij de overstap naar VTM. Zijn baard moest eraf en tijdens zijn allereerste nieuwsuitzending ging het over de prijs van de tomaten. De nieuwe stijl van het VTM Nieuws dwong de toenmalige VRT een nieuwe koers te varen. Verstraeten maakte de verandering van het medialandschap onder invloed van de komst van de eerste commerciële zender mee vanop de eerste rij, zo getuigt hij in "Verankerd".

In de 35 jaar dat Verstraeten nieuwsanker was, is er heel wat gebeurd. "Het meest memorabele moment, was toen koning Boudewijn stierf", vertelt hij op Radio2. "We hebben toen van 8 uur ’s ochtends tot ’s avonds laat nieuwsbulletins gemaakt. Heel België keek mee, dus je wil je bewijzen.” In het boek onthult hij dat hij die dag worstelde met hevige darmklachten die hij onder controle hield met medicatie. De kijker merkte er niets van.

Zijn hele carrière slaagde Verstraeten erin zijn gezin en privéleven uit de schijnwerpers te houden. Een concreet plan voor na zijn pensioen heeft hij niet, behalve het voornemen om meer tijd bij zijn vrouw en twee kinderen door te brengen. 

Commissaris Pieter Van In, het geesteskind van de overleden schrijver Pieter Aspe, is ongetwijfeld één van de bekendste politiecommissarissen uit Vlaanderen. De uitgeverij wilde zijn geliefde personage nieuw leven inblazen en kwam terecht bij Jonas Boets die tekent voor de prequel "Reünie" (uitgeverij Manteau).

"Toen de vraag werd gesteld, moest ik er toch even over nadenken", geeft Boets toe. "Maar de 'ja' kwam eigenlijk vrij snel." Boets is de auteur van de jeugdboekenreeks "Little Liar Club" en schrijft ook voor volwassenen. Al snel kreeg hij het vertrouwen van de familie om in de voetsporen van Pieter Aspe de reeks met commissaris Van In voort te zetten. De uitgeverij wist ook de vaste redactrice, die met pensioen was, te overtuigen mee te werken aan "Reünie".  Bovendien kent Boets het universum van Van In zeer goed: zijn vader - Herman Boets - vertolkte de wetsdokter Leo Vanmaele in de televisieserie "Aspe". 

In de prequel maakt de lezer kennis met de jonge Van In, die zijn eerste stappen zet als politiecommissaris. "Hij is vrijgezel, stug en nors, maar ook sexy en charmant", vertelt Boets op Radio 1. In "Reünie" wordt Van In belast met het onderzoek naar de moord op een priester-leraar tijdens een reünie in het Brugse Sint-Lodewijkscollege. Samen met zijn collega Guido Versavel graaft hij in het verleden van de aanwezigen op de reünie. 

"Als er een verfilming komt, zal men niet uitkomen bij Herbert Flack en mijn vader", grapt Boets. En ja: Van In drinkt ook in de prequel zijn geliefde Duvel. "Het scenario voor een tweede boek ligt klaar, maar het is afwachten hoe "Reünie" het doet", verklapt Boets. 

In 1984 ziet de 17-jarige Rik Van Puymbroeck zijn vriend verongelukken. Wie hij vandaag is - ook als journalist bij "De Tijd"-  is bepaald op die noodlottige dag via de boeken die hij leest, de muziek die hij beluistert, de interviews die hij afneemt. In zijn debuutroman "Treurwil" (uitgeverij De Bezige Bij) staat Van Puymbroeck stil bij wat dat verdriet de voorbije veertig jaar met hem heeft gedaan. 

Het boek kreeg de titel "Treurwil", naar de boom treurwilg. Van Puymbroek zag er de betekenis in van de wil om te treuren. "Als mensen sterven, wordt al gauw gezegd: verdriet slijt", licht de auteur toe op Klara. Verdriet, zo heeft hij zelf ervaren, blijft maar verandert wel. "Mocht het weggaan dan zou het betekenen dat de persoon die verloren is, niet zo belangrijk is geweest. Ik wil het verdriet ook blijven voelen." 

Later zou Van Puymbroeck ook nog zijn broer, vriend en moeder verliezen. Als journalist heeft hij veel geschreven over het thema in reportages en interviewreeksen. Toen kwam het voorstel van de uitgeverij zijn persoonlijk verhaal, dat hij al veertig jaar meedraagt, neer te schrijven. Tijdens het schrijfproces, twijfelde hij en hij vroeg hij zich af: "Heeft iemand er iets aan?". Twee weken na het verschijnen van "Treurwil" krijgt hij heel veel reacties, ook van mensen die hij niet kent, over verdriet willen vasthouden. "De mensen zijn blij dat ze niet alleen zijn met dat gevoel." 

"Treurwil" is voor Van Puymbroeck een heel persoonlijk boek geworden, met verwijzingen naar citaten uit de literatuur en muziek: bij het boek hoort een gelijknamige Spotify-speellijst.

Filmjournalist Robin Broos koestert sinds zijn eerste bezoek aan de bioscoop voor de film "Fantasia" een grote passie voor alles wat met Disney te maken heeft. In "Do you speak Disney? Spraakmakende feiten en verhalen uit een eeuw Disney" (uitgeverij Lannoo) bundelt hij verhalen, schandalen en verrassende weetjes over Walt Disney, de animatiefilms, de muziek, de parken en het bedrijf. 

Werknemers van The Walt Disney Company worden bij de voornaam aangesproken. Dat gold ook voor Walt Disney die zichzelf op televisie "Oom Walt" noemde.  Dit gaf hem het aura van een vriendelijk man. Maar was hij dat ook? Als tiener las Broos zijn biografie en was hij teleurgesteld. Disney bleek een vrouwenhater, racist en FBI-infiltrant te zijn. "Ik ben fan van het merk, niet van de man", vertelt Broos op Radio 1, die hoopt met zijn boek nuance te brengen in de beeldvorming rond Walt Disney en co. 

Het grote succes voor Walt Disney kwam er met Mickey Mouse, de eerste cartoonfilm mét geluid en waarvoor Disney zelf de stem leverde. Hij bedacht nog meer innovaties zoals "de zeven jaren-regel" die verklaart waarom, generatie na generatie, kinderen opnieuw kennismaken met de Disney-tekenfilms.  

Ook de soundtracks hebben terugkerende elementen zoals de "I want song". Dit is het lied aan het begin van de tekenfilm waarin het hoofdpersonage zingt wat het wil en wat er gaat gebeuren zoals in "De kleine zeemeermin", waarin hoofdpersonage Ariël graag mens wil worden. 

In het boek staat ook de lijst met de 26 Oscarwinnende films: prijzen die Walt Disney zelf in ontvangst heeft mogen nemen. Maar niet alle films waren een succes en hebben een plaats verworven in het collectieve geheugen, vertelt Broos. "Door de concurrentie met PIXAR wilde Disney ook dat soort animatiefilms maken met enkele miskleunen tot gevolg."

Bij leven heeft Walt Disney maar één pretpark gebouwd. Ondertussen zijn er zes parken, die Broos allemaal heeft bezocht: een kinderdroom die uitkwam.