Voedselprijzen stijgen in België niet sneller dan in buurlanden

In de eerste helft van dit jaar gonst het van de geruchten dat ons land ten prooi valt aan “graaiflatie”. Dat is het fenomeen waarbij bedrijven hun prijzen meer verhogen dan nodig is om hun gestegen kosten (zoals duurdere grondstoffen) te dekken. “Inflatie door hebzucht”, zo noemen experten het, en dat op een moment waarop de koopkracht van de bevolking onder druk staat.

Minister van Economie Pierre-Yves Dermagne (PS) vraagt aan Fevia, de federatie van de Belgische voedingsindustrie, om snel oplossingen te vinden om de prijs van de winkelkar te verlagen. Die laatste reageert lauw: in een brief belooft de federatie “dat elke speler in de agro-voedselketen extra aandacht zal besteden aan het probleem van de inflatie van de voedingsprijzen”.

“Te soft”, vindt Dermagne. Daarom beslist hij in juni om een maandelijkse monitoring van de voedselprijzen te activeren. Deze taak is weggelegd voor het zogenoemde Prijzenobservatorium. 

De overheidswaakhond bestudeert nauwgezet verschillen in prijsevolutie in de voedingssector tussen België en de buurlanden. Om precies te zijn worden de supermarktprijzen van tien producten – kaas, bloem, pasta, melk, brood, andere bakkerijproducten, vleeswaren, varkensvlees, rundsvlees en suiker – uitgevlooid.

De eerste resultaten zijn nu bekend. Daaruit blijkt dat de supermarktprijzen van juni – geanalyseerd in juli – in ons land niet sneller zijn gestegen dan in andere landen. “Er zijn op dit moment geen indicaties van abnormale prijsevoluties in België in vergelijking met de buurlanden”, klinkt het formeel.

“De prijsstijgingen zijn hoog in ons land, maar onze buurlanden hebben dezelfde stijgingen gekend. In Duitsland het meest, in Frankrijk het minst, en België en Nederland zitten in de middenmoot.” Voor sommige producten, zoals vlees en suiker, ligt de prijsevolutie zelfs lager in België dan in de buurlanden.

Els Breugelmans, retailexpert en professor marketing aan de KU Leuven noemt de resultaten in "De ochtend" op Radio 1 "geruststellend". Er lijkt vooralsnog geen sprake van graaiflatie. "Er zijn alleszins geen duidelijke indicaties die daarop wijzen. Misschien wel bij individuele producten, maar zeker niet op grote schaal", aldus Breugelmans. “De monitoring loopt de komende maanden wel verder”, benadrukt Dermagne. 

Dat de voedselprijzen in ons land niet sneller stijgen dan in de buurlanden is één ding, maar feit is wel dat prijzen van sommige producten hier sinds jaar en dag structureel hoger liggen dan in pakweg Frankrijk en Duitsland. Dat probleem wordt in de maandelijkse monitoring niet in kaart gebracht.

"Dranken zijn in Frankrijk bijvoorbeeld altijd goedkoper dan bij ons", zegt Laura Clays van Testaankoop. En dat geldt ook voor andere producten. Daarom blijft de consumentenorganisatie eisen dat de overheid de prijzen van een aantal basisvoedingsproducten plafonneert. 

Om te achterhalen waarom bepaalde supermarktprijzen in België fundamenteel hoger liggen, doet het Prijzenobservatorium een bijkomend onderzoek. Concreet bekijkt de waakhond hoe bedrijven concurreren, welke verschillen in wetgeving er zijn en welke verschillen in supermarktkosten er zijn (denk aan belastingen en salarissen). 

Breugelmans heeft alvast een idee welke zaken de minister onder de loep kan nemen. Ze verwijst onder meer naar de loonhandicap in België, maar ook naar de bijkomende kosten om reclamecampagnes in twee talen op te stellen en onze btw-wetgeving. De eerste bevindingen van dat bijkomend onderzoek worden in de herfst verwacht. Er worden ook meer voedingsproducten bestudeerd. 

Volgend jaar zullen daarbovenop babyproducten, met name voeding en luiers, onder de loep worden genomen. “Daar zijn wel degelijk vermoedens van aanzienlijke winstmarges, wetende dat ouders bereid zijn veel te betalen om hun kind het beste te bieden”, duidt Dermagne.