Rusland is bereid om het graanakkoord "binnen enkele dagen" nieuw leven in te blazen, maar alleen als het Westen de beperkingen op de uitvoer van Russische landbouwproducten opheft. Dat heeft president Poetin herhaald na een ontmoeting met zijn Turkse ambtgenoot Erdogan. Geen grote doorbraak dus, zo lijkt het. Toch gelooft Erdogan erin dat er snel een oplossing gevonden kan worden.
Poetin wil graanakkoord enkel nieuw leven inblazen als Westen beloftes over uitvoer Russische landbouwproducten nakomt
Freek Willems
Gepubliceerd:
De Russische president Vladimir Poetin ontving de Turkse president Recep Tayyip Erdogan in de Russische badstad Sotsji, aan de Zwarte Zee. Naast verschillende aspecten van een nauwere, bilaterale samenwerking stond ook het door Rusland opgeblazen graanakkoord op de agenda.
Dat akkoord, bemiddeld door Turkije en de Verenigde Naties, liet Oekraïne toe om graan uit te voeren uit de havens aan de Zwarte Zee die bijna alle in bezet gebied liggen. Rusland stapte in juli uit het graanakkoord omdat het Westen zich niet aan een aantal afspraken in het akkoord zou houden.
Het ging dan onder meer over de uitvoer van Russische landbouwproducten. Volgens Rusland zijn daar nog altijd obstakels voor. Hij noemde problemen met de logistiek, verzekeringen en de sancties tegen Russische banken. Nochtans maakt de uitvoer van die producten deel uit van het graanakkoord.
Positieve boodschap
Na afloop van het gesprek benadrukten de twee leiders de positieve ingesteldheid van Rusland, dat bereid is om het graanakkoord "binnen enkele dagen" nieuw leven in te blazen. Maar dan moet het Westen zich wel eerst aan de gemaakte afspraken houden. In dat opzicht blijft Poetin dus eigenlijk bij hetzelfde standpunt als in juli, toen hij het akkoord opblies, en lijkt het gesprek met Erdogan geen grote doorbraak te hebben opgeleverd.
Toch uitte ook Erdogan zich in positieve bewoordingen. Hij gelooft erin dat er snel een oplossing gevonden kan worden. Maar ook hij verwees naar bepaalde "gaten" in het akkoord. Volgens de Turkse president heeft Turkije in overleg met de Verenigde Naties nieuwe voorstellen gedaan. Erdogan zei wel dat Oekraïne zijn standpunten moet afzwakken. Alternatieven voor het graanakkoord noemde hij geen duurzame oplossingen.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Koeleba liet verstaan dat hij nu een gesprek verwacht tussen Erdogan en de Oekraïense president Volodimir Zelenski.
Gratis graan voor Afrika
Poetin kondigde tijdens de persconferentie met Erdogan ook aan dat Rusland dicht bij een akkoord staat om gratis graan te leveren aan zes Afrikaanse landen. Dat initiatief werd eerder deze zomer al bekendgemaakt tijdens de Russisch-Afrikaanse top in Sint-Petersburg.
Volgens Poetin zou het graan in de komende twee à drie weken geleverd kunnen worden. Dat zou via Turkije gebeuren, met steun van Qatar. Volgens Poetin zou het om 1 miljoen ton graan gaan.
Nieuwe bombardementen op Oekraïense havens
Rusland heeft afgelopen nacht overigens opnieuw graan- en haveninfrastructuur gebombardeerd in de regio Odessa, in het zuiden van Oekraïne. Het zette daarvoor een twintigtal drones in.
In Izmail, een belangrijke haven aan de Donau, werden onder meer opslagplaatsen voor graan en landbouwvoertuigen beschadigd. Oekraïne kon naar eigen zeggen de meeste drones uit de lucht halen, maar enkele raakten wel hun doel.
Ook in de nacht van zaterdag op zondag waren er bombardementen op de Oekraïense haveninfrastructuur. Toen werd de Donau-haven van Reni bestookt. Volgens Oekraïne werden ook die drones grotendeels uit de lucht gehaald, al troffen sommigen blijkbaar ook hun doel. Zo doken er beelden op van een enorme explosie in de haven.
Rusland neemt al sinds juli haven- en graaninfrastructuur in het zuiden van Oekraïne onder vuur, nadat het uit het graanakkoord is gestapt. Daardoor is de export van graan uit Oekraïne via de Zwarte Zee bijna onmogelijk geworden.
Volgens Oekraïne probeert Rusland er nu met de bombardementen voor te zorgen dat Oekraïne ook geen graan meer kan uitvoeren via de Donauhavens, een alternatief voor de Zwarte Zeehavens.
De aanvallen op de Oekraïense havens in het zuiden zijn niet zonder risico. Sommige havens liggen op enkele honderden meters van de Roemeense grens, een NAVO-lidstaat. Volgens het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken zouden er afgelopen nacht drones zijn neergekomen en ontploft op Roemeens grondgebied. Oekraïne heeft daar naar eigen zeggen ook "fotografisch bewijs" van.
Maar het Roemeense ministerie van Defensie ontkent "stellig" dat dat gebeurd is. Volgens het ministerie was er "geen directe bedreiging" voor Roemenië door de Russische aanvallen. Al veroordeelt het de aanvallen wel.
