Jessica uit Etterbeek kon gender laten aanpassen op  identiteitskaart, maar voor voornaam moet ze naar Roemenië

Transgender vrouw Jessica uit Etterbeek heeft haar gender laten aanpassen op haar identiteitskaart. Maar toen ze ook haar naam wou laten veranderen, zorgde dat voor problemen. "Ik woon al tien jaar in België, toch sturen ze me naar Roemenië voor de naamswijziging", zegt ze. "Dat terwijl Roemenië een homo- en transfoob land is." Jessica vertrok om die redenen zo'n tien jaar geleden naar België. In 2021 verhuisde ze naar Etterbeek, een jaar later in 2022 trouwde ze met een Belg.

In oktober 2022 werd de aanvraag voor een juridische geslachtwijziging goedgekeurd. Op haar Belgische identiteitsbewijs staat nu een "F". Tot zo ver geen problemen. Maar nu blijkt dat geslachtswijziging en de naamswijzigingen niet op elkaar zijn afgestemd in de wet. Dat wil zeggen: alleen bepaalde groepen buitenlanders die in België verblijven – erkende vluchtelingen en staatlozen - kunnen hun naam laten wijzigen door de gemeente. De anderen moeten daarvoor terugkeren naar het land waarvan de persoon paspoorthouder is.

De inconsistentie in de wet werd een decennium geleden al opgemerkt door Laurens Guinee, vandaag advocaat bij advocatenkantoor Intolaw. In 2013 stelde hij vast dat buitenlandse transpersonen hun voornaam niet kunnen wijzigen. Hij stelde ook vast dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen buitenlanders die staan ingeschreven in het bevolkingsregister en buitenlanders ingeschreven in het vreemdelingenregisters.

"Ik ben een vrouw, ik stel me voor als vrouw, maar als je naar mijn identiteitskaart kijkt, zie je mijn geboortenaam, Andrei", zegt Jessica. "Soms zie ik mensen verbaasd kijken als ze mijn identiteitskaart zien, dan zeg ik snel dat er een typefout geslopen is in mijn voornaam. Als je je geslacht en handtekening kunt veranderen, waarom de naam op je ID-kaart dan niet? Het is absurd."

"De naam op mijn identiteitskaart zorgt voor enorm veel problemen", zegt Jessica. "Ik heb moeite met werk vinden, omdat mijn naam niet is aangepast. Als ik aan de telefoon praat met een mogelijke werkgever, is alles in orde. Maar zodra ik mijn identiteitskaart met mannelijke voornaam laat zien, is het een nee", zegt Jessica aan BX1 en dat bevestigt ze ook aan de redactie van BRUZZ.

Hoeveel mensen in dezelfde situatie zitten, is moeilijk te schatten. Uit een recent rapport van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen blijkt dat bijna 600 mensen in 2022 hun genderidentiteit hebben aangepast.

Volgens belangenorganisatie Genre Pluriel is ongeveer vijf procent van de Brusselse en Belgische bevolking transgender of intersekse. Het aandeel niet-Belgen van de Brusselse bevolking is dat 36,9 procent. Oftewel: de kans is heel groot dat Jessica niet de enige is. "Er zijn mensen die het gewoon opgeven", zegt Jessica. "En zelfs als er vijfduizend mensen zijn zoals ik, zal maar één procent getuigen. Stel dat mijn ouders niet op de hoogte zouden zijn, dan zou ik het ook niet durven zeggen."

Wat zijn Jessica's opties? Naar Roemenië gaan voor de naamswijziging, valt af. De tweede optie: afwachten tot ze officieel Belg is. Een vervelende bijkomstigheid: Jessica voldeed al aan de criteria om Belg te worden, maar kan geen beroep meer doen op de bewijzen van werk en studie. Het rijksregisternummer van "Andrei" is verdwenen toen Jessica haar nieuwe rijksregisternummer kreeg. Via het huwelijk Belg worden, kan nog wel. Dat zou een oplossing kunnen bieden. Jessica is nu ruim een jaar getrouwd. In juli 2025 kan ze de nationaliteitsaanvraag starten, dat duurt waarschijnlijk een jaar. In 2026 zou ze haar naam kunnen laten passen bij haar handtekening, foto en de "F" van "femme".