Van klacht over mogelijk digitaal kindermisbruik tot enkelband: reconstructie van het onderzoek waarin ook Sven Pichal verdacht wordt

Het onderzoek start begin augustus, nadat er een klacht over het delen van beelden van seksueel kindermisbruik binnengekomen was bij de speurders in Antwerpen. Met die informatie is de politie aan de slag gegaan. "De ernst van de feiten werd meteen duidelijk", zegt Kristof Aerts van het parket van Antwerpen. "Nog diezelfde avond werd dan ook een onderzoeksrechter aangesteld door de ernst van de feiten, de noodzaak om bewijselementen veilig te stellen en de enorme impact van deze feiten op slachtoffers."

Meteen erna wordt een eerste verdachte gearresteerd. Het gaat om een 34-jarige man uit de buurt van Antwerpen. De raadkamer bevestigt op 18 augustus zijn aanhouding. Hij wordt verdacht van bezit en verspreiden van beelden van seksueel misbruik van minderjarigen. 

Uit het onderzoek van zijn gsm en computer kwamen nog andere namen naar boven, en een van hen is VRT-presentator en radiomaker Sven Pichal.

Pichal wordt donderdag 24 augustus thuis door de politie opgepakt en verhoord in een onderzoek dat loopt naar beelden van kindermisbruik. 

Nadat hij de nacht in de politiecel doorgebracht heeft, moet hij vrijdag 25 augustus voor de onderzoeksrechter komen. Die verhoort hem opnieuw, en houdt hem op vraag van het parket aan. Om iemand aan te houden moet er voldaan worden aan (een van) de volgende criteria: 

1. Ernst van de feiten: het moet gaan om ernstige feiten, en er moeten ernstige aanwijzingen van schuld zijn tegen de verdachte. 

2. Collusiegevaar: als het risico bestaat dat de verdachte andere betrokken personen zou waarschuwen, dat kan dan gaan over medeverdachten of slachtoffers. 

3. Vluchtgevaar: als het risico bestaat dat de verdachte zou vluchten. 

4. Recidivegevaar: als het risico bestaat dat de verdachte zich schuldig zou maken aan nieuwe feiten. 

5. Obstructiegevaar: als het risico bestaat dat de verdachte het onderzoek zal tegenwerken door bijvoorbeeld bewijsmateriaal te laten verdwijnen. 

Zaterdag 26 augustus dient Pichal bij monde van zijn advocaat Walter Damen zijn onmiddellijke ontslag in bij de VRT. "Wat die redenen precies waren, wisten we niet. Maar het bleek toch onmiddellijk om ernstige redenen te gaan", zegt VRT-woordvoerder Bob Vermeir. "Wij zijn niet betrokken in het onderzoek."

Dit was de letterlijke communicatie: "Sven Pichal heeft besloten ontslag te nemen bij de VRT om persoonlijke redenen. Sven zal zich professioneel laten begeleiden en zich terugtrekken uit het publieke leven.  Sven zal verder geen commentaar geven en wenst iedereen te bedanken die hem heeft gesteund."

Het onderzoek is nog volop lopende, maandag 28 augustus wordt er bijvoorbeeld nog een huiszoeking uitgevoerd in de gebouwen van de VRT, waar Sven Pichal een bureau had. 

De raadkamer beslist dat Pichal aangehouden blijft, maar onder elektronisch toezicht geplaatst wordt. Dat betekent dat hij de gevangenis mag verlaten met een enkelband. Maar enkele uren na die beslissing laat het parket weten dat het in beroep gaat tegen die beslissing. Dat betekent dat de kamer van inbeschuldigingstelling zich over de zaak moet buigen.

Normaal gezien moet de kamer van inbeschuldigingstelling zich op 12 september buigen over het beroep van het parket. Maar er is "een uitzonderlijke situatie, die eerst opgehelderd moet worden", zeggen de advocaten van Pichal. Enkele stukken ontbraken in het dossier, en moesten nog toegevoegd worden, zo wordt later duidelijk. 

De zaak van een andere verdachte, B.D., wordt wel behandeld. Hij moet voorlopig in de gevangenis blijven, oordeelt de kamer van inbeschuldigingstelling. De redenering? Het gevaar voor recidive en collusie (informatie of gegevens delen met anderen, red.) is te groot, klinkt het. 

Op dinsdag 19 september beslist de kamer van inbeschuldigingstelling dat het risico op herval te groot is en dat Pichal voorlopig in de cel moet blijven. Ook zijn advocaten dringen daar overigens op aan. 

In "De afspraak" legt de advocaat van Pichal, Walter Damen, uit waarom hij voorlopig niet naar huis kan gaan. "We hebben een bewuste keuze gemaakt, omdat ik, in samenspraak met hem, ook vond dat hij niet in staat was om naar huis te gaan. Een gevangenis kan een rustplaats zijn, hoe raar dat ook klinkt." (...) "We bezoeken hem frequent om te bekijken hoe hij ooit kan terugkeren naar de maatschappij. We moeten dat zorgtraject klaar hebben. Dat is niet evident. Een advocaat is verantwoordelijk voor het welzijn van de maatschappij, en van zijn cliënt."

In de loop van september en oktober moeten de drie verdachten verschillende keren voor de raadkamer (of voor de kamer van inbeschuldigingstelling) komen. Maar telkens wordt hun aanhouding verlengd. 

Er is ook een psychiater aangesteld om de verdachten te onderzoeken. 

Op maandag 20 november beslist de raadkamer (opnieuw) dat Sven Pichal aangehouden blijft, maar onder elektronisch toezicht. Dat betekent dus dat hij de gevangenis mag verlaten met een enkelband. Deze keer gaat het parket niet in beroep en dus zal hij nu effectief vrijkomen met die enkelband. Dat zal overigens niet meer vandaag zijn, want het kost wel wat tijd om zo'n enkelband te regelen. 

We horen dat er verschillende redenen zijn. Zo zouden de psychiatrische verslagen afgerond zijn intussen, zou Pichal goed meegewerkt hebben aan het onderzoek en zou er een begeleidingsplan opgesteld zijn - dat hij ook buiten de gevangenis zal verderzetten. De wachtlijsten voor een residentiële opname waren maandenlang (het eerste intakegesprek zou pas in juni 2024 kunnen plaatsvinden) en dus is er gekozen voor een begeleiding thuis. 

Er zou ook geen gevaar meer zijn voor collusie (informatie of gegevens delen met anderen, red.), wat betekent dat alle verdachten zullen ondervraagd zijn en de politie ervan uitgaat dat ze de nodige informatie intussen verzameld hebben. Pichal mag wel geen contact hebben met de andere verdachten in dit dossier. 

Bij een enkelband is het zo dat een verdachte een vaste verblijfplaats moet hebben en die niet zomaar mag verlaten. Dat wordt ook gecontroleerd. Pichal zal dus alleen mogen buitenkomen als dat nodig is voor het onderzoek of de gerechtelijke procedure, als er een medisch noodgeval is, bij overmacht - denk aan brand - of als er vooraf toestemming is. 

Een tweede verdachte, B.D., is ook voor de raadkamer gekomen. Wat er over hem beslist is, is nog niet duidelijk. Een derde verdachte zit wel nog in de cel.