Poetin reageert (nog) niet op vermoedelijk overlijden Wagnerbaas Prigozjin, lichamen vliegtuigcrash zijn geborgen

Een nacht na de fatale crash blijven veel vragen onbeantwoord. Gisteren stortte in de buurt van Moskou een privévliegtuig neer. De tien inzittenden kwamen om en de Russische luchtvaartautoriteit wist vrij snel te melden dat de namen van Prigozjin en Oetkin op de passagierslijst prijkten.

Ook berichten op aan Wagner gelinkte socialemediakanalen lijken de dood van Prigozjin te bevestigen. Die kanalen spreken over "verraders van Rusland" en mogelijke "catastrofale gevolgen". Het Kremlin wordt niet expliciet vermeld, maar velen denken dat het geen toeval kan zijn dat precies twee maanden na de opstand van Prigozjin tegen de Russische legerleiding, zijn vliegtuig crasht. President Poetin zei eerder dat alle "schuldigen gestraft" zouden worden. IN KAART - Het vliegtuig was op weg van Moskou naar Sint-Petersburg en stortte in het dorp Kuzjenkino neer:

Tot het vaststaat dat Prigozjin is omgekomen, houden verschillende leiders een slag om de arm. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock waarschuwt dat "geen snelle conclusies" getrokken kunnen worden over het lot van Prigozjin. Ook de Franse regering houdt zich op de vlakte, omdat er nog niet is in welke omstandigheden het vliegtuig precies is neergestort.

En ook de Europese Commissie blijft voorzichtig. "Bijna niets dat uit Rusland komt, is geloofwaardig. We hebben het nieuws over de dood van Prigozjin gezien, maar zoals veel andere zaken is dit dan ook moeilijk te verifiëren." Zo reageert een woordvoerder van de Europese Commissie.

De Commissie wil geen veronderstellingen maken over het lot van Prigozjin. "Het is niet aan ons om (zijn dood, red.) te verifiëren en dan te speculeren over de mogelijke gevolgen van zijn dood."

"De tien lichamen zijn geborgen. Je kan je wel voorstellen dat met de vlammenzee bij de crash de identificatie moeilijk zal verlopen", legt Groot Koerkamp uit. Het is nog te vroeg om de oorzaak van de crash aan te duiden. "Dat zien we bij elk vliegtuigongeval. Alle versies zullen worden onderzocht, van technisch mankement over menselijke fout tot externe omstandigheden."

Een Russische zakenkrant raadpleegde al luchtvaartexperts en zij vermoeden een externe factor, zoals een raket. Andere versies spreken over explosieven aan boord. Er zal een Russische commissie worden opgericht om de ware toedracht te achterhalen.

Groot Koerkamp vergelijkt het met de MH17-ramp destijds. "Er was een officieel onderzoek, maar er kwam ook andere informatie naar buiten, zoals verslagen van ooggetuigen en foto's van de wrakstukken (waaruit je bepaalde conclusies kan trekken). Er zullen parallel ook journalistieke onderzoeken lopen die misschien meer licht zullen werpen op deze zaak." Is de crash toeval? "Nee, dat is voor iedereen zonneklaar. Ook al de manier waarop het toestel neerstort - vrijwel loodrecht - en de getuigenissen over twee luide knallen zijn opmerkelijk. Er wordt breed gespeculeerd over wraakacties.", aldus Groot Koerkamp.

In de Russische pers wordt niet richting Kremlin gekeken. "Uiteraard niet", stelt Groot Koerkamp. "Er wordt gesproken over een terreurdaad tegen Rusland." President Poetin heeft officieel nog niet gereageerd, wellicht zal zijn woordvoerder vandaag wel met een verklaring komen.  Poetin sprak deze voormiddag via een videoverbinding wel meermaals de economische top van de BRICS-landen in Johannesburg (Zuid-Afrika) toe. Hij focuste zich op de uitbreiding van de BRICS-groep en de Russische hulp aan kwetsbare Afrikaanse landen. Hij hulde zich in stilzwijgen over de crash en zijn voormalige vriend Prigozjin.

De dood van twee sleutelfiguren zal bij het huurlingenleger van Wagner ongetwijfeld een impact hebben. Groot Koerkamp: "Prigozjin had nog maar net een video uitgebracht waarin hij in de Sahel van Mali leek te staan (foto onder). Zijn boodschap was dat de groepering zich zou concentreren op Afrika. Hoe dat nu verder moet, is moeilijk te zeggen. Prigozjin en Oetkin zijn niet de enige leiders bij Wagner. De groep is wel afhankelijk van Russische financiering. Het wordt interessant wat daarmee zal gebeuren." 

In Oekraïne zelf ligt men meer wakker van de oorlog dan van de vliegtuigcrash. Het land viert net vandaag zijn Onafhankelijkheidsdag. "Een cadeautje voor Onafhankelijkheidsdag." Dat bleek de eerste reactie in Oekraïne toen de berichten over de crash binnenkwamen, weet politicus Mark Demesmaeker (N-VA) die in Kiev is. Prigozjin wordt in Oekraïne gezien als leider van huurlingen die enkele van de wreedste gevechten uitvoerden. "Eén terrorist minder betekent minder stabiliteit in Rusland", vat een adviseur van de Oekraïense minister van Defensie samen.