Massaal veel jongen van keizerspinguïns hebben het jaar 2022 niet overleefd. Van de vijf kolonies die werden gemonitord, heeft maar één kolonie zich wél succesvol kunnen voortplanten. Boosdoener is het smeltende ijs op de Zuidpool. Het is de eerste keer dat wijdverspreid falen om voort te planten zo duidelijk verbonden is aan smeltend ijs.
Zo'n 10.000 kuikens van keizerspinguïns verdronken of doodgevroren door smeltende ijskappen
Het gaat niet goed met één van de grootste pinguïnsoorten op Antarctica: de keizerspinguïn. Veel jongen - naar schatting zo'n 10.000 - zijn gestorven door smeltende ijskappen.
Sinds 2018 houden onderzoekers vijf specifieke kolonies in het oog in de regio van de Bellingshausenzee, aan de westkust van zuidelijke continent. Het gaat om kolonies van 630 paren tot 3.500 paren.
Omdat tijdens de lente van vorig jaar een recordhoeveelheid zee-ijs verdween en afbrak, hadden de dieren geen stabiele plaats om hun eieren uit te broeden. Keizerspinguïns broeden hun eieren uit en voeden hun kuikens op op het ijs dat zich elke Antarctische winter rond het continent vormt en in de zomermaanden smelt.
Onderzoekers hebben satellietbeelden gebruikt om broedkolonies te bekijken. Op de beelden was pijnlijk duidelijk dat op sommige plaatsen in november al - op het einde van de lente - geen ijs meer lag. Dit gebeurde in 2021 ook al. De periode om te broeden wordt dus steeds korter en korter.
Dat is rampzalig voor de jonge kuikens. Die ontwikkelen hun volwassen waterdichte veren pas tegen de tijd dat ze normaal gesproken uitvliegen, eind december of januari. Ze concluderen dat er waarschijnlijk in vier van de vijf kolonies geen kuikens het hebben overleefd. Eén kolonie zou wel succesvol zijn geweest.
"Als het ijs onder hen breekt, dan zullen de jongen verdrinken of doodvriezen", zegt Peter Fretwell, onderzoeker van de British Antarctic Survey. Vorig jaar was er nog nooit zo weinig ijs op Antarctica en klimaatverandering zal dat alleen maar verergeren. Fretwell heeft vijf kolonies onderzocht, maar in totaal zijn er nog zo'n 62 op het continent. Naar verwachting hebben 13 kolonies zich niet succesvol kunnen voortplanten.
Waarschijnlijk ook dit jaar geen kuikens
Bovendien betekent de trage vorming van ijsschotsen in de afgelopen maanden dat de kolonies waarschijnlijk nog minstens een jaar lang geen kuikens zullen produceren. De maximale ijsbedekking in de winter, die normaal gesproken in september wordt bereikt, zal ver onder het normale niveau liggen.
"Dat dit kon gebeuren, verbaast me niet, maar dat het nu al is gebeurd, is schokkend. Ik dacht dat het pas veel later zou gebeuren", zegt Daniel Zitterbart, die al jarenlang onderzoek doet naar het leven op de Zuidpool.
"Een lichtpuntje voor de kolonies is dat ze andere oorden opzoeken die minder vatbaar zijn voor het smeltende ijs", legt Zitterbart uit. "Een kolonie kan één of twee slechte broedjaren overleven, maar de toekomst ziet er somber uit." Naar verwachting zal 90 procent van de Keizerspinguïnkolonies uitgestorven zijn tegen het einde van deze eeuw.

