Na drukke festivalzomer voor Vlaamse artiesten lijkt Nederlandstalige muziek populairder dan ooit: "Zingen in eigen taal is nu wel cool"

Kijken we vandaag binnen in enkele tienerkamers, dan treffen we daar vast menig poster aan van Camille, Metejoor of Pommelien Thijs. Spoelen we zo'n tien jaar terug, dan stuiten we hoofdzakelijk op posters van buitenlandse artiesten. “Vroeger werd er nogal neerbuigend gekeken naar Nederlandstalige muziek", vertelt Gerrit Kerremans, Algemeen Muziekcoördinator bij VRT.

"Iedereen wilde in het Engels zingen, in de hoop om op de radio gedraaid te worden en makkelijker te kunnen doorbreken in het buitenland. Want ook de media waren erg gefocust op Angelsaksische muziek.”

“Wie toch in het Nederlands wilde zingen, werd in de kleinkunst- of Vlaams populaire hoek geduwd. Je had slechts enkele uitzonderingen tijdens de jaren '80 en ‘90, met een eerste Belpop wave met onder meer de Kreuners, Arbeid Adelt! en Raymond Van het Groenewoud, en een tweede golf met Gorki, De Mens en Noordkaap in het meer alternatieve popcircuit. Maar zij waren slechts enkele straffe uitzonderingen op de - Engelstalige - regel."

"Intussen beseffen heel veel artiesten dat het wél cool kan zijn - en zelfs veel natuurlijker klinkt - om in je eigen taal te zingen”, zegt Kerremans. Het is een recente evolutie met verschillende oorzaken.

De populariteit van Nederlandstalige artiesten is een tiental jaar geleden aan een gestage opmars begonnen, met een voorlopig hoogtepunt vandaag de dag. “Een evolutie waar ook VRT met haar radionetten actief aan heeft bijgedragen”, weet Kerremans. 

“De VRT levert sterke inspanningen om Nederlandstalige muziek te draaien op de radio, en hanteert daarvoor quota die vastliggen in de beheersovereenkomst met de Vlaamse overheid.” Zo is Radio 1 verplicht om 15 procent van zijn totale muziekaanbod in het Nederlands te programmeren. Bij Radio2 is dat 30 procent.

“Het uitdragen van onze culturele identiteit is een onderdeel van onze publieke opdracht, en dat betekent dus ook dat we voldoende lokale artiesten willen draaien. Het leuke is dat ook onze andere radionetten, zoals Studio Brussel of MNM Nederlandstalige muziek zijn beginnen draaien, puur omdat de muziek kwalitatief zeer hoogstaand is en absoluut niet meer moet onderdoen voor de Angelsaksische muziek”, aldus Kerremans. 

Bijgevolg: wordt er meer Nederlands gedraaid op de radio, dan is er ook meer reden voor artiesten om Nederlandstalige muziek te maken. Dat bevestigt Billy Torney, Marketing Manager bij CNR Records, het platenlabel achter onder meer Camille, Metejoor en Niels Destadsbader: “Als de producties die je maakt ook effectief een platform krijgen, is het vanuit creatief en commercieel oogpunt interessant om investeringen te blijven doen. Op die manier is Nederlandstalige pop uitgegroeid tot een volwaardig commercieel muziekgenre in ons land.”

In een recenter verleden kreeg de Nederlandstalige populaire muziek een extra duwtje in de rug uit onverwachte hoek: de coronacrisis. “Covid heeft de populariteit van Vlaamse artiesten in een versnelling gebracht”, vertelt Torney. “Plots waren internationale artiesten niet meer beschikbaar omdat iedereen in lockdown zat, dus werd er voor bookings meer gekeken naar mogelijkheden in eigen land.”

En ook omgekeerd waren Vlaamse artiesten meer genoodzaakt om naar de eigen afzetmarkt te kijken: “Bepaalde artiesten zijn toen overgeschakeld naar een Nederlandstalig repertoire, denk maar aan Regi die voordien enkel internationale dance maakte. Op een gegeven moment zagen we samen met hem het belang van de Vlaamse markt, en nu maakt hij de ene Nederlandstalige hit na de andere.”

Het is een tendens die overigens niet uniek is voor Vlaanderen, maar zich de laatste jaren in heel Europa voordoet. “Dat noemen we glocalisering”, vertelt Torney. “Heel wat landen, waaronder Nederland, Italië en de Scandinavische landen, zijn teruggeplooid naar pophits in hun eigen taal. Spanje mikt nu meer op de Latijns-Amerikaanse markt.”

België en Nederland kijken dan weer over de grens naar elkaars markt. “Het groeiende succes van Nederlandstalige muziek is iets waar we met CNR Records al lange tijd in geloven. Maar ook grote platenfirma’s zoals Sony en Universal zijn de laatste jaren meer gaan investeren in Nederlandstalige pop, zoals recent nog met het signen van Maksim en Aaron Blommaert.” 

En zo is er recent een nieuwe Vlaamse generatie artiesten opgestaan, die bewust voor het Nederlands durft te kiezen. “Sinds drie à vijf jaar hebben artiesten de keuze: wat wil je en waar ben je het best in?” vertelt Torney. “Je kunt nu perfect een succesvolle carrière uitbouwen in het Nederlandstalig genre. De druk om voor Engels te kiezen is volledig weg.”

Mooi voorbeeld daarvan is Pommelien Thijs, #LikeMe-ster, Vlaams popicoon en -recent ook - winnares van de Radio2 Zomerhit. "Ook Pommelien heeft even getwijfeld of ze in het Engels of in het Nederlands zou zingen", vertelt haar manager Lester Williams. "Maar de liefde voor het Nederlands is haar van jongs af aan bijgebracht door haar ouders, die vaak kleinkunst opzetten in de auto. Vandaar haar keuze."

Ketnetprogramma #LikeMe heeft trouwens ook een belangrijke rol gespeeld om Nederlandstalige pop populair te maken. “Zeker bij jongeren”, vertelt Kerremans. “Ze zien een nieuwe generatie opstaan die volop kiest voor Vlaams. #LikeMe was de opstap voor artiesten als Camille, Maksim en Pommelien Thijs om te zijn wie ze nu zijn.”

“Ook de songkeuze van #LikeMe heeft het verschil gemaakt”, vult Torney aan: “Ze hebben de klassiekers van weleer geactualiseerd, en spreken een jonge doelgroep aan die samen met hun idolen doorgroeit naar Nederlandstalige pop.”

En dus klonk de festivalzomer dit jaar opvallend Nederlandstalig. “Vlaanderen heeft een zeer stevige en interessante festivalmarkt”, zegt Billy Torney. “En je merkt dat al die Nederlandstalige artiesten nu plots de headliners zijn. De Metejoors, Camilles en Pommeliens zijn de trekkers op de grote stadsfestivals, daar komen de mensen voor.”

“Vroeger had je een internationale band nodig om Suikerrock, Maanrock of de Lokerse Feesten uit te verkopen”, vervolgt Torney. “Toen was de Nederlandstalige rock- of popartiest met wat geluk de opwarmer van de hoofdact. Terwijl een Regi Live, een Metejoor of Niels Destadsbader nu een festivalplein kan vullen, puur met Nederlandstalige muziek.”

Ook Kerremans spreekt over een kentering: “Het feit dat er op alternatieve festivals zoals Pukkelpop heel wat Nederlandstalige artiesten op het hoofdpodium stonden zoals Bazart, Joost of Froukje, dat hebben we nog niet vaak meegemaakt.” 

En zoals Joost en Froukje staken deze zomer ook heel wat andere acts uit Nederland de grens over om in ons land te komen headlinen. Denk aan Goldband, Merol, S10 of Sophie Straat. "Het enige territorium dat een Nederlandse artiest nog kan winnen is Vlaanderen, en vice versa. Nederlandstalige artiesten hebben er dus baat bij dat zingen in de eigen taal nu zo populair is. Je ziet nu bijvoorbeeld ook dat Pommelien grote zaalshows gaat spelen in Nederland. Ook zij heeft de oversteek gemaakt.”

“En vergeet ook de opkomst van Vlaamse hiphop niet. Die is trager geëvolueerd dan de Nederlandse hiphopscene die al een hele tijd in het Nederlands aan het rappen was, maar is nu ook definitief doorgebroken. Wat een Zwangere Guy of Brihang doet op Werchter of Pukkelpop, is erg indrukwekkend. Dat is ook een mooi neveneffect van het feit dat het publiek Nederlands omarmt.”

En ook op het televisiescherm zet die trend zich voort. Denk maar aan de finalisten van Radio2 Zomerhit, die overwegend voor Nederlands kozen. Maar ook bij de MIA’s (de Vlaamse Music Industry Awards) wordt kiezen voor het Nederlands nu beloond door het publiek, zo blijkt. Zo mochten Metejoor, Camille en Pommelien Thijs dit jaar elk meerdere trofeeën mee naar huis nemen.

Dat was vroeger helemaal anders, volgens de Algemene Muziekcoördinator van de VRT: "In de beginjaren van de MIA’s hebben we zelfs bewust een categorie ‘Nederlands’ in het leven geroepen, omdat we op zoek waren naar Nederlandstalige artiesten", zegt Kerremans.

De evolutie speelt trouwens niet enkel bij de publieke omroep, klinkt het. “Televisieprogramma Tien Om Te Zien had vroeger ook al de traditie om erg Nederlandstalig te programmeren. Dat dat programma nu terugkomt, is wellicht ook niet toevallig. Dat betekent dat de populariteit groot genoeg is.”

Nederlandstalige populaire muziek is hier om te blijven, klinkt het unaniem bij experts: “Ik denk dat het een volwaardig muziekgenre is geworden, dat enkel groter en beter zal worden”, zegt Torney. “Elk genre kent hoogtes en laagtes, maar dit is niet iets wat over vijf jaar weer verdwenen is. In tegendeel.” 

“Al zal de concurrentie wellicht sterker worden”, voorspelt manager Lester Williams. “Steeds meer artiesten zullen voor Nederlands kiezen. Het niveau zal dus stijgen, en we moeten mee met de stroom om te blijven doen wat we graag doen." Ook Pommelien Thijs hoor je voorlopig dus enkel in het Nederlands zingen, verklapt haar manager. "Engels? Daar is momenteel geen behoefte aan (lacht).”