De huissteekmug (Culex pipiens) heeft in Europa een wijdverspreide resistentie opgebouwd tegen insecticiden. Dat heeft het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) aangetoond in een nieuw onderzoek. Dat is niet zonder gevolgen, waarschuwt het ITG. Een mogelijke uitbraak van bijvoorbeeld westnijlkoorts zou daardoor moeilijker in te dijken zijn.
Huissteekmug wordt almaar ongevoeliger voor insectenverdelgers (en dat kan een probleem zijn)
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Huissteekmuggen zijn de diertjes die ons lastigvallen in de tuin of ons 's nachts uit onze slaap houden. Verschillende landen rond de Middellandse Zee rapporteerden al resistentie tegen insecticiden in hun populaties van huissteekmuggen.
Het ITG deed daarom een test in het eigen insectarium. "We pasten de gevoeligheidstest van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) toe op een Belgische muggenpopulatie om hun resistentie te bepalen", zegt Stien Vereecken, laboratoriumtechnoloog bij de Dienst Entomologie van het ITG.
De geteste huismuggen bleken resistent tegen 3 van de 5 geteste producten en mogelijk resistent tegen 1 ervan
Onderzoekster Adwine Vanslembrouck van het ITG
Muggen werden blootgesteld aan een vooraf bepaalde concentratie insecticide, om daarna te kijken welk percentage muggen 24 uur later nog leefde. Er werd getest met gifstoffen als permethrine, deltamethrine, malathion, bendiocarb en DDT.
"De huismug bleek resistent tegen drie van de vijf producten en mogelijk resistent tegen een ervan", zegt onderzoekster Adwine Vanslembrouck van het ITG. Bij de producten waartegen de huismug resistent bleek, hoort het veelgebruikte permethrine.
Let wel: bij de test volgens het WGO-principe wordt gekeken of er minder dan 90 procent van de muggen sterft om te spreken over resistentie. Het betekent dus niet dat producten met permetrine geen enkele impact zouden hebben. Bovendien gaat het in de test om insecticiden die de muggen moeten uitschakelen, en niet om producten die met geuren werken om muggen weg te houden, zoals bijvoorbeeld DEET.
Het ITG wil het onderzoek uitbreiden naar andere types van muggen.
Resistentie vormt probleem bij uitbraak bepaalde virussen
De huissteekmug is niet gevaarlijk, maar kan heel uitzonderlijk wel een virus overdragen dat bij ons nog niet is opgedoken. Vanslembrouck geeft als tip mee om preventief te werken, door te vermijden dat er stilstaand water is in de tuin. Het ITG wil ook inzetten op middelen zoals natuurlijke vijanden en het bestrijden van muggenlarven.
De resistentie vormt bijvoorbeeld een probleem bij mogelijke uitbraken van virussen die de huissteekmug kan overdragen, stelt het ITG. "Bij zulke uitbraken, zoals van het westnijlvirus, is de standaardreactie om de verspreiding in te dijken door het gebruik van insecticiden. Door de resistentie zijn we kwetsbaarder als er zich een uitbraak voordoet."
Er is dringend nood aan nieuwe bestrijdingsmiddelen die efficiënt en aanvaardbaar zijn
Ruth Müller, hoofd dienst Entomologie
"Op dit moment hebben we in België geen effectief wapen tegen een westnijluitbraak. Er is dringend nood aan nieuwe bestrijdingsmiddelen die efficiënt en aanvaardbaar zijn.” zegt ook Ruth Müller, hoofd van de dienst Entomologie van het ITG. "Samen met mijn team zetten we biodiversiteit en artificiële intelligentie in om nieuwe milieuvriendelijke bestrijdingsmiddelen te ontwikkelen."
Westnijlkoorts?
Westnijlkoorts wordt veroorzaakt door een opkomend virus dat overgedragen wordt door de gewone huissteekmug. De ziekte treft vooral vogels en paarden en soms ook mensen, schetst het ITG.
"Bij de meeste menselijke gevallen zijn er geen symptomen. Een kleiner deel van de getroffenen ontwikkelt griepachtige symptomen en uitzonderlijk is de ziekte dodelijk", klinkt het.
"Vorig jaar rapporteerden de Europese Unie (EU), de Europese Economische Ruimte (EER) en buurlanden van de EU 1.340 lokaal opgelopen gevallen, waaronder 104 sterfgevallen. Dit is het hoogste aantal sinds het piekjaar 2018," aldus nog het ITG.
