Op sociale media als Facebook en X gaat wereldwijd opnieuw een filmpje rond van miljoenen autobanden die in een woestijn in brand staan. Verschillende mensen delen de beelden met de beschuldiging dat Koeweit opzettelijk afval verbrandt, terwijl het Westen zich aan strenge klimaatmaatregelen moet binden. De video komt inderdaad uit Koeweit, maar is al zeker twee jaar oud .
CHECK - Beelden van enorme brand van autobanden gaan opnieuw rond, maar zijn van 2021
Jef Cauwenberghs
Gepubliceerd:
In het kort: Op verschillende kanalen gaat al enkele weken een video rond over een brand op een Koeweits bandenkerkhof. Bij de beelden wordt gesteld dat het Westen zichzelf moet pijnigen met klimaatmaatregelen terwijl ze in Koeweit banden verbranden, waardoor alles een maat voor niets zou zijn.
Maar? De beelden zijn niet nieuw. Het gaat om een brand uit 2021, in Sulaibiya in Koeweit op het grootste bandenstort (60 miljoen stuks) ter wereld. VRT NWS berichtte er toen al over met de nuance dat het niet om een opzettelijke brand ging en Koeweit dan al maatregelen aan het nemen was om banden te recycleren en beter op te slaan. Toch zijn er af toe nog incidenten, maar daar hebben deze beelden niets mee te maken.
Metershoge, pikzwarte wolken stijgen uit de woestijn op als gevolg van een felle brand van enkele honderdduizenden, zo niet miljoenen banden. "En hier zijn koeienscheten het grote klimaatprobleem", schrijft iemand op X, het voormalige Twitter. Ook op Facebook zijn tientallen berichten rond het filmpje te vinden. "Gelukkig hebben wij 28 miljard uitgegeven voor 0,000036% minder uitstoot", staat in een andere commentaar te lezen.
De berichten gaan deze zomer plots opnieuw rond op zowel Facebook als X (het voormalige Twitter), en suggereren dat in Koeweit autobanden massaal in brand worden gestoken. Het bericht duikt niet alleen op in Nederlandstalig taalgebied, maar gaat wereldwijd rond. Men lijkt ook aan te geven dat het om een recent voorval gaat. Verschillende buitenlandse media schreven er intussen ook een artikel over.
Eerdere berichtgeving
Maar het voorval is allesbehalve recent. Op 16 augustus 2021 schreef VRT NWS al een artikel over diezelfde brand die op 29 april 2021 plaatsvond op het bandenkerkhof van Salmi in Koeweit. Ook toen gingen soortgelijke claims rond, al was de kritiek vooral afkomstig van klimaatorganisatie Extinction Rebellion.
Eerdere nieuwsberichten toen spraken ook over een grote brand op het grootste bandenkerkhof ter wereld in Al Sulayibi. Daar gingen op 12 januari miljoenen banden in rook op. Branden in bandenstorten komen wel vaker voor in Koeweit. In 2012 duurde het zelfs drie dagen om een groot vuur in Al Sulyabi te doven. Verschillende media spreken over brandstichting door buitenstaanders.
Analyse van satellietbeelden door VRT NWS en verschillende reportages van lokale media toonden aan dat het bandenkerkhof van Al Sulayibi nog datzelfde jaar geruimd werd. Tegen de zomer van 2021 lagen zo goed als alle banden op het bandenstort van Al-Salmi, in het zuiden van het land.
Volgens de autoriteiten zou op de voormalige site van Al Sulayibi een vastgoedproject worden uitgevoerd. Sterker, Koeweit maakte zich sterk dat er een moderne en slimme stad zou verrijzen . Satellietmateriaal liet ook zien dat het chaotische bandenkerkhof van Salmi beter georganiseerd werd om brandverspreiding te voorkomen. Op de nieuwe site zouden de banden ook door nabijgelegen fabrieken gerecycleerd kunnen worden .
Huidige situatie
Als we recente satellietbeelden (13 augustus 2023) van de voormalige site van Al Sulayibi bekijken, is het terrein nog steeds leeg. Er liggen geen banden meer, maar niets wijst erop dat Koeweit de aanbouw van haar slimme stad al begonnen is.
Nieuw kerkhof in El-Salmi
Een ander bandenkerhkof is dat van El-Salmi. Dat is wel nog duidelijk te zien op satellietfoto's van 18 augustus 2023 . In tegenstelling tot beelden uit 2021 is de site onderverdeeld in verschillende compartimenten waardoor vuur zich niet zomaar meer kan verspreiden. Vlak bij het stort ligt ook de recyclagefrabiek van uitbater EPSCO.
Daar was recent wel nog een incident: Op 2 juni van dit jaar brak er nog een uit op de site . De wind zou het vuur hebben helpen verspreiden. Opnieuw werd gesproken over brandstichting.
Conclusie
Op sociale media als Facebook en X gaat sinds enkele weken opnieuw een video rond van een brand op een Koeweits bandenkerkhof. Het lijkt alsof het om recente beelden gaat en hier en daar wordt gesuggereerd dat het om een georganiseerde brand gaat.
De beelden dateren van 29 april 2021 zo blijkt uit een eerdere analyse van VRT NWS. Toen stond een deel van het bandenkerkhof van Al Salmi in brand. Eerder dat jaar gebeurde hetzelfde op het gigantische bandenstort van Al Sulayibi.
Branden zijn een vaker voorkomend probleem op de Koeweitse bandenkerkhoven. Om dat te voorkomen werd het kerkhof van Al Sulayibi ontruimd en de banden verplaatst naar Al Salmi waar ze veiliger bewaard worden.
In Al Salmi zullen de banden gerecycleerd worden. Toch breken er nog af toe branden uit
We beschouwen de berichtgeving op sociale media als deels onwaar. Het gaat niet om een recent voorval en Koeweit heeft zich toen ook ingespannen voor recyclage van banden.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van andere Vlaamse redacties. Zoek je meer verhalen van VRT NWS over factchecking desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be of vul je vraag in op de website van deCheckers.
VRT NWS is erkend lid van de International Fact-Checking Organisation.
